İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 06.08.2021 tarih ve 1082 sayılı yazısına konu, BERAT logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 04.08.2021 tarihinde saat 11:06’da yayınladığı ticari iletişim yayınlarına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 04.08.2021 tarihinde saat 11:06’da yayınlanan "Cyber Sonic" isimli ses yükseltme cihazının tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; “Artık sinek uçsa dahi haberiniz olacak. Artık fısıltıları bile duyacaksınız. İşte Cyber Sonic Ses Yükseltme Cihazı. Tek yapmanız gereken Cyber Sonic Ses Cihazını kulağınızın arkasına takmak. Fısıltıları bile net bir şekilde duyabilirsiniz. Cyber Sonic Ses Cihazı kulağın arkasında saklı kalır. Böylece kimse onu fark etmez. Ten renginde ve oldukça küçüktür. Cyber Sonic Ses Yükseltme Cihazımız sesleri olduğundan tam 20 kat daha yüksek duymanızı sağlar. Bakın normal bir sesi 20 kat daha yüksek duymanızı sağlar diyorum. Ses ayar düğmesi sayesinde sesleri dilediğiniz kadar yükseltecek dilediğiniz kadar kısacaksınız. Bu muhteşem cihazla fısıltıları bile duyacaksınız. Emsalleri piyasada 1000-1500 liraya satılmakta olan ses yükseltme cihazlarından hiç bir eksiği yok, hatta fazlası var. Hemen şu anda arayanlara Cyber Sonic Ses Cihazımızın yanında üç farklı silikon kulak başlığını, tam 10 adet alkalin cihaz pili hediye olarak gönderiyoruz. Kaç paraya? 129 liraya. ... Cyber Sonic Ses Yükseltme Cihazımızı iyi duyamayan annenize, babanıza ve yaşlılarımıza hediye olarak verip onlarla daha sağlıklı iletişim de kurabilirsiniz. Yaşlılarımız bazen tam olarak anlayamıyorlar. Dolayısıyla iletişim kuramadıkları için üzülüyorlar. Alın bu cihazı onlara hediye olarak verin. Onları mutlu edin.”, "Cyber Sonıc Ses Yükseltme Cihazı, Müşteri Memnuniyeti Yüzde 100, Yüksek Kalite Ses, Ses Yükseltmek 60 db, 6 Ses Seviyesi, 9 gr Ağırlık, 3 Adet Silikon Başlık 10 Adet Pil, 129 TL+ Kargo", "Sipariş Hattı: 0212 912 10 .." şeklinde yazılı ve sözlü ifadelerle ürünün tanıtım ve pazarlamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun 26.12.2017 tarih ve 259967 sayılı yazısında; "işitme cihazı kullanma kararının Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzman Hekimleri tarafından; ayrıntılı muayene ve test yapmaya yetkili meslek mensubu tarafından yapılmış odyolojik testlerin sonucuna göre verildiği, bu kararı verirken ayırıcı tanı ile ilgili incelemelerin yapıldığı, işitme kayıplarının tedavilerinin ilaç, cerrahi ve/veya tıbbi cihazlar ile gerçekleştirildiği, işitme cihazları tedavi yöntemlerinde yer alan üç seçeneklerden biri olduğundan "Reçeteye tabi ilaç ve tedaviler" kapsamında olduğu,
Bununla birlikte, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı tarafından reçete ve rapor olmaksızın kulağa takılan ses yükseltici adı altındaki cihazların, 87 desibel üzerindeki sesleri kulağa aktardığı, kulağın uzun süre bu yükseklikte bir sese maruz kalmasının ise kulakta ayrıca gürültüye veya yüksek sese bağlı işitme kaybına yol açabileceği, söz konusu cihazların ses rengi, gürlüğü ve kazanç ayarlarının olmadığı ve işitme cihazı kullanması öngörülen her hastanın işitme kaybının her frekans için farklılık gösterebildiği, bu nedenle de her bir hastanın işitme kaybına göre uygulanacak işitme cihazının tespiti ve uygulamasının odyoloji üzerine eğitim almış personeller tarafından yapılması gerektiği, işitme cihazı satış ve uygulaması yapan merkezlere açılış izni verilmesine ve bu merkezlerin işleyiş ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek maksadıyla, 24/9/2011 tarih ve 28064 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri İle İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, işitme cihazlarının ruhsatlandırılmış işitme cihazı merkezleri dışında satılamayacağı belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, "Cyber Sonic" marka ses yükseltme cihazı olarak sunulan ürünün, "Reçeteye tabi ilaç ve tedaviler" kapsamında değerlendirilerek doktor kontrolünde reçete ile satılması gerektiği kanaatiyle, söz konusu yayında, 6112 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Reçeteye tabi ilaçlar ve tedaviler hakkında ticari iletişim yapılamaz.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2021 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 28.238 (yirmisekizbinikiyüzotuzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.