İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının, 04.10.2018 tarih ve 677 sayılı yazısına konu; TV 8 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 08, 09, 15, 16, 22 ve 23.09.2018 tarihlerinde 20:09, 19:10, 20:04, 19:39, 19.56, 19:46 saatlerinde yayınlanan “MasterChef Türkiye” adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
TV 8 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta; 08, 09, 15, 16, 22 ve 23.09.2018 tarihlerinde 20:09, 19:10, 20:04, 19:39, 19.56, 19:46 saatlerinde "Genel İzleyici" sembolü ile yayınlanan “MasterChef Türkiye” isimli programın 8 Eylül 2018 tarihinde yayınlanan bölümünde geçen diyaloglarda; “Murat abi en çok benim sesim çıkacak diyorum sana, en çok bana soracaksınız.- Ben sana yetişmezse soracağım menüyü.- Yanımda tak tak tak tak bıçak ya öyle kesmeye gerek var mı? Yani hiç bir uyarıyı dinlemiyor. Bilmiyorum Murat'la çalışmak çok zor. - Bırak şimdi bak herşeyi ben yapayım Hakan sen ben yaptım gibi ol olur mu hee?- Murat abi susar mısın? Murat abi işini yap.- Balkona çıkalım, bak bu aşağılarda senin yüzünden sürünmek istemiyorum ben.- Sürünmeyeceksin bu menüyü çıkaralım adam akıllı sürünmeyeceksin. - Göreceğiz bakalım.- İşini yap.- Genç jenerasyonu göreceğiz. - Ezgi kızım bak bu hafta kaybedeceksiniz yukarıdan seni - Geç konuşma bir daha buraya gelme kardeşim.- Artistik yapma bana - Sen de artistik yapma, bir daha buraya gelme kardeşim- Hadi ya - Hişşttt sakin sakin- Oraya neden gidiyorsun- Bir şey söyledim- Mehmet abi sesini yükseltme. - Mehmet dön önüne.- Kaybedeceksiniz- Arkadaşlar- Bir daha bizim tezgahımıza gelme.- Murat geliyor bizim ekibin enerjisini düşürmeye çalışıyor. Baktı başarılı olamıyor bize hile yapmaya çalıştı. Ben o açıdan şey yaptım. Yoksa Murat'ı da severim, başarılı bir yarışmacıdır. Ama keşke o dili, çenesi böyle çılgınlığı olmasa iyi bir aşçıdır Murat.- Limon nerede limon nerede Eslem?- İtekleme - İteklemiyorum canım- İtekliyorsun. Bırakır mısın? - Yapamıyorsun.- Benim yaptığımı elleme.- Murat abi çok sesin çıkmasın diyorum- Limon yok mu başka bundan başka limon yok mu? -Eslem yavaş karıştır bak sönüyor, sönüyor- Sönmüyor, Hakan .... alıyor bunu- Hızlı karıştırma kızım bunu- Bana bağırma bana bağırma - Abi hadi ya hadi ya - Abi sönüyor kabarmıyor. Sufle yapacağız kabarmayacak biz kaybedeceğiz- Ondan o sorumlu- Biz kaybedeceğiz- Ondan o sorumlu. Sen işine bakıyorsun sesin benden fazla çıkmayacak dedim. Lütfen rica ediyorum abi. - Vurma, vurma sağa sola vurma bir daha- Lütfen yaa sen buna odaklan lütfen tamam mı abim benim- sağa sola vurma bir daha ...- Sen sufle hayatında hiç yaptın mı? Sufle yapışmaması için un ve tereyağ konulur.- Sen şeker mi kullanıyorsun?- Ne sence bu turşuya mı benziyor?- Bak tatlıda şeker kullanılır, tuzlu suflede un kullanırsın. - Murat abi lütfen- Karışma - Lütfen yerine geçer misin abi lütfen rica ediyorum senden- Kabarmasın da göreyim ben seni.- Eslem lütfen cevap verme.- Olmamıştır kesin olmamıştır.-Murat bana el kol yapma valla zaten sinirlerim tepemde şunu kullanacak mısın? Etraf temizliyorum.- Hayır kullanmayacağım. Temizle temizle temizle temizle temizle - Murat abi alıyorum haberin olsun. İki yemek yapıyorsunuz canınız çıkıyor. - Konuşma Murat konuşma benle konuşma - Burcucum cevap verme - Sana gıcığım zaten- Benle konuşma Murat- Az kalsın senin yüzünden yarışmayı kaybediyorduk. - Cevap verme lütfen rica ediyorum senden cevap verme. Ses çıkmasın lütfen. - Tamam.- Bak akıllı adam gördün mü kimi aldı ilk (taklit yaparak) niye beni aldın hee - Keeessss.- Hee akşam sesin çıkmıyordu ama. Tatlıyı mahvettin zaten. - terbiyeni bozma terbiyeni sakın bozma- Ben terbiyeli çocuğum. - Murat sus sus. ...- Hişşşt bana bak buraya geçtim diye artistik yapma, artistik yapma- Murat tezgahına çık- Valla bak merdane- Abi tezgahına geç yaa. - Kaptan sahip çık adama.- Murat abi niye böyle şeyler yapıyorsun, niye gidiyorsun oraya. (Hakan diğer takım tarafına giderek) Ne yaptı abi?- Murat abi oraya geçer misin? Dikkat et dikkat et dikkat et. - Merdanemi verin merdanemi verin - Verse ne yazar geç tezgahına- Sataşıyorlar şef. Karşı grup...- Tamam şef, tamam şef, tamam şef.- Uğur liderlik yap. Hakan liderlik yap takımına. Takımından bir kişi oraya giderse hem seni hem onu yakarım, ikinizi birden elerim. - Uğur ne yapıyorsun?- Yav bana bağırma işine bak diyorum sana. - Tatlıyı haram edeceksin.- Tamam Allah aşkına sessiz sakin lütfen.- Bak kabarmadı gördün mü?- Nerede kabarmadı- Kabarmadı tabii- Çek yaa bi napıyorsun yaa yeter yaa - Seni bu takıma alanın da geç şuraya, şuraya geçer misin? Abi üç dakika kalmış oraya geç oraya geç - O tatlıdan bir çakalım bak görürsünüz. - Görürüz.- Bak Burcu'ya da sor. Şekerli unlanmaz, tatlı suflesi unla unlanmaz....- Açıp durma şunu ikide bir açıp durma- Ahhhh ahhhh- Napıyorsun?- Mahvoldu ya mahvoldu.- Sufle varken fırın açılmaz. - Bakar mısın yaptığın şeye bak yaa, bir saat uğraştım şu tatlıya yaaa- Sana ne abi ya sana ne sana ne.-Murat tabağa bir kez daha dokunursan dışarı atarım seni, bir kez daha dokun istiyorsan.- Üç oldu bu.- Bir kez daha dokun istiyorsan.- Özür dilerim...- Çık dışarı Murat, dışarı çık, dışarı çık. Deminden beri seni uyarıyorum. Dışarı çık.” 9 Eylül 2018 tarihli bölümde;- Murat abi biraz karabiber tuzunu da iyi ayarla.- Herkes gelip çorbama bakıyor. Gelen giden tuz atıyor. Tuz atmamı söylüyor. Anlamıyorum millete şap yedirecekler. - Tuz eksik. İçinde o tarladan topladığımız her şey olsun. Bunlar çorbaya mı?- Hakan Hakan Hakan- Efendim- Hakan sıvı yağı getirir misin? Oraya koymuşsun. - Tuzu gören var mı?- Murat abi, Murat abi, Murat abiii bunlar çorbaya mı? Çorbaya girecek değil mi abi- Git ne anlarsın sen çorbaya girecek morbaya girecek- Çorbaya girecek mi diye soruyorum. Çorbaya girecek mi diye soruyorum. - Bak el kol hareketi yapma, geç o tarafa yürü. Git iskele kaptanlığı yap sen gemi kaptanlığı yap. - Hakan sıvı yağı getirir misin?- Abi lütfen kendine gel. - El kol hareketi yapma. El kol hareketi yapma. Temasa geçme. Temasa geçme.- Kendine gel, kendine gel. - Temasa geçme.- Abi kendine gel diyorum. - Hakan Allahını seviyorsan- Kendine gel- Beni seviyorsan, Hakan biraz değerim varsa - Murat abi sürekli Eslem'e bulaştı sürekli. Sesim kısıldı farkındaysanız ona bağırmaktan. Sürekli ayırmaya çalıştım. Bir ara artık Eslem'in üstüne çok gitti, kendimi feda ettim ve Murat'la göğüs göğüse gelmek zorunda kaldım. - Hakan çok iyi takım şefliği yapıyor. Hatta bir ara Murat'la göğüs göğüse geldi benim için.- Biraz değerim varsa, biraz değerim varsa lütfen.- Akıllı ol,- Şovmen - Hakan tamam- Akıllı ol akıllı yemek yap akıllı ol- Tamam Murat haklısın sen ben yatıştırıyorum Hakan'ı sen haklısın- Geliyor geliyor sen yağ istedin değil mi benden - Çabuk getir onu.- Eslem de çiğ börek yaptı hamur yoğuruyor hamur mu yoğuruyor kendini mi yoğuruyor her taraf un oldu, ağzı burnu un oldu, önlüğü un oldu, her yer un oldu. Ağızlarını kapatmadı. Bunlar yağda kızarırken açılacak, ne yapıyorlar anlamıyorum.” Programın 15.09.2018, 16.09.2018, 22.09.2018 ve 23.09.2018 tarihlerinde yayınlanan bölümlerinde ise, bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, yarışmacıların gerek yemeği süresinde yetiştirebilme stresiyle, gerekse ön plana çıkma ve kendilerini gösterebilme gayretiyle, yayın içinde karşılıklı bağrışmalar, kavgalar, yere yuvarlanmalar, birbirlerinin üstüne yürümeler hatta zaman zaman fiziksel şiddete ramak kalacak şekildeki tutum ve davranışlar sıklıkla yaşanmaktadır. Bu gibi durumlara engel olmaları beklenen jüri üyelerinin ise, gergin ve sinirli tavırlarla yarışmacılara bağırdıkları, rencide edici söz ve davranışlarda bulunarak yarışmacıları aşağıladıkları, hatta bu aşağılamaların bazen yarışmacıları stüdyodan kovma boyutuna ulaştığı görülmüştür.
Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, ihlale konu yayında; yarışmacılar arasında yayın içinde karşılıklı bağrışmalar, kavgalar, yere yuvarlanmalar, birbirlerinin üstüne yürümeleri hatta zaman zaman fiziksel şiddete ramak kalacak şekildeki tutum ve davranışların yaşandığı, jüri üyeleri her ne kadar format gereği kurgulanmış bir duruş sergileseler de, bir yarışmacıyı stüdyodan kovacak düzeydeki aşağılayıcı, baskıcı ve onur kırıcı söz ve davranışlar ile yapılan değerlendirmelerin, insan onurunu incitici ve küçük düşürücü nitelikte olduğu, bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan, "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez " ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. …” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ağustos 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 8.553.152,04 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 85.532,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.