Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-97 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-77/1040-291
Karar Tarihi : 1.11.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Derya YENİŞEN, Bayram Ali GEÇGİL
C. BİLDİRİMDE : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
BULUNAN
D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No: 143 Esentepe/İstanbul
- Karma Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş.
Yapıkredi Plaza B-Blok kat 7 daire:19/a
Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Rock FM Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satışına izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) Kurum
kayıtlarına 10.8.2004 tarih, 4422 sayı ile intikal eden başvurusunda yönetim
ve denetimini devraldığı Uzan Grubu şirketlerinin satış sürecini danışman
firmalar ile birlikte sürdürdüğü ve bu kapsam dahilinde anılan gruba dahil olan
Star medya şirketleri için satış ihalesi öncesine ilişkin başvuru yapıldığı
belirtilerek; söz konusu başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun ve Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri ile Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna
Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında 1998/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde incelenmesi
talep edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak hazırlanan Kurum Mesleki Daire
görüşü, 30.9.2004 tarih ve B.50.0.REK.0.06.00.00/462 sayıyla TMSF
Başkanlığına gönderilerek 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca
görüşlerinin gönderilmesi talep edilmiştir. TMSF tarafından oluşturulan görüş
ise, 15.10.2004 tarih ve 5817 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. TMSF’nin
söz konusu görüşünün Kurum’a intikal etmesi ertesinde, 1998/4 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu görüşünün oluşturulması ile ilgili
Kurulun 27.10.2004 tarih ve 04-69/981-M sayılı toplantısında;
05-77/1040-291
2
“1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yönetim ve denetimi
devralınan Uzan Grubuna dahil Star medya şirketlerinin cebri icra yoluyla
satışına ilişkin olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul tespitine gerek
bulunmadığı;
2. Devir işlemi hangi yöntemle gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, alıcı
adayları belli olduktan sonra 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca
yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine
aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve
yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla
bu hususun ihaleye katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması
bakımından ihale şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu”
yönünde oluşan Kurul görüşü, 2.11.2004 tarihinde TMSF’ye bildirilmiştir. Bu
görüş doğrultusunda, “Rock FM Ticari ve İktisadi Bütünlüğü” ihale
şartnamesinin 7.1. maddesinde ihale sonucunda en yüksek teklif sahibi
hakkında 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca Rekabet Kurulu’ndan
izin alınacağı belirtilmiş ve ihale şartnamesinin ekinde verilen Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Bildirim Formu’nun katılımcı tarafından doldurularak
TMSF’ye teslim edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu teşebbüsün satış ihalesinin gerçekleşmesi sonrasında ihalede tek
teklif veren alıcının bildirim formu TMSF tarafından gönderilen yazı ile Kurum
kayıtlarına 29.9.2005 tarih ve 6859 sayı ile intikal etmiştir. Bunun üzerine
Başvurusu konusu işlemle ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Tebliğ ve 1998/4 sayılı Tebliğ
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.10.2005 tarih
ve 2005-2-97/Ö.İ.-05-MÇ sayılı Ön Inceleme Raporu 28.10.2005 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/146 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-77 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; Rock FM Ticari
ve İktisadi Bütünlüğü’nün devralınması işleminin, tarafların toplam pazar payı
ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen
eşikleri aşmaması nedeniyle, ilgili Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Rock FM Ticari ve İktisadi Bütünlüğü (Rock FM)
TMSF tarafından, devre konu işletmenin 6183 sayılı Kanun hükümleri
uyarınca haczedilen aktif değerleri ile lisans, ruhsat, 3984 sayılı Kanun’un
geçici 6. maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımından
doğan hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü
niteliğindeki sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına
iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve
varlıklardan “Rock FM” adı altında ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmuştur.
Rock FM İstanbul’da yayın yapan yerel bir radyo kanalıdır. %40 rock, %40
alternatif rock, %10 hard-rock ve %10 pop-rock yayını yapmakta, geçmişte ve
günümüzde hit olmuş şarkılar yayınlamaktadır. Halihazırda Rock FM, TMSF
tarafından kontrol edilmektedir.
05-77/1040-291
3
H.1.2. Karma Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş. (Karma Radyo)
Rock FM’in satışına ilişkin yapılan ihalenin sonucunda Karma Radyo tek teklif
veren katılımcı olarak belirlenmiştir. ve ek bilgilerde Karma Radyo’nun
Tablo 1:Karma Radyo’nun Ortaklık Yapısı
HİSSEDARLAR Hisse Oranı (%)
Ender ÖZTAŞ (…...)
Tuğçe KÖKLÜ (…...)
Hande ÖZBÖRÇEK (…...)
Toygar DİNÇER (…...)
Yıldız Basın Pazarlama Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti (…...)
Toplam (…...)
Şirketin yönetim kurulu Ender ÖZTAŞ, Tuğçe KÖKLÜ ve Arif Kaan
Ağfaloğu’ndan oluşmaktadır. Şirketin veya şirket ortaklarının radyo yayıncılığı
alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Medya, bilginin üretimi, ulusal ve uluslararası toplumda yayılmasında önemli
yere sahip bir sektördür. Bu sektörde çeşitli iletişim araçları kullanılmaktadır.
Gazete ve dergilerden oluşan yazılı basın ve televizyon ve radyo gibi
elektronik medyanın yanı sıra gelişen teknolojinin kullanıldığı bilgisayar bazlı
medya platformları da mevcuttur.
Medya araçları arasında televizyonlar ve radyolar ulaşabildikleri hedef kitle
açısından ön plana çıkmaktadır. Geniş bir kitleye ulaşabilen bu araçlar etkili
reklam yerleridir. Bu iki medya aracının en büyük gelirleri de reklam ve
sponsorluk gelirleridir.
Türkiye’de yayın yapan radyo kanalları genel olarak RTÜK tarafından Yayın
Alanı (Ulusal, Bölgesel, Yerel), Yayın İçeriği (arabesk-fantezi, pop, klasik,
sanat müziği, halk müziği ve rock gibi) ve Yayın Şekli(karasal, kablolu, uydu
yayını) açısından sınıflandırılmaktadır.
tarafından tüketilmekte ise de ngi bir bedel ödememektedirler. gelirlerini
maksimize etme yarışReklamveren teşebbüsler ürünlerinin ya da hizmetlerinin
satın alınmasını sağlamak için tüketicileri bilgilendirmek ve tüketici gözünde
ürün veya hizmetlerinin bilinirliğini artırmak istemektedirler. Bu amaca yönelik
olarak, çeşitli mecralar aracılığıyla ürün ya da hizmetlerini tanıtan
yapmaktadırlar. Günümüz teknolojisinde kitlelere ulaşılabilirlik oranı ve kitleleri
etkileyebilme gücü göz önüne alındığında radyolar, televizyon ve
gazetelerden sonra reklamverenler için önemli bir mecrayı teşkil etmektedir.
Reklamveren kuruluşlar, hedef kitlelerine göre, hangi radyoda, ne zaman ve
nasıl bir bütçe ile yayınlanacağının planlamasını da genellikle medya satın
alma ve planlama şirketlerine yaptırmaktadırlar. aracılığı ile hedef kitlelerine
maksimum düzeyde ulaşabilmek için reklamverenler, kısıtlı bütçelerini en iyi
biçimde kullanmayı amaçlamakta, bu amaca yönelik olarak da, hedef kitleye
en uygun dinleyici profiline sahip olan radyolar içerisinden dinlenme payı en
fazla olanı/olanları tercih etmektedir. Bu nedenle reklamverenler reklam
harcamalarını, özellikle HTP tarafından ölçülüp raporlanan ‘ulusal yayın
yapan’ radyo kanallarına kanalize etmektedirler. Ancak, özellikle müşterileri bir
bölge ya da daha dar bir alanla sınırlı olan teşebbüsler, reklamlarının, söz
05-77/1040-291
4
konusu bölge ya da alandaki bölgesel/yerel radyolarda yayınlanmasını tercih
etmektedirler. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde yayın yapan
bölgesel/yerel radyolar ise, daha geniş bir nüfusa ulaştıkları için ulusal çapta
müşterileri olan daha büyük teşebbüslerden de reklam alabilmektedirler.
Reklamverenlerin yanı sıra müzik yapımcıları için, özellikle devamlı müzik
yayını yapan televizyon ve radyo kanalları, ürünlerini tüketicilere ulaştırmak
için önemli bir yere sahiptir. Türkiye’de yayın yapan birçok radyo kanalının
ana içeriğini müzik yayını oluşturmaktadır. Bazı radyo kanallarında pop müzik
yayını ağırlıklı olarak yapıldığı gibi bazılarında sanat müziği, halk müziği ya da
arabesk-fantezi müzik yayını öne çıkmaktadır. Esas olarak müzik yayını
yaparak dinleyici toplayan radyo kanallarına içerik sağlayan müzik yapımcıları
için, yaptıkları müziklerin yayınlandığı radyoların dinlenme oranları önem arz
etmektedir. Dinlenme oranı yüksek olan radyolarda yayınlanan müzikler daha
geniş kitlelere ulaşabilmekte ve kaset ve cd satışları artabilmektedir. Radyolar
da daha çok dinleyiciye ulaşmak için yayın içeriği oluştururlarken en çok
dinlenen müzikleri seçmektedirler.
Dosya konusu işlem Rock FM’in devrini öngörmesi nedeniyle, işlem
sonucunda etkilenen pazarlar Rock FM’in faaliyet gösterdiği pazarlar olacaktır.
Rock FM, %40 rock, %40 alternatif rock, %10 hard rock ve %10 pop-rock
yayını yapmaktadır. Daha önce de belirtildiği gibi radyo yayıncılığında ticari
ilişki reklamveren ve radyo arasında cereyan etmektedir. Ürün ve
hizmetlerinin tanıtımını yapmak isteyen reklamverenler radyo programlarının
arasına veya içerisine reklam vermektedirler. Burada ticari faaliyetin
gerçekleştiği alan reklam yerinin alınıp satılmasıdır. Reklamverenler reklam
verirken öncelikle reklamlarını ulaştırmak istedikleri hedef kitleyi
belirlemektedirler. Bu çerçevede yalnızca yerel pazarda faaliyet gösteren bir
teşebbüsün ulusal reklam mecralarını kullanması başta finansal nedenlerle
rasyonel değildir. Devir işlemine konu Rock FM İstanbul’da yerel yayın yapan
bir radyo kanalıdır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı en dar şekilde “İstanbul ilinde
yayın yapan yerel radyo kanalları reklam yeri pazarı” olarak belirlenmiştir.
Şayet en dar şekilde tanımlanan bu ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun açısından
bir sorun bulunmaz ise daha geniş bir şekilde tanımlanan pazarda da
herhangi bir sorun ortaya çıkmayacaktır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İstanbul’da yayın yapmakta olan Rock FM’in yayınlarının tam olarak nereye
kadar ulaştığı konusunda herhangi net bir bilgi bulunmamakla birlikte
yayınların İstanbul geneline ulaşıyor olması ve yukarıda da yer verildiği gibi
çoğunlukla yerel reklamverenler tarafından tercih edilmesi nedeniyle coğrafi
pazar, “İstanbul il sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
Bildirime konu olan işlem, TMSF tarafından Rock FM’in satış işlemidir.
Kuruma gönderilen bildirim formları ve ek belgelerde yer alan bilgilerden,
Rock FM’in satışı ile şirketin kontrolünün, bir önceki duruma göre değişiklik
arz edeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle incelemeye konu olan işlem, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.
05-77/1040-291
5
H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in, İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer
almaktadır.
İlgili ürün pazarında, yapılan ihalede tek teklifi veren Karma Radyo’nun veya
ortaklarının herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla bildirim
eşiklerine ilişkin olarak yalnızca Rock FM’in ciro ve pazar payı esas
alınacaktır. Rock FM’in 2004 yılı cirosu yaklaşık olarak (…...) milyar TL.’dir.
Rock FM’in dinlenme oranları baz alınarak hesaplanan pazar payı ise Nisan –
Mayıs 2005 döneminde %0,65 olarak gerçekleşmiştir Görüldüğü gibi Rock
FM’in pazar payı ve cirosu ilgili Tebliğ’de yer verilen eşikleri aşmamaktadır. Bu
nedenle söz konusu devir işleminin Rekabet Kurulu’na izin için bildirilmesine
gerek bulunmamaktadır.
I.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
Rock FM Ticari ve İktisadi Bütünlüğü için yapılan ihalede tek teklifi veren
Karma Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş.’nin için, Rekabet Kurumu’na
yapılan izin başvurusunun, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
ve 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” hükümleri doğrultusunda incelenmesi
neticesinde;
1. 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul
üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,
2. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı kanun’un 7. maddesi ve bu
Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliği kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
05-77/1040-291
6
(01.11.2005 tarih, 05-77/1040-291 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı
Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı
Kanun’un 22. maddesi ;
“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam
yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.
Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8
olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin
katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.
Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup,
bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak
getirilmiştir.
Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan
13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı
ile yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı
ile yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız.
Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy