Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-5 (Devralma)
Karar Sayısı : 17-06/55-21
Karar Tarihi : 09.02.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Mehmet GERÇEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR :- Kering SA
- Compagnie Financiere Richemont SA
Temsilcisi: Av. Sibel YILMAZ ATİK
Büyükdere Caddesi No: 67-71 Alba İş Merkezi Kat:7 34387
Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Richemont International S.A.’nın Kering Eyewear S.p.A.’nın
ortak kontrolünü devralması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.01.2017 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 01.02.2017 tarih ve 2017-3-5/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Devreden Taraf: Kering SA (KERİNG)
(4) KERİNG, lüks grubu ile spor ve yaşam tarzı grubu olmak üzere iki alanda faaliyet
göstermektedir. Lüks grubu; Alexander McQueen, Boucheron, Balenciaga, Bottega
Veneta, Brioni, Christopher Kane, Dodo, Girard-Perregaux, Gucci, Jeanrichard, McQ,
Pomellato, Qeelin, Saint Laurent, Stella McCartney, Tomas Maier ve Ulysse Nardin
(MODA EVLERİ) markalarından oluşmaktadır. KERİNG bu markaların lisans hakkını bir iç
lisans sözleşmesi ile Kering Eyewear S.p.A.’ya (KERİNG EYEWEAR) devretmiştir. Bu
kapsamda KERİNG pazarın toptan seviyesindeki faaliyetlerini işlem öncesinde de ortak
kontrolüne sahip olduğu KERİNG EYEWEAR aracılığıyla gerçekleştirmektedir. KERİNG
aynı zamanda ürün yelpazesi içinde gözlük ürünleri yer alan MODA EVLERİ’nde ve/veya
bunların online satış mağazalarında perakende olarak bu ürünlerin satışını da
yapmaktadır.
17-06/55-21
2/5
G.1.2. Devralan Taraf: Compagnie Financiere Richemont SA (RİCHEMONT)
(5) RİCHEMONT; Cartier, Van Cleef & Arpels, Piaget, Vacheron Constantin, Jaeger-
LeCoultre, IWC ve Montblanc gibi markalar ile yüksek kaliteli mücevherat, saat, moda
ürünleri, aksesuarlar ve diğer lüks ürünlerin (örneğin yazım araçları) tasarım, üretim ve
satışı faaliyetlerinde bulunmaktadır. RİCHEMONT bünyesindeki Cartier, Alfred Dunhill,
Chloe ve Montblanc markaları ile güneş gözlüğü ve optik çerçeve pazarlarında da faaliyet
göstermektedir. Bu markalardan Cartier, tam entegre bir gözlük departmanına sahip olup,
sadece kendi gözlük ürünlerinin tasarım, üretim ve toptan tedarikini gerçekleştirmektedir.
Cartier’in Türkiye’de herhangi bir özel satış ekibi bulunmamakta, ürünlerinin
perakendecilere satışını yalnızca bağımsız bir distribütör olan Roi Optik San. ve Tic. Ltd.
Şti. aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Alfred Dunhill, Chloe ve Montblanc ise gözlük işleri
için bağımsız ve uzmanlaşmış başka gözlük tedarikçileri ile lisans sözleşmesi akdetmiş
durumdadır. RİCHEMONT bünyesinde bulunan kimi butiklerde ve bölümlü mağazalar
içindeki satış noktalarında perakende olarak güneş gözlüğü satışı yapmaktadır.
RİCHEMONT bu satış kanalında Türkiye’deki faaliyetlerini İstanbul’da bulunan iki Cartier
mağazası aracılığıyla yürütmektedir.
G.1.3. Devre Konu: KERİNG EYEWEAR
(6) KERİNG EYEWEAR gözlük koleksiyonu olan moda evlerinin neredeyse tamamı için grup
içi lisans sahibi olarak hareket edip, bu ürünlerin toptan seviyede geliştirilmesi, dağıtımı,
pazarlanması ve satışını merkezi olarak gerçekleştirmektedir. KERİNG EYEWEAR’ın
kendi üretim tesisi bulunmadığından gözlük ürünlerinin üretimi işini İtalya, Fransa, Japonya
ve Çin’de bulunan bağımsız üçüncü taraf üreticiler aracılığıyla dışarıdan sağlamaktadır.
KERİNG EYEWEAR mevcut durumda; özel optiklerin, gözlük zincirlerinin, bölümlü
mağazaların, moda mağazalarının ve gümrüksüz satış mağazalarının da dahil olduğu
perakendecilerden gelen talepleri karşılayan satış temsilcileri istihdam etmektedir. Bununla
birlikte, KERİNG EYEWEAR’ın Türkiye’de doğrudan kendine bağlı bir satış ekibi
bulunmamakta, faaliyetlerini bağımsız bir distribütör olan Elit Gözlük San. ve Tic. Ltd. Şti.
aracılığıyla gerçekleştirmektedir. KERİNG EYEWEAR’ın pazarın perakende seviyesinde
faaliyeti bulunmamaktadır.
G.2. Etkilenen Pazarlar1
(7) “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafında: “İnceleme konusu
işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde
rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti
bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir’’ ifadesi bulunmaktadır.
1 11.05.2006 tarih ve 06-33/413-110 sayılı ile 18.10.2007 tarih ve 07-79/988-383 sayılı Rekabet Kurulu
kararlarında ilgili ürün pazarı “güneş gözlükleri” ve “optik çerçeveler” şeklinde ayrı iki pazar olarak
tanımlanmıştır. 22.04.2010 tarih 10-33/507-184 sayılı Kurul kararında ise “mevcut işlem pazarda bir
yoğunlaşma yaratmadığından” net bir pazar tanımı yapılmamakla birlikte, pazarın daha dar
tanımlanabileceği ifade edilmiştir.
17-06/55-21
3/5
(8) Dosya mevcudu bilgilerden, inceleme konusu işlemin, olası alternatif pazar tanımları
çerçevesinde rekabet açısından endişe yaratmayacağı anlaşılmış ve bu nedenle ilgili
pazar tanımlanmasına gerek duyulmamıştır. Bununla birlikte, tarafların faaliyetleri
değerlendirildiğinde, güneş gözlükleri ve optik çerçevelerin toptan tedariki alanında yatay
bir örtüşmenin meydana geleceği anlaşılmaktadır. İşlemin tamamlanması ile tarafların bu
faaliyetleri KERİNG EYEWEAR çatısı altında toplanacaktır. Bunun yanında ortak girişim
KERİNG EYEWEAR’ın güneş gözlüklerinin toptan tedariki alanındaki faaliyetleri ile
RİCHEMONT’un güneş gözlüklerinin tek markalı perakende satış faaliyetleri arasında
dikey bir ilişki de mevcuttur. Dolayısıyla dosya kapsamında değerlendirmeler, optik
çerçevelerin toptan tedariki, güneş gözlüklerinin toptan tedariki ve perakende satışı
pazarları çerçevesinde yapılmıştır.
(9) İlgili coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet
gösterdikleri, rekabet koşullarının yeteri derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları
komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen
bölgeler olarak tanımlanmaktadır. Tarafların faaliyetlerini tüm Türkiye çapında
gerçekleştirmesi ve ülke içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir unsurun
bulunmaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.3. Değerlendirme
(10) Bildirim konusu işlem; KERİNG EYEWEAR’in ortak kontrolünün RİCHEMONT’a
devredilmesine ilişkindir. Taraflar arasında 21.12.2016 tarihinde Esas Ortak Girişim
Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmıştır.
(11) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması
bu maddenin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olarak kabul
edilmektedir” düzenlemesi yer almaktadır. Bu çerçevede, bir ortak girişimin 2010/4 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için “ortak kontrol” ve “tam
işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık)” koşullarını taşıması gerekmektedir.
(12) KERİNG EYEWEAR işlem öncesinde KERİNG ve İcra Kurulu Başkanı Roberto
Vedovotto’nun ortak kontrolünde bulunmaktadır. İşlemin tamamlanması ile KERİNG
EYEWEAR’in %(…..) oranındaki hissesi KERİNG’e, %(…..) oranındaki hissesi
RİCHEMONT’a ve kalan %(…..) oranındaki hissesi ise KERİNG EYEWEAR yönetimine ait
olacaktır2. İşlemle aynı zamanda RİCHEMONT, Cartier’in Fransa’daki gözlük üretim
tesisini KERİNG EYEWEAR’a devredecektir. Bildirim formunda, KERİNG EYEWEAR’ın
ortak kontrolüne işlemin tamamlanması ile birlikte KERİNG ve RİCHEMONT’un sahip
olacağı bildirilmiştir. İşlem öncesinde ortak kontrol sahibi olan ve Roberto Vedovotto
tarafından temsil edilen yönetimin ise işlemin tamamlanması ile birlikte teşebbüs üzerinde
kontrol hakkına sahip olmayacağı belirtilmiştir.
2 KERİNG halihazırda KERİNG EYEWEAR’in hisselerinin %(…..) bir kısmını elinde bulundururken, KERİNG
EYEWEAR yönetiminin bazı üyeleri hisselerin kalan %(…..) kısmına sahiptir. Roberto Vedovotto, hep birlikte
KERİNG EYEWEAR’in hisselerinin %(…..) kısmına sahip olan ve KERİNG EYEWEAR’in iş planı ve bütçesi
üzerinde (yönetim kurulu seviyesinde) veto hakkını elinde bulunduran KERİNG EYEWEAR yönetiminin tek
temsilcisi sıfatıyla hareket etmektedir.
17-06/55-21
4/5
(13) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da (Kılavuz);
“İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki bir
teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme yetkisi anlamına
gelir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek
kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik
kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip
hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak
ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak
girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz
konusudur.” ifadeleri yer almaktadır.
(14) Bu çerçevede, Sözleşme’nin “Kontrol” başlıklı 6. maddesinde tarafların şirket yönetimi
kurallarını, kontrolün el değiştirmesi kurallarını, çıkış hükümlerini, bazı önemli kararlar için
veto hakkı ve nitelikli çoğunluk hükümlerini sonraki bir tarihte ayrıntılı bir şekilde
düzenleyecekleri kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte, tarafların bu aşamada üzerinde
anlaştıkları kontrole ilişkin sözleşme hükümleri şunlardır;
- (…..)
- (…..)
(15) Kılavuz’da kontrol sağlayan araçlar, “bir teşebbüsün organlarının oluşumunda ya da
kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmeler” olarak ifade edilmiştir.
Sözleşme’nin ilgili hükümleri bir bütün olarak incelendiğinde, tarafların “belirleyici etki”
uygulama imkanına sahip olduğu ve KERİNG EYEWEAR üzerinde ortak kontrolün
sağlandığı kanaatine varılmıştır.
(16) Ortak girişimler bakımından aranan kriterlerden bir diğeri de, işletmenin bağımsız bir
iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, ortak girişimin,
kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir
teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır.
(17) KERİNG EYEWEAR mevcut durumda; özel optiklerin, gözlük zincirlerinin, bölümlü
mağazaların, moda mağazalarının ve gümrüksüz satış mağazalarının da dahil olduğu
perakendecilerden gelen talepleri karşılamaktadır. Bildirim formunda işlem sonrasında da
pazarda kendi kaynakları, finansmanı ve personeliyle, kalıcı olarak, bağımsız bir şekilde
faaliyetlerine devam edeceği ifade edilmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde, KERİNG
EYEWEAR’ın bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği anlaşılmıştır. Bu
bakımdan, KERİNG EYEWEAR’ın ortak girişim için aranan unsurları sağlaması nedeniyle
anılan işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.
(18) Diğer yandan, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinde öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle işlem Rekabet Kurulundan izin
alınması gereken bir devralma işlemidir.
(19) Bildirime konu işlemden sonra, ne KERİNG ne de RİCHEMONT, KERİNG EYEWEAR ile
aynı pazarda faaliyette bulunayacaktır. KERİNG’in mevcut durumda gözlük toptan
satışında doğrudan faaliyeti yoktur. RİCHEMONT ise, gözlük toptan satışında sadece
Cartier aracılığıyla faaliyet göstermektedir. RİCHEMONT, işlem ile Cartier’in toptan gözlük
satışı işini KERİNG EYEWEAR’a devredecektir ve kendisinin bu alanda hiçbir faaliyeti
kalmayacaktır. Pazarın toptan seviyesinde Luxottica, Safilo, Marchon, De Rigo ve
Marcolin’in yanı sıra markalı gözlük tedariki alanında faaliyet gösteren başka küçük
sağlayıcılar da bulunmaktadır.
17-06/55-21
5/5
(20) Dosyadaki bilgilerden; işlem neticesinde en dar pazarlar olan markalı güneş gözlükleri ve
markalı optik çerçeveler pazarlarında tarafların toplam pazar payının %(…..) civarında
olacağı anlaşılmıştır. Ayrıca taraflarca, aynı pazarda faaliyet gösteren Luxottica’nın
%(…..), Safilo’nun %(…..), Marchon’un %(…..), Marcolin’in %(…..) De Rigo’nun %(…..)
pazar payına sahip olduğu bildirilmiştir.
(21) İşlemden etkilenen bir diğer pazar olan güneş gözlüklerinin perakende satış pazarında ise
KERİNG EYEWEAR’ın ve KERİNG’in faaliyeti bulunmamaktadır. RİCHEMONT’un Cartier
aracılığıyla yaptığı perakende satışların ise %(…..) olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca,
pazarın perakende seviyesinde Atasun Optik, Opmar Optik, Kent Optik, Göz Grup Optik ve
Sunglass Hut gibi güçlü rakipler bulunmaktadır.
(22) Bu çerçevede, bildirime konu işlem sonucunda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir
hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy