İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.07.2017 tarih ve 741 sayılı yazısına konu EGE TÜRK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 29.06.2017 tarihinde saat 21:59’ da yayınladığı " Sağlık ve Yaşam" isimli yayına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 29.06.2017 tarihinde saat 21:59’ da yayınladığı sunuculuğunu Cavit ÖZDOĞAN'nın yaptığı, Dr. Hakan ÖZKUL’un konuk edilerek bitkilerle tedaviler hakkında kalp damar sağlığı ve damar tıkanıklığı ile Panax ve Reıshı Mantarı isimli ticari ürünlerin ciddi rahatsızlıklarda tedavi edici olduğuna vurgu yapılan " Sağlık ve Yaşam" isimli programda;“… beyin kanamasına bağlı olarak felç geçiren E. Ç.' ın "... tabi Panax'a bu arada başladım, doktorların haberi yok. Çekmeceye attırdım onu kız kardeşimnen. Doktor geldi sabah, fizik tedavi doktoru çok iyi bir insandı Allah selamet versin.... ben o şeyi aldım ya artılar başladı bende. Vücudumu çok iyi tanıyan bir insanım neye tepki verip nasıl faydalı nasıl faydasız olduğunu, artılar başladı ayaklarımda güç başladı. Bir dakika dedim, doktor bey geri gitti Ben kardeşime beni dikelt çekil dedim, ben yürüyerek beş adım attım.... Doktor aman yarabbim bu bir mucize diye bağırıyor. Mesela açamazdım bu kolum böyleydi, böyle aşağı indiremezdim, böyle yukarı kaldıramazdım, böyle açamazdım. İkinci hayatı yaşıyorum, çok mutluyum.... Zaten Panaxla Reişi mantarını kullandım mı enerjim tavan yapıyor ya ben hiç yorulmak nedir bilmiyorum." şeklindeki ifade ve iddialarına yer verildiği, belirtilen ifadelerin yayınlandığı sırada ekranın altında "Bize Ulaşın: 0212 963 01 33" ve "Panax Ginseng ve Reıshı Mantarı ile yorulmak nedir bilmiyorum" şeklindeki ürünlerin tanıtım ve satışına yönelik açıklamalarla ve izleyicilerin ürünlerle ilgili bilgi alabilmesini sağlayacak iletişim numarasının yayın sırasında ekrana getirilmesiyle söz konusu ürünlerin gizli ticari iletişimine yer verildiği ve yayının halk sağlığını olumsuz etkileyebilecek unsurlar içerdiği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle söz konusu yayında; 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi ile 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan; "Genel sağlığa...... zarar verecek davranışları teşvik edemez." ve 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Gizli ticarî iletişime izin verilemez." hükümlerinin ihlali nedeniyle,
1) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…) İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 100.436,45 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
3) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
4) İhlale konu yayında iletişim hattı numarasının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.