İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 17.02.2017 tarih ve 259 sayılı yazısına konu, KANAL T logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 25.01.2017 tarihinde, saat 16:42’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 25.01.2017 tarihinde yayınlanan "Gökçek ile Sağlıklı Yaşam" programı içerisinde, saat 16.42'de " SBC", "Sarı Kantaron", "Geven Jel", adlı ürünlerin tanıtıldığı ticari iletişim yayınında; “… Ben iksir gönderdim ona. İksir "Zübeyir Bey".. Dedim iksir kullan. Bu sarımsaklı ben sarımsaklı kullanamam. İksir iç te bütün damarlar açılır. Kısa sürede düzelir. SBC..kullan bakalım ne olacak dedim. Kullandı, 3 gün sonra beni arıyor. Artık rahat uyuyorum geceleri uyanmıyorum......Sarı Kantaron, şu otu, bu da ekstraktından elde edilen kapsulü. … Sarı Kantaron depresyona karşı üzüntü, sıkıntı, anksiyete, panik atağa karşı kullanılır. … Bir de ne oluyor adamın cınselliği bitiyor... (Cinsel rahatzızlığı olan bir kişiden bahsediyor) Doktoruna gittin mi? gittim. Ne dedi doktorun. Doktor demiş ki bana danışmadın ki ne yapayım...Panik yok dedim..Çoban çökerten var...Tribulus denen latincesi. Sarı Kantaron, Tribulus, iksir Aloe Vera Jel kullandı, kullandı. Yavaş yavaş kendine geldi, normalleşti..."Geven Jel. Yani şu kitreden elde edilen jele Geven Jel denir, Tremor Jel. Bu ne yapıyor, hücre yeniliyor...Özellikle bayanlardaki yüzdeki ayaklardaki kırışıklıklara yıpranmalara karşı, hücre yenileyici Geven Jel." şeklinde ifadelerle, ekranda iletişim bilgisi olarak 0212 621 21 65-66 nolu telefon numaralarının yer aldığı, söz konusu reklam yayınında "SBC" iksirlerinin damar açıcı olduğunun belirtildiği, Sarı Kantaro'nun depresif rahatsızlıklara, Tribulus, Aloe Vera Jel'in cinsel rahatsızlıklara, Geven Jel'in kırışıklıklara iyi geldiği vurgulanarak, belirtilen hastalıklar için ürünün nasıl etkili olacağına dair bilimsel bir açıklama yapılmadan sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtildiği, ayrıca, "Endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının izleyicilerin tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
1-) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa, 17.05.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce 06.06.2012 tarih ve 2012/34 sayılı toplantısında alınan 29 no’lu Üst Kurul Kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 24.378,59 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.908 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2-) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
3-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
4-) İhlale konu yayında iletişim hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.