Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-3-027 (Devralma)
Karar Sayısı : 21-31/401-203
Karar Tarihi : 17.06.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK
B. RAPORTÖRLER: Emircan AKSAKAL, Beyza BAHADIRHAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - ISS Tesis Yönetim Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Av. Gamze SANDURAÇ BAYKAL
Çağlayan Mah. Karaağaç Sok. No:2 Kağıthane/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Rönesans İşletme Hizmetleri Danışmanlığı A.Ş.’nin tek
kontrolünün ISS Tesis Yönetim Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 27.05.2021 tarih ve 18137 sayı ile
giren bildirim üzerine düzenlenen 11.06.2021 tarih ve 2021-3-027/Öİ sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; Rönesans İşletme Hizmetleri Danışmanlığı A.Ş.’nin (RİH) tek kontrolünün
ISS Tesis Yönetim Hizmetleri A.Ş. (ISS Tesis) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talep edilmektedir.
(5) Söz konusu işleme ilişkin olarak (…..) tarihinde taraflar arasında bir Hisse Alım
Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem sonucunda Rönesans
Sağlık Yatırım A.Ş. ve ŞAM Yapı A.Ş.’nin sırasıyla %(…..) ve %(…..) hissesine sahip
olduğu RİH’in tek kontrolü ISS Tesis tarafından devralınacaktır. Bu itibarla işlem
sonrasında RİH’in kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana geleceğinden söz konu
işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan ilgili
tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.
(6) Dosyadaki bilgilere göre ISS Tesis, işletmeler için entegre tesis yönetim hizmetleri
sunmaktadır. Bu hizmetleri sunduğu sektörler arasında bankacılık ve finansal
hizmetler, ilaç üretimi, endüstriyel tesisler, sağlık ve teknoloji sektörü bulunmaktadır.
Entegre tesis yönetim hizmetlerinin kapsamında temizlik, hazır yemek üretimi, teknik,
güvenlik, destek hizmetler ve çalışma alan deneyimi bulunmaktadır. ISS Tesis, genel
müdürlük ve bölge ofisi olarak (…..) lokasyonda faaliyet göstermekte, (…..) ilde (…..)
aşan müşterisi ve (…..)’i aşan çalışanı bulunmaktadır. ISS Tesis’in %(…..) hissedarı
21-31/401-203
2/4
olan ISS Global A/S’nin1 (ISS Global) %(…..) hissedarı olan ISS World Services A/S’nin
paylarının tamamının sahibi olan ISS A/S, payları Nasdaq Nordic borsası Nasdaq
Copenhagen pazarında işlem gören halka açık bir şirkettir. ISS Tesis, %(…..) hissedarı
olduğu; ISS Proser Koruma ve Güvenlik Hizmetleri A.Ş., ISS Bitki Bakım ve Haşere
Kontrol Hizmetleri A.Ş. ve ISS Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. aracılığıyla faaliyet
göstermektedir.
(7) RİH ise, kamu-özel işbirliği modeli kapsamında yapılandırılan T.C. Sağlık Bakanlığı
Yozgat Şehir Hastanesi (Yozgat Şehir Hastanesi), T.C. Sağlık Bakanlığı Adana SBÜ
Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Adana Şehir Hastanesi), T.C. Sağlık Bakanlığı
Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi (Elazığ Şehir Hastanesi) ve T.C. Sağlık Bakanlığı
Bursa Şehir Hastanesi’nin (Bursa Şehir Hastanesi) projelerini üstlenen Proje
Şirketleriyle (sırasıyla YZG Sağlık Yatırım A.Ş., ADN PPP Sağlık Yatırım A.Ş., ELZ
Sağlık Yatırım A.Ş., BRS Sağlık Yatırım A.Ş.) imzaladığı hizmet sözleşmeleri
kapsamında faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede söz konusu şehir hastanelerinin
işletme dönemi süresince (Yozgat Şehir Hastanesi için (…..) diğer şehir hastaneleri için
(…..) yıl) hizmet sağlayıcısı olarak ilgili Proje Şirketleri tarafından görevlendirilmiş olup,
bu hizmetleri alt yükleniciler vasıtasıyla yerine getirmektedir. RİH, imzaladığı hizmet
sözleşmeleri kapsamında tıbbi destek ve destek hizmetleri sunmakta, Yozgat Şehir
Hastanesi, Adana Şehir Hastanesi, Elazığ Şehir Hastanesi ve Bursa Şehir
Hastanesi’nin tesis yönetim ve işletimini yapmaktadır.
(8) RİH’in imzaladığı hizmet sözleşmeleri kapsamında sunduğu hizmetler tıbbi destek ve
destek hizmetlerinden oluşup bu hizmetler detaylı olarak laboratuvar hizmetleri,
görüntüleme hizmetleri, sterilizasyon hizmetleri, diğer medikal ekipman hizmetleri, bina
bakım ve onarım hizmetleri, bahçe bakım ve ilaçlama hizmetleri, temizlik ve diğer tesis
yönetim hizmetleri, güvenlik hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri, hazır
yemek hizmetleri olarak sayılabilecektir. RİH, bu hizmetleri alt yükleniciler vasıtasıyla
yerine getirmektedir. Diğer taraftan ISS Tesis ise, genel olarak bakım hizmetlerinin alt
kategorileri olarak müşterilerine temizlik ve diğer tesis yönetim hizmetleri (bina ve teknik
bakım), güvenlik hizmetleri, bahçe bakım ve ilaçlama ve hazır (yerinde) yemek
hizmetleri sunmaktadır ve RİH’in hizmet sağlayıcı olduğu Adana ve Elazığ Şehir
Hastaneleri projelerinde alt yüklenici olarak tesis işletme ve yönetim hizmetleri
sağlamaktadır.
(9) Sundukları hizmetler bakımından ISS Tesis ve RİH arasında dikey bir ilişki olduğu
görülmektedir. Bu bağlamda Bildirim Formunda yer verilen bilgiler doğrultusunda, ISS
Tesis ve RİH’in ticari faaliyetlerinin Türkiye’de “Hastane İşletme, Bakım ve Onarım
Hizmetleri” pazarında dikey olarak örtüştüğü değerlendirilmektedir.
(10) ISS Tesis’in gerek tüm müşterilerine sağladığı gerekse RİH’e sağladığı hizmetler genel
olarak bina içi ve dışı bakım, temizlik, güvenlik, hazır yemek ve diğer tesis yönetim
hizmetlerinden oluşmaktadır. ISS Tesis’in bu hizmet kollarındaki pazar payı bilgilerine
aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:2
1 Alıcı şirketin kontrolünü elinde bulunduran ISS Global, Danimarka’da kurulu ve dünya çapında entegre
tesis yönetim hizmetleri sunan bir şirkettir. ISS Global’in Türkiye sınırları içerisinde yalnızca alıcı şirket
olan ISS Tesis vasıtasıyla faaliyeti bulunmaktadır.
2 Tabloda verilmiş olan veriler yalnızca rekabet edilen büyük firmaları ve 2019 yılı içerisinde bu rakiplerin
kendi arasında oluşturduğu pazar paylarını göstermektedir.
21-31/401-203
3/4
Tablo-1: Türkiye’de “Temizlik Hizmetleri” Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Tahmini Pazar
Payı Bilgileri
Teşebbüs Tahmini Pazar Payları (%)
ISS (…..)
Tepe Servis (…..)
United Group (…..)
Atalian (…..)
BMS Environmental (…..)
Klüh Grup (…..)
Sofra (Eurest/Euroserve) (…..)
EUBSA (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo-2: Türkiye’de “Güvenlik Hizmetleri” Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Tahmini Pazar
Payı Bilgileri
Teşebbüs Tahmini Pazar Payları (%)
Securitas (…..)
Tepe Savunma (…..)
ISS Proser (…..)
G4S (…..)
EUBSA (…..)
Atalian (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo-3: Türkiye’de “Yemek Hizmetleri” Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Tahmini Pazar Payı
Bilgileri
Teşebbüs Tahmini Pazar Payları (%)
Sofra Grup (…..)
ISS Catering (…..)
Sardunya (…..)
Parıltım Yemek (…..)
Biltur (…..)
Sodexo (…..)
Aşsan Catering (…..)
Bilintur (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo-4: Türkiye’de “Teknik Bakım Hizmetleri” Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Tahmini
Pazar Payı Bilgileri
Teşebbüs Tahmini Pazar Payları (%)
Proasist (…..)
ISS (…..)
Tepe Servis (…..)
Atalian (…..)
Euroserve (…..)
Ecoserv (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(11) Yukarıda yer verilen tablolar incelendiğinde, ISS Tesis’in temizlik hizmetleri pazarında
%(…..) pazar payına sahip olduğu, faaliyet gösterdiği diğer pazarlarda ise (…..) olduğu
görülmektedir.
(12) T.C. Sağlık Bakanlığı’nın internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Türkiye’de
hâlihazırda toplam 738 adet kamu hastanesi ve 156.194 adet tescil edilen toplam yatak
bulunmaktadır. Türkiye’de faaliyette olan özel hastane sayısı ise 571 olup, RİH’in
hizmet verdiği hastanelerdeki toplam yatak sayısı (…..)’dir. Kamu hastanelerinin yatak
sayısı dikkate alındığında, yatak sayısı bakımından pazarın %(…..) sahip olan RİH’in
hizmet sağlayıcı olarak faaliyet gösterdiği pazardaki payı (…..).
21-31/401-203
4/4
(13) Bununla birlikte RİH’in hizmet sağlayıcı olarak belirlendiği şehir hastanesi projeleri 6428
sayılı Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması,
Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında ihaleye tabi olarak yürütülen
projelerdir. Tüm hizmet sağlayıcıların (…..) yıl boyunca kanundan ve sözleşmeden
kaynaklanan hakları bulunmaktadır. Hizmet Sağlayıcılar yalnızca T.C. Sağlık Bakanlığı
tarafından coğrafi sınırları belirlenen illerde ve fiyatlarda faaliyet gösterdiğinden
aralarında rekabet ilişkisi bulunmamaktadır.
(14) ISS Tesis, RİH’in hizmet sağlayıcısı olduğu Adana ve Elazığ Şehir Hastaneleri
projelerinde hâlihazırda alt yüklenici olarak tesis işletme ve yönetim hizmetleri
sunmaktadır. RİH, ihale kapsamında hizmet sağlayıcı olarak faaliyet göstermesi ve
yatak sayısı bakımından sahip olduğu (…..) pazar payı sebebiyle, imzaladığı hizmet
sözleşmeleri kapsamında sunduğu hizmetlere ilişkin olarak bütün ihtiyacını şehir
hastaneleri işletme süresi boyunca ISS Tesis’ten karşılasa bile, pazar üzerinde rekabeti
bozucu bir etkinin oluşmayacağı değerlendirilmektedir.
(15) Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy