İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 19.02.2016 tarihli ve 158 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Van TV logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 10.02.2016 tarihinde saat 13:01'de "Gün Ortası" isimli bir haber bülteni yayınlanmıştır (Klip 1-Gün Ortası-Yayının Tümü).
Haber bülteninde sunucu Nahide Aslan'ın saat 13:03:20'de "Yine Cizre, yine bodrum ve yine çok sayıda ceset! Cizre'de 2 ayrı binanın bodrum katında onlarca kişinin bombalarla öldürülmesinin ardından yeni bir vahşet daha ortaya çıktı" şeklindeki sunumuyla geçilen haberde "CİZRE'DE BİR 'VAHŞET BODRUMU' DAHA!" alt sabit başlığı arşiv görüntüleriyle verilmiştir (Klip 2).
Haber, sunucunun şu sözleriyle devam etmiştir:
Sur Mahallesi'nde bulunan Kerem Oteli'nin yanındaki bir evin bodrumunda yaklaşık 50 kişinin mahsur kaldığı bilgileri geliyor. Şırnak'ın Cizre ilçesi Sur Mahallesinde yeni bir binanın bodrum katında 50'ye yakın kişinin bulunduğu bilgisi geldi. Bir binada mahsur kalan çok sayıda sivilin birkaç saat önce tank atışlarıyla saldırıya maruz kaldığı 20'ye yakın sivilin öldürüldüğü öğrenildi. Çok kısıtlı bilgilerin geldiği binada bulunan yaralılardan HDP Milas Eski İlçe Eşbaşkanı Derya Koç son durumlara ilişkin bilgi verdi. Etrafları sarılı olduğu için konuşmayı kısa tutan ve kısık sesle konuşan Koç 'Şu an durumumuz çok kritik. Alt kattaki bodrumda yaklaşık 20 yaralı arkadaşımızı yakarak katlettiler, biz de geriye 20 kişi kaldık. Şu an etrafımız tanklarla çevrilmiş durumda, bize de ateş açıyorlar. Biz de yanabiliriz her an. Onun için halkın acilen buraya gelmesi gerekiyor. Yaklaşık bir saat önce buraya ateş açtılar. Yaralı arkadaşlarımızı katlettiler. Sadece 20 kişi hayattayız ve hepimiz yaralıyız. Sur Mahallesindeyiz. Etrafımız tanklarla çevrili, şebeke de yok. Telefon her an kapatılabilir. Şu an kapatmak zorundayım, etrafımızdalar' dedi. Saldırı altında kalan binada kalanların isimleri şöyle: Derya Koç, Lokman Bilgiç, Murat Kekik, Sinan Kaya...(Klip 2)
Söz konusu haber ekrana getirilirken "50 Kişi Mahsur Kaldı, Ölüler Var", "Cizre'de Bir Vahşet Bodrumu Daha" şeklindeki sabit alt yazılar ile haberin aktarıldığı tespit edilmiştir.
Saat 13.01'de bir başka haberde "...Cizre'de öldürülen 27 kişinin cenazesi dün hastaneye kaldırıldı. Binada diğer kişiler hakkında ise henüz bir bilgi yok". şeklinde sunulan haber ise "CİZRE'DE TOPLU İNFAZ" alt sabit başlığıyla verildiği görülmüştür (Klip 3).
Van TV logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun ekrana getirdiği haberlerle insanların şiddete başvurmasına doğrudan katkıda bulunduğu değerlendirilmektedir. Bölge toplumunda bir zamanların kanaat önderi olarak görülebilecek bir kişinin (HDP Milas Eski İlçe Başkanı Derya Koç) "...yaklaşık 20 yaralı arkadaşımızı yakarak katlettiler, biz de geriye 20 kişi kaldık. Şu an etrafımız tanklarla çevrilmiş durumda, bize de ateş açıyorlar. Biz de yanabiliriz her an. Onun için halkın acilen buraya gelmesi gerekiyor. Yaklaşık bir saat önce buraya ateş açtılar. Yaralı arkadaşlarımızı katlettiler. Sadece 20 kişi hayattayız ve hepimiz yaralıyız..." sözlerini aktarak toplumu devlete karşı terörize edecek duygusal ifadelerle toplumun alenen tahrik edildiği düşünülmektedir.
Ekrana getirilen haberde bodrum katındakiler "sivil halk" olarak aktarılmış ve "tank atışlarıyla 20'ye yakın sivilin öldürüldüğü" bildirilmiştir. Haber içeriğinde görüleceği üzere sokağa çıkma yasağının olduğu Sur mahallesinde terör faaliyetleri yürüten bölücü terör örgütü unsurlarının sivil halk gibi gösterilmeye çalışıldığı ve bu şekilde de devletin güvenlik güçlerinin sivil halkı katlettiği imajı oluşturularak söz konusu terör unsurlarının yaptığı faaliyetlerin haklı gösterilmesinin amaçlandığı düşünülmektedir.
Yukarıda deşifrelerden görüleceği üzere "katlettiler, bize de ateş açıyorlar, biz de yanabiliriz her an, yaralı arkadaşlarımızı katlettiler, sadece 20 kişiyiz ve hepimiz yaralıyız" gibi ifadelerle halkı çatışma alanının içine çekmek hedeflenmektedir. Devleti toplumuyla savaş halinde gösteren, toplumu terörize ederek halk ile güvenlik güçleri ve devleti karşı karşıya getirmeyi alenen teşvik edecek şekilde ve teröristlerin korunmasını temin etmek üzere nokta hedef gösteren söz konusu haberleri ile Van TV logolu yayın kuruluşunun sorumlu yayıncılıktan uzak bir yayın gerçekleştirdiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak; Van TV logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun söz konusu yayınlarıyla, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının b) bendinde yer alan "Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." ve aynı maddenin d) bendinde yer alan "Terörü övemez ve teşvik edemez, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremez, terör örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerini yansıtıcı nitelikte olamaz. Terör eylemini, faillerini ve mağdurlarını terörün amaçlarına hizmet eder şekilde sunamaz." ilkelerinin ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Söz konusu yayın ile, 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki sonucunda; "CİZRE'DE BİR 'VAHŞET BODRUMU' DAHA!" alt sabit başlığıyla ekrana getirilen ihlale konu haberde; sokağa çıkma yasağının olduğu “Sur” mahallesinde terör faaliyetleri yürüten bölücü terör örgütü unsurlarının sivil halk gibi gösterilmeye çalışıldığı ve bu şekilde devletin güvenlik güçlerinin sivil halkı katlettiği imajı oluşturularak söz konusu terör unsurlarının yaptığı faaliyetlerin haklı gösterilmesinin amaçlandığı, bunun yanı sıra, halk ile güvenlik güçleri ve devleti karşı karşıya getirmeyi alenen teşvik edecek şekilde ve teröristlerin korunmasını temin etmek üzere nokta hedef gösterildiği anlaşılmakla, mezkur yayında 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde yer alan; "Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." ve (d) bendindeki; "Terörü övemez ve teşvik edemez, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremez, terör örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerini yansıtıcı nitelikte olamaz. Terör eylemini, faillerini ve mağdurlarını terörün amaçlarına hizmet eder şekilde sunamaz." ilkelerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, anılan yayın için 6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca; alt sınırdan (%2) idari para cezası uygulanması, ayrıca aynı maddenin beşinci fıkrasındaki: “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki ilkelere aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.” Hükmü kapsamında kuruluşa ihtar yapılması, gerektiği kanaatine verilmiştir.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
1- Bahse konu yayında;
a- 6112 sayılı Kanunu’un 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan" Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." İlkesinin ihlali olduğuna, Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN, Süleyman DEMİRKAN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oylarıyla, oy çokluğuyla,
b- 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendindeki; “Terörü övemez ve teşvik edemez, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremez, terör örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerini yansıtıcı nitelikte olamaz. Terör eylemini, faillerini ve mağdurlarını terörün amaçlarına hizmet eder şekilde sunamaz.” İlkesinin ihlali olduğuna, Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN, Süleyman DEMİRKAN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oylarıyla oy çokluğuyla,
2- Aynı yayınla birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlal de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden, 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b ve d) bendi hükümlerinin ihlali nedeniyle, VAN TV logosuyla yayın yapan DOĞU MEDYA A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; aynı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ocak 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 9.296,61 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359 TL. İDARI PARA CEZASI UYGULANMASINA;
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliği ile,
3- Ayrıca, 6112 sayılı Kanunu’un 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne aykırı yayın yaptığı belirlenen, VAN TV logosuyla yayın yapan DOĞU MEDYA A.Ş. unvanlı kuruluşa, 6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki: “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki ilkelere aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.” Hükmü kapsamında ihtar yapılmasına, Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN, Süleyman DEMİRKAN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oylarıyla, oy çokluğuyla,
Karar verildi.