Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-114 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-85/1048-408
Karar Tarihi : 8.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE.
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, M. Selim ÜNAL, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - ArcelorMittal Distribution S.A.
Temsilcisi Av. Senem İŞMEN
Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süleyman Seba 20
Cad., Sıraevler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş- İstanbul
D. TARAFLAR : - ArcelorMittal Distribution S.A.
16 avenue de la Malle F-51 370
Saint Brice Courcelles, FRANSA
- Salomon Zakuto
Arya Evleri D-Blok Kat 5 D-9 Etiler-İstanbul
- Hayim Zakuto
Özbal Sk. Meriç Konak Apt. Kat-3 D-7 Gayrettepe- İstanbul
- Giraysa Zakuto 30
Ali Sami Yen Sk. Bayram Apt. No-15 Mecidiyeköy- İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Rozak Demir Profil Ticaret Sanayi A.Ş.’nin kontrolünün
ArcelorMittal Distribution S.A. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.9.2007 tarih ve 6144 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 40
26.10.2007 tarih, 2007-1-114/Öİ-07-AG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
26.10.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/191 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-85 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- ArcelorMittal Distribution S.A.’nın Rozak Demir Profil Ticaret Sanayi A.Ş.’nin
kontrolünü devralması işleminin tarafların ciroları yönüyle 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,
05-01/3-3
2
- Söz konusu devir işlemi sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 50
yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya
mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut
bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,
- Hisse Satın Alma Sözleşmesi’nin 14.1 ve Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.1
maddelerinde yer alan “Salamon Zakuto açısından bu taahhüt, kendisi Şirkette
istihdam edildiği sürece ve ne sebeple olursa olsun Şirketteki işinin sona
ermesinden sonra 24 ay süre ile devam edecektir.” ifadesinin Türkiye
Cumhuriyeti sınırları açısından sözleşmelerden çıkarılması kaydıyla, ilgili
maddelerle getirilen rekabet yasağının yan sınırlama olarak değerlendirilerek, 60
söz konusu devir işlemine izin verilmesi gerektiği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. ArcelorMittal Distribution S.A. (AMD)
AMD, çelik ürünleri dağıtımında faaliyet göstermekte olan ve PUM Service d’Acier
(PUM) tarafından kontrol edilen bir kuruluştur. PUM, Arcelor France’nin bir bağlı
kuruluşudur. Arcelor France ise Mittal Steel Company N.V. (Mittal)’nin bağlı kuruluşu 70
olan Arcelor S.A. (Arcelor)’nın iştirakidir.
2006 yılında Mittal’in, Arcelor’un kontrolünü devralmasına rağmen henüz tek bir tüzel
kişiliğe sahip olmayan ArcelorMittal Grubu (ArcelorMittal) söz konusu devir işleminin
2007 yılının ikinci yarısında tamamlanmasıyla birlikte oluşacaktır.
ArcelorMittal’in esas faaliyet alanı; yarı mamuller, yassı karbon çelik ürünler, uzun
karbon çelik ürünler, paslanmaz çelik ürünler ve boruları içeren “çelik ürünler” ile,
daha küçük çapta olmak üzere ilk transformasyon ürünlerinin üretim, dağıtım,
pazarlama ve satışıdır. 80
H.1.2. Rozak Demir Profil Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Rozak)
Rozak, profil, ticari kalite çubuk ve çelik parmaklıktan oluşan uzun ürünlerin dağıtımı,
sıcak haddelenmiş karbon (HRC) ve soğuk haddelenmiş karbon (CRC) alanlarında
faaliyet gösteren bir çelik toptancısıdır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
90
Rozak, uzun, yassı ve çubuk şeklindeki çelik ürünlerinin dağıtımı ile iştigal
etmektedir. Çelik ürünlerinin dağıtımı farklı dağıtım türlerine göre segmentlere
ayrılmaktadır.
Çelik Servis Merkezleri: Yalnızca yassı çelik alanında faaliyet gösteren çelik servis
merkezleri, çelik üreticilerinden aldıkları şerit hadde ürünlerini müşterilerin
ihtiyaçlarına göre dilme, kesme gibi işlemlere tabi tutmaktadır.
05-01/3-3
3
Toptan Satış Merkezleri: Bu tür teşebbüsler imalatçılardan büyük miktarlarda toptan
ürün almakta ve bunları daha küçük miktarlar halinde satmaktadırlar. 100
Oksijenli Kesme Merkezleri: Bu merkezler son derece hassas ve güçlü bir alet olan
oksijen-hidrojen kaynak şalumosu adındaki perdahlama aleti ile 8-600 mm
kalınlığındaki quarto levhaları işlemektedir.
Her bir dağıtım segmenti ayrı bir ürün pazarı olup, Rozak’ın faaliyet alanı toptan satış
merkezleri kategorisine dahildir.
Halihazırda dağıtım segmenti bakımından tarafların çakışan faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı Rozak’ın faaliyet alanı olan “demir 110
çelik ürünleri toptan satış pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1 Devralma İşleminin Niteliği
Dosya konusu devralma işlemine ilişkin olarak taraflar arasında 31.7.2007 tarihinde 120
“Hisse Satın Alma Sözleşmesi (HSAS)” imzalanmıştır. Buna göre söz konusu işlem
kapsamında Rozak hisselerinin %(…)’i devredilecektir. Bunun %(…)’lik kısmının
kapanışta ve geri kalan %(…)’luk kısmının ise 10.1.2008 tarihinde devredilmesi
suretiyle devir işlemi iki aşamada tamamlanacaktır. Rozak’ın devredilmeyen
%(…)’luk kısmı Salomon Zakuto elinde bulunduracaktır. Devralma işleminin
tamamlanmasının ardından Rozak’ın yeni hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:
Tablo 1: Rozak’ın devralma işlemi sonrası hissedarlık yapısı.
Ortak Adı Pay Oranı (%)
AMD 69,999
ArcelorMittal Entity (TBC) 0,00001
Salomon Zakuto 29,902
İgal Zakuto 0,00032
Hayim Zakuto 0,00066
Toplam 100
Bu bilgiler çerçevesinde planlanan işlem sonucunda AMD’nin Rozak üzerinde tek
başına kontrole sahip olacağı ve bu nedenle söz konusu işlemin 1998/2 sayılı Tebliğ 130
ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu
sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, işlemin taraflarından ArcelorMittal üretim, dağıtım,
pazarlama ve satış gibi birçok alanda faaliyet göstermekle birlikte Türkiye’de dağıtım
pazarında mevcut iki toptan satış tesisini 2006 yılının Mayıs ayında kapatmak
suretiyle söz konusu pazardan çıkmıştır. Bununla birlikte ArcelorMittal’in ilgili pazarda
2006 yılının ilk beş ayında cirosu (……………) YTL iken; sadece dağıtım alanında
faal olan Rozak’ın 2006 yılı cirosu (……………) YTL olup tarafların toplam cirosunun
1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aştığı ve bu çerçevede işlemin 1997/1 140
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.
05-01/3-3
4
H.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Çelik ürünleri üretim ve pazarlaması yapan ArcelorMittal’in çelik ürünlerinin toptan
satışı pazarında faaliyet gösteren Rozak’ı devralması dikey bütünleşme sonucunu
doğuran bir yoğunlaşma işlemidir. Anılan işlemin “demir çelik ürünleri toptan satış
pazarı” ile “yassı ve uzun demir çelik ürünleri pazarı”nı etkilemesi söz konusu
olduğundan bu pazarlara ilişkin yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.
150
H.3.2.1. “Demir Çelik Ürünleri Toptan Satış Pazarı” Bakımından Değerlendirme
Devralan taraf olan ArcelorMittal Türkiye’de dağıtım pazarındaki faaliyetlerine 2006
yılının Mayıs ayında sona erdirmiştir. Aşağıdaki tabloda ArcelorMittal’in bu tarihe
kadar olan faaliyetleri dikkate alınarak oluşturulan, tarafların son üç yıldaki satış
miktarı ve pazar payı verileri bulunmaktadır.
Tablo 2: Tarafların Satış Miktarı ve Pazar Payları
Satış Miktarı Pazar Payı (%) Taraflar
2004 2005 2006 2004 2005 2006
ArcelorMittal (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Rozak (…) (…) (…) (…) (…) (…)
ArcelorMittal+Rozak (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Türkiye Toplam
Dağıtım Pazarı 4.950 6.014 7.217 - - -
Rozak’ın 2006 yılında %6,1 paya sahip olduğu ilgili pazarda faaliyet gösteren bazı 160
rakip teşebbüslere ilişkin satış miktarı ve pazar payı verileri aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
Tablo 3: Rakiplerin Satış Miktarı ve Pazar Payları.
Satış Miktarı Pazar Payı (%) Teşebbüs Adı
2004 2005 2006 2004 2005 2006
Tat Metal (…) (…) (...-…) (…) (…) (...-…)
Cepa (…) (…) (...-…) (…) (…) (...-…)
Boğaç (…) (…) (...-…) (…) (…) (...-…)
Sami Soybaş (…) (…) (...-…) (…) (…) (...-…)
Polar (…) (…) (...-…) (…) (…) (...-…)
Türkiye Toplam Dağıtım
Pazarı 4.950 6.014 7.217 - - -
Dosya kapsamındaki bilgiler ve yukarıdaki tablolardan ilgili pazarda çok sayıda
teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve pazardaki firmaların en büyüklerinin dahi düşük
pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.2.2. “Yassı Ve Uzun Demir Çelik Ürünleri Pazarı” Bakımından
Değerlendirme 170
Yoğunlaşma doğurucu işlemlerde, işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin aynı veya
alt/üst pazarda faaliyet göstermeleri durumunda söz konusu işlemin bu pazarlarda
ortaya çıkaracağı olası etkilerin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya konusu
devralma işlemi esas olarak yassı ve uzun çelik ürünlerinin toptan satışı pazarında
gerçekleşmekle beraber devralan teşebbüs olan ArcelorMittal’in bu pazarın üst
pazarı niteliğinde olan yassı ve uzun demir çelik ürünleri pazarında dünya çapında
faaliyet göstermesi ve aynı zamanda Türkiye’de de ithalat yoluyla önemli bir paya
sahip olması nedeniyle söz konusu işlemin özellikle yassı demir çelik ürünleri
bakımından etkisi ayrıca önem kazanmaktadır.
05-01/3-3
5
Türkiye’de yassı çelik ürünleri büyük ölçüde uluslararası ticarete konu ürünlerdir. 180
Türkiye’de bu pazarda üretim yapan tek entegre teşebbüs Erdemir olmasına ve
Erdemir’in de satışlarının büyük bölümünün yurtiçi piyasada gerçekleşmesine
rağmen pazarda önemli miktarda arz açığı bulunması, gümrük vergisi uygulanmayan
AB ülkelerine kıyasla vergiye tabi olan BDT ve diğer ülkelerin daha büyük ithalat
gerçekleştirmesi, bunun yanında alım gücü yüksek firmalara satış yapılması gibi
nedenlerle Erdemir büyük bir rekebetçi baskı altındadır. Ayrıca son dönemde
İsdemir’in ve dünya çapında söz sahibi ilk 20 çelik üreticisinden biri olan Rus çelik
firması OJSC Magnitogorsk Iron & Steel Works’un da İskenderun’da Atakaş Grubu
ile bir ortak girişim kurarak yassı çelik üretimine başlayacağı, sektörde Erdemir’in
mevcut kapasitesi dikkate alındığında ArcelorMittal’in de aynı rekabetçi baskı altında 190
bulunduğu düşünülmektedir. Bu nedenle ArcelorMittal’in yassı çelik pazarında hakim
durumda olmadığı anlaşılmaktadır.
Buna ek olarak ArcelorMittal 2006 yılında toplam yassı ürün satışının %(…)’ini ve
toplam uzun ürün satışının %(…)’sini dağıtıcılık pazarında faaliyet gösteren şirketlere
yapmıştır. ArcelorMittal’in dağıtım pazarında faaliyet gösteren firmalara yaptığı
satışlar arasında Rozak’ın %(…) ile en yüksek paya sahip olduğu dikkate
alındığında, söz konusu devir işleminin gerçekleşmesi ile bu oranın ve dolayısıyla
Rozak’ın dağıtım pazarındaki payının artacağı beklenmektedir. Ancak dağıtım
pazarında çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği düşünüldüğünde üst pazar olan 200
yassı ve uzun demir çelik ürünleri pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin
ürünlerinin dağıtım imkanlarının kısıtlanmayacağı düşünülmektedir.
Rekabet Yasağı
Bildirim konusu devir işlemine ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin 14.1. ve 14.2. maddeleri rekabet ve teklifte bulunma yasaklarını
düzenlemektedir. Anılan maddeler aşağıdaki gibidir:
“14.1. Rekabet Yasağı: Satıcılardan her biri, AMD tarafından yazılı olarak açıkça 210
mutabık kalınmış olmadıkça, Kapanış Tarihinden itibaren 3 yıl süre ile, doğrudan
veya dolaylı olarak Şirket ile veya iştirakleri ya da Şirket’in Ticari Faaliyeti ile rekabete
girmeyeceğini ve Türkiye’de ve özellikle Avrupa Birliği (25 ülke); BDT (Beyaz Rusya,
Ukrayna, Moldova, Gürcistan da dahil); eski Yugoslavya ve Arnavutluk’u da içeren
Balkan ülkeleri; Irak, İran, Suriye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Lübnan
ve İsrail’i de içeren Ortadoğu ülkelerini de kapsayan bölgede, özellikle bir
yönetim kurulu üyesi, çalışan, danışman olarak veya hissedarlık kanalıyla ya da
bağımsız surette çelik dağıtımı ve SSC (Steel Service Center) alanında faaliyet
göstermeyeceğini kabul ve taahhüt etmektedir. Salamon Zakuto açısından bu
taahhüt, kendisi Şirkette istihdam edildiği sürece ve ne sebeple olursa olsun 220
Şirketteki işinin sona ermesinden sonra 24 ay süre ile devam edecektir.
AMD, Salamon Zakuto’nun Xbeza’da %50 oranında hissedarlığı bulunduğunu, ve
Xbeza yürüttüğü faaliyetleri Şirketin faal olduğu alanlara taşımadığı sürece, bu
hissedarlığın rekabet yasağı taahhüdüne yönelik bir ihlal olarak
değerlendirilmeyeceğini kabul etmektedir.
14.2. Teklifte Bulunma Yasağı: Bundan başka, Satıcılar ve İştirakleri Kapanış
Tarihini izleyen 3 yıl boyunca:
230
05-01/3-3
6
(i) Kapanış tarihinden önceki 2 yıl içinde Şirketin Ticari Faaliyetiyle ilgili olarak
düzenli bir müşterisi veya tedarikçisi olmuş olan herhangi bir şahıs, firma
veya şirketten sipariş almayacaklarını veya sipariş talep etmeyeceklerini;
ve
(ii) Şirketin mevcut çalışanlarından herhangi birini, söz konusu çalışan bu
şekilde kendi iş akdini ihlal edecek olup olmamasına bakılmaksızın,
İştiraklerden birinde veya Satıcıların veya İştiraklerin kontrolü altındaki yeni
bir şirkette çalışan, danışman veya başka bir sıfatla çalışmaya ikna
etmeyeceklerini veya ikna etmeye çalışmayacaklarını müştereken ve
müteselsilen kabul, beyan ve taahhüt etmektedirler.” 240
Hisse Satın Alma Sözleşmesi’nin söz konusu hükümleri yan sınırlama olarak
değerlendirilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, devralma sonucu oluşacak dikey bütünleşmenin
pazara giriş engeli meydana getirmeyeceği ve başvuru konusu işlem sonucunda ilgili
pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durumun
yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olmayacaktır.
250
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 260
Full & Egal Universal Law Academy