İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 17.06.2022 tarih ve 730 sayılı yazısına konu, VATAN logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 06.06.2022 tarihinde saat 20:36’da yayınladığı ticari iletişim yayınlarına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 06.06.2022 tarihinde saat 20:36’da yayınlanan "Cyber Sonic Plus Ses Yükseltme Cihazı" adlı ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; “Artık her şeyi duyacaksınız, artık her şeyden, her konuşulandan haberiniz olacak... Sohbetleri takip etmek, konuşulanları duymak çok mu zor? Etrafınızda konuşulanları duymak istemez misiniz? Torunlarınızla, çocuklarınızla rahat bir şekilde duyup anlaşmak istemez misiniz? Cyber Sonic Plus ses yükseltme cihazıyla artık bunu yapmak mümkün. Bu inanılmaz cihaz 30 metreye kadar tüm sesleri alabilmekte ve bunları yükselterek net bir şekilde duyabilmenizi sağlamaktadır. Cyber Sonic Plus yenilenen teknolojisiyle şimdi Türkiye'de. Geliştirilmiş çip teknolojisi sayesinde size inanılmaz bir duyma kabiliyeti sağlar. Bu muhteşem cihaz sayesinde kimse sonic bir duyma kabiliyetiniz olduğunun farkına varmayacak. İşitme kaybı 30-40'lı yaşlar arasında başlar ve gitgide kötüleşebilir. Ses yükseltme cihazı ses dalgalarını yakalar ve artırarak olağanüstü bir duyma kapasitesine sahip olmanızı sağlar. Tek yapmanız gereken Cyber Sonic Plus ses cihazını kulağınızın arkasına takmak. İşte hepsi bu kadar. Fısıltıları bile net bir şekilde duyabilirsiniz... Cihazımız 6 kademe ses ayarına sahiptir, dilediğiniz gibi açıp kısabilirsiniz. 6 kademeli ses ayarı sizlere 2 kat aşağıda bile konuşulanları duyma imkanı sağlayacak. Çocuğunuzu evde bırakıp üst komşuya gitseniz bile uyanıp ağlasa sesini hemen duyabilirsiniz. Cyber Sonic Plus ses yükseltme cihazı yeni nesil çip teknolojisi, 6 kademe ses ayarı, sadece 9 gram ağırlık, 30 metreye kadar ses alabilme. Emsalleri piyasada binlerce liraya satılmakta olan Cyber Sonic Plus ses yükseltme cihazına hemen şu anda aradığınız taktirde ekranda görmüş olduğunuz özel kampanya fiyatından sahip olabilirsiniz. Üstelik hemen şimdi arayanlara 2 adet silikon başlığı ve tam 10 tane yedek pili hediye olarak gönderiyoruz. Hemen arayın bu kampanyadan sizler de faydalanın...”, "Bu Ürün Satış Rekorları Kırıyor!!", "Sipariş Hattı: 0216 912 23 …, www.Herseybusepette.Com, 199 TL + Kargo", "Cyber Sonıc Plus Ses Yükseltme Cihazı", "Duymakta Zorlananlar, Daha İyi Duymak İsteyenler, 6 Farklı Ses Seviyeli, Hafif ve Pratik Kullanım, 2 Adet Silikon Başlık 10 Adet Pil Hediye" vb şeklinde yazılı ve sözlü ifadelerle ürünün tanıtım ve pazarlamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun 26.12.2017 tarih ve 259967 sayılı yazısında; "işitme cihazı kullanma kararının Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzman Hekimleri tarafından; ayrıntılı muayene ve test yapmaya yetkili meslek mensubu tarafından yapılmış odyolojik testlerin sonucuna göre verildiği, bu kararı verirken ayırıcı tanı ile ilgili incelemelerin yapıldığı, işitme kayıplarının tedavilerinin ilaç, cerrahi ve/veya tıbbi cihazlar ile gerçekleştirildiği, işitme cihazları tedavi yöntemlerinde yer alan üç seçeneklerden biri olduğundan "Reçeteye tabi ilaç ve tedaviler" kapsamında olduğu,
Bununla birlikte, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı tarafından reçete ve rapor olmaksızın kulağa takılan ses yükseltici adı altındaki cihazların, 87 desibel üzerindeki sesleri kulağa aktardığı, kulağın uzun süre bu yükseklikte bir sese maruz kalmasının ise kulakta ayrıca gürültüye veya yüksek sese bağlı işitme kaybına yol açabileceği, söz konusu cihazların ses rengi, gürlüğü ve kazanç ayarlarının olmadığı ve işitme cihazı kullanması öngörülen her hastanın işitme kaybının her frekans için farklılık gösterebildiği, bu nedenle de her bir hastanın işitme kaybına göre uygulanacak işitme cihazının tespiti ve uygulamasının odyoloji üzerine eğitim almış personeller tarafından yapılması gerektiği, işitme cihazı satış ve uygulaması yapan merkezlere açılış izni verilmesine ve bu merkezlerin işleyiş ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek maksadıyla, 24/9/2011 tarih ve 28064 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri İle İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, işitme cihazlarının ruhsatlandırılmış işitme cihazı merkezleri dışında satılamayacağı belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, "Cyber Sonic Plus Ses Yükseltme Cihazı" olarak sunulan ürünün, "Reçeteye tabi ilaç ve tedaviler" kapsamında değerlendirilerek doktor kontrolünde reçete ile satılması gerektiği kanaatiyle, söz konusu yayında, 6112 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Reçeteye tabi ilaçlar ve tedaviler hakkında ticari iletişim yapılamaz.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.