Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/M.A.-00/2 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 00-32/337-191
Karar Tarihi : 29.8.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M.Tamer MÜFTÜOĞLU 10
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER : Şebnem KULAKSIZOĞLU, Murat AYBER
C- ŞİKAYET EDEN : Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş.
Ahmet Rasim Sk. No:27/6 06550 Çankaya/Ankara
D- HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: Riport Rize İşletmesi Yatırım A.Ş. 20
Rize Limanı/Rize
E- DOSYA KONUSU: Riport Rize İşletmesi Yatırım A.Ş.(Riport)'nin ilgili
pazardaki hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş.
(Çayeli Bakır) ile Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. (Denizcilik İşletmeleri)
arasında yapılan mukavele çerçevesinde, Rize Limanı'nda tesis inşaası için
yüksek maliyetli yatırım yapan Çayeli Bakır'ın anılan Liman'ın hizmetlerinden özel
fiyat koşullarıyla yararlandırıldığı; ancak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Riport 30
arasında akdedilen sözleşme ile Liman'ın işletme hakkının söz konusu teşebbüse
devrini takiben, Riport'un, Çayeli Bakır ile daha önce yapılan kira ve hizmete
ilişkin sözleşmeyi yenilememe yoluna gittiği; bu uygulamadaki amacın limana
yatırım yapan ve karşılığında kira ve hizmet bedelini indirimli olarak ödeyen
Çayeli Bakır'ı, yıllık ödediği 150.000 A.B.D. Doları'nın yerine 2.000.000 ile
4.000.000 A.B.D. Doları ödemeye zorlamak olduğu; bu çerçevede, bakır
cevherini yalnızca limanda inşa ettirdikleri bir sahayı kullanarak bu limandan
ihraç edebilecek olan Çayeli Bakır karşısında hakim durumda bulunan Riport'un
4054 sayılı Kanun'un 6. maddesini ihlal ettiği ve Denizcilik İşletmeleri'nin de
Riport'a yardım ettiği iddia edilmektedir. 40
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.5.2000 tarih, 1543 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 7.6.2000 tarih, D4/1/M.A.-00/2 sayılı İlk İnceleme
Raporu, 11.7.2000 tarih, 00-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 ve 6. maddelerinin ihlaline
ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
(00-32/337-191)
2
Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca 274-152 sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 24.8.2000 tarih D4/2/Ş.K.-00/4 sayılı 50
Önaraştırma Raporu 24.8.2000 tarih, REK.0.08.00.00/42 sayılı Başkanlık
önergesi ile 00-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Riport Rize Limanı İşletmesi Yatırım A.Ş.
hakkında 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasının
yerinde olacağı düşünülmektedir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar 60
Ürün Pazarı: Şikayet konusu çerçevesinde ilgili ürün pazarı "Liman Hizmetleri
pazarı" olarak belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: Denizyolu ticaretine konu olacak emtianın ağır tonajlı olduğu göz
önünde tutulduğunda bu emtianın limanlara kadar karayolu ile naklinin yüksek bir
maliyet gerektireceği açıktır. Bu görüş doğrultusunda belirli bir coğrafi bölgedeki
limana ülkenin diğer bölgelerindeki limanlar alternatif oluşturamayacağından, ilgili
coğrafi pazar "Doğu Karadeniz Bölgesi" olarak tespit edilmiştir.
70
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Şikayet dilekçesinde belirtildiği üzere, Çayeli Bakır ile Denizcilik İşletmeleri
arasında Rize limanına ilişkin, (Çayeli Bakır'ın limana yaptığı yatırımlar karşılığı
normal ücret tarifesinin dışında özel koşullarla) bir hizmet ve kira sözleşmesi
yapılmış olup 5 yıl süreyle geçerli olan sözleşme 1.9.1999 tarihinde sona ermiştir.
Sözleşmenin devam ettiği süre içinde limanın işletme hakkı Riport'a
devredilmiştir. Sözleşmenin sona ermesini takiben limanın yeni işleticisi Riport
sözleşmeyi yenilememiştir. Çayeli Bakır, Riport'un amacının kendilerinin 80
limandan tahliye etmek değil, hizmet ve kiralama fiyatının -daha önce uygulanan
özel fiyatın çok üzerinde olan- liman tarifelerine uygun belirlenmesini sağlamak
olduğunu öne sürmektedir.
Söz konusu başvurunun incelenmesi sonucunda, şikayetin kira ve hizmet
bedellerinin belirlenmesine ilişkin uyuşmazlıktan kaynaklandığı, bu konuda
taraflar arasında açılmış davaların devam ettiği, bu çerçevede konunun 4054
sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
90
(00-32/337-191)
3
J-SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında; Riport Rize İşletmesi Yatırım
A.Ş.'nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesini ihlal
ettiğine ilişkin şikayet yerinde görülmediğinden, adı geçen teşebbüs hakkında
aynı Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
.100
Full & Egal Universal Law Academy