İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 11.12.2015 tarihli ve 1889 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“TV 8 logosuyla yayın yapmakta olan MNG TV Yayıncılık A.Ş. ticari ünvanlı yayın kuruluşunda hafta içi günleri "İşte Benim Stilim All - Star" adlı moda yarışması yayınlanmaktadır. Öykü SERTER'in sunuculuğunu üstlendiği programın jüri üyeliğini yürüten Nur YERLİTAŞ, İvana SERT ve Kemal DOĞULU karşısında 13 genç kadından oluşan yarışmacılar muhtelif temalar bağlamında yaptıkları kıyafet seçimlerini sergilemektedirler. Haftalık eleme günü olan Cuma günü akşamları ortak bir konsepti kendi tarzlarınca yorumlayan yarışmacılardan seçilen en iyisi on bin TL ödül almaktadır.
Her bir yarışmacı performansını sergiledikten sonra öncelikle diğer yarışmacı arkadaşları, sonrasındaysa jüri üyeleri tarafından eleştirilmektedir. Bilhassa diğer yarışmacılar tarafından eleştirilme esnasında korumalı saatlerde yayınlanması uygun olmayan, çocuklara ve gençlere kötü örnek oluşturabilecek olumsuz davranış kalıpları ve sözlü ithamlara rastlanılmaktadır. Pazartesi - perşembe günleri saat 15.00'te, cuma akşamları 20.00'deçocukların ve gençlerin ekran başında olabilecekleri korumalı saatler içerisinde yayınlanan program içeriğinin tamamen olumsuz davranış örnekleri üzerine kurulduğu tespit edilmiştir.
Mezkur yayın kuruluşuna gelen şikayetlerin çoğu söz konusu program için yapılmakta olup; izleyiciler programdaki genç kadınların çocuklara ve gençlere kötü rol modeli olmalarına, aşağılama, küçük düşürme ve kavga gibi olumsuz tutum ve davranışlara ve içeriğin milli ve manevi değerlere uygun olmamasına değinmektedirler. Jüri üyelerinin yarışmacılara ve kimi zaman izleyiciye karşı takındıkları eleştiri sınırlarını aşan tavırları da sıklıkla söz konusu şikayetler aracılığıyla dillendirilmektedir.
Jüri üyelerinin ihlal oluşturduğu düşünülen söz ve davranışlarına muhtelif günlerden seçilen örnekler şu şekildedir:.
1- 13.11.2015 tarihli program:
Ayşegül adlı yarışmacının "agresif ve kavgacı" olarak tanımlanan hal ve tavırlarını eleştiren jüri üyesi Kemal Doğulu'nun, yanlışı düzeltmek için olumsuz rol modeli oluşturan bir tutum sergilediği değerlendirilmiştir:
"Kemal Doğulu:Öykü, hanımefendi tavrıyla çok sakin bir şekilde bastırmaya çalıştı ama ben sakin olamıycam. Hep de böyle denk geliyo bi şekilde evirip çevirip lafı Ezgi'ye getirip nefret kusuyosun ve gerçekten artık sınırı aştın.Bi kendine gel yaaa!Sana herkese sorduğun soruyu şimdi sana ben soruyorum:Sen kimsin? Yavaş! Haddini bil azıcık ya! Yeter yani! Şiştik hepimiz şiştik!Sen istediğin gibi içini boşaltıyosun kimse sana bi şey söyleyemiyor, oldu..." (Klip 1 - İşte Benim Stilim - Aşağılama)
İlerleyen dakikalarda Ayşegül günün değerlendirmesi için jüri önündedir. Kemal Doğulu'dan işittiği azar ve yoğun izleyici şikayeti nedeniyle gözyaşlarına hakim olamayıp ağlamaya başlar. Bunun üzerine jüri üyesi Nur Yerlitaş, Ayşegül'ü savunan ve iyi taraflarını ortaya çıkaran bir konuşma yapar. Kemal Doğulu, Ayşegül'ün gözyaşlarına dayanamayıp yanına gelerek ona sarılır. Nur Yerlitaş da ekran başındaki izleyiciye yarışmacılardan birini azarlıyormuş gibi sert sözler sarfeder:
"Nur Yerlitaş:İstediğiniz kadar 'Ayşegül'ü istemiyoruz hatchtaq' diyin.Umurumda bile diğil! İşinize gelmiyorsa seyretmeyin!Haaa ben çok mu destekliyorum ama bu kadar da acımasız olmayın. Biz de kızıyoruz bu kadar acımasız olmayın.Beğenmeyen kapatsın başka kanala geçsin! Hadi!" (Klip 2 - İşte Benim Stilim - İzleyiciyi aşağılama)
2- 17.11.2015 tarihli program:
Daha önce kullandığı bir aksesuarı yeniden kullandığı için arkadaşları tarafından eleştirilen ve sert çıkışlar yapan Çiğdem, jüri üyeleri tarafından aşağılanarak azarlanır:
"Nur Yerlitaş:Bana bak o saçlarını bana öyle oynatma! Oynatma bana! Öyle böyle yapma şekil yapma! Hiç hoşlanmam şekilden!Ben kimse diğilim! Ben burda dürüstçe konuşuyorum..." (Klip 3 - İşte Benim Stilim - İnsan onuru ve aşağılama)
Nur Yerlitaş'tan sonra aşağılayarak azarlama sırası Kemal Doğulu'ya gelir:
"Kemal Doğulu:Git tribini evde yap! Geç yerine!" (Klip 4 - İşte Benim Stilim - İnsan onuru ve aşağılama)
Yukarıda jüri üyelerinin olumsuz söz ve davranışlarından seçilen örnekler oluşturduğu ihlaller açısından iki gruba ayrılabilir:
1- Söz konusu program bir moda yarışması olması itibariyle yapılması gereken kıyafet eleştirisiyken, yarışmacılar birbirleri hakkında yorum yaparken, kıyafetler ikinci planda kalmakta birbirlerini hal, tutum ve kişiliklerini hedef alarak aşağılamakta, küçük düşürmekte ve onur kırıcı ithamlarda bulunmaktadırlar. Eleştiri sınırlarını aşan bir düzeyde birbirleriyle acımasız, kaba ve "bayağı" bir biçimde kavga ve rekabet eden bu genç kadınların ortaya koyduğu bu olumsuz tutum ve davranışlar, jüri üyeleri tarafından olumlu ve sürdürülebilir bir biçimde müdahale edilip düzeltilmemektedir. Aksine, programın olumsuz içerik ve formatına uygun olumsuz tutum ve davranışlarla dolaylı bir biçimde desteklenmektedir. Yanlışı doğruyla ikame etmek yerine, olumsuz rol modeli oluşturan davranışların yine aynı davranış biçimleriyle manipüle edilmeye çalışıldığı değerlendirilmiştir. Zikredilen olumsuzluk zaman zaman izleyiciyi de hedef almaktadır.
2- Medya alanında yapılan birçok araştırma, medyanın çocukların ve gençlerin tutum ve davranışlarına etki eden önemli bir sosyalleşme aracı olduğunun altını çizmektedir. Gelen izleyici şikayetleri incelendiğinde çoğunluğun, çocuklarını ve ergenlik dönemini yaşayan evlatlarını zikredilen olumsuz rol modellerinden ve ortaya koydukları kötü duygu, tavır ve tutumların etkisinden korumak isteyen ebeveynlerden oluştuğu görülmektedir. Mezkur nüfus grubunun ekranda olabileceği bir saatte yayınlanan programın, söz konusu sakıncalı ve olumsuz içeriğinden ötürü korumalı saatler içerisinde yayınlanmasının uygun olmadığı düşünülmektedir.
Sonuç olarak; TV 8 logosuyla yayın yapmakta olan MNG TV Yayıncılık A.Ş.ticari ünvanlı yayın kuruluşunun mezkur yayınında, 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ifade edilen,"İnsan onuruna ... aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez."hükmüne; ve 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen,"Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz."hükmüne aykırı yayın yaptığı kanaatine varılmıştır.” Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birnci fıkrasının (ç) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrasının ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Yukarıda (ilgili uzman raporunda) da belirtildiği üzere, söz konusu program bir moda yarışması olması itibariyle yapılması gereken kıyafet eleştirisiyken, yarışmacılar birbirleri hakkında yorum yaparken, kıyafetler ikinci planda kalmakta birbirlerini hal, tutum ve kişiliklerini hedef alarak aşağılamakta, küçük düşürmekte ve onur kırıcı ithamlarda bulunmaktadırlar. Eleştiri sınırlarını aşan bir düzeyde birbirleriyle acımasız, kaba ve "bayağı" bir biçimde kavga ve rekabet eden bu genç kadınların ortaya koyduğu bu olumsuz tutum ve davranışlar, jüri üyeleri tarafından olumlu ve sürdürülebilir bir biçimde müdahale edilip düzeltilmemektedir. Aksine, programın olumsuz içerik ve formatına uygun olumsuz tutum ve davranışlarla dolaylı bir biçimde desteklenmektedir.
Yanlışı doğruyla ikame etmek yerine, olumsuz rol modeli oluşturan davranışların yine aynı davranış biçimleriyle manipüle edilmeye çalışıldığı ihlal konusu yayının çocuk ve genç izleyici kitlesinin zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz etkileyeceği sabit görülmüştür.
Bununla beraber yayın, 14.59’da ekrana getirilmektedir. Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında çocuk ve gençlerin gelişimine zarar verecek türden yayınların koruyucu sembol kullanılsa dahi bunların ekran başında olduğu korumalı saatlerde yayınlanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yine, Yönetmelik’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde korumalı saat dilimleri 24.00-05.00 aralığı dışındaki saatler olarak belirlenmiştir. Dolayısı ile ihlal konusu programın korumalı saat dilimleri arasında yayınlandığı tespit edilmiş ve 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği değerlendirilmiştir.
Anılan kuruluşa 02.11.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 27.11.2012 tarih ve 2012/64 sayılı toplantısında alınan 31 nolu Üst Kurul kararıyla6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle; Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere,
TV 8 logosuyla yayın yapan MNG TV YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde … yayınlanamaz” ilkesini tekraren ihlali nedeniyle, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 20.453.351,41 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 204.534,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.