İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.10.2017 tarih ve 929 sayılı yazısına konu YURDUM TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22.09.2017 tarihinde saat 18:53’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 22.09.2017 tarihinde saat 18:53’de yayınlanan "Akülü Motosiklet" reklamı tanıtım ve satışına ilişkin tele-alışveriş yayınında; oyuncak mağazalarında 400 liraya 500 liraya satıldığı belirtilen akülü motosikletin özellikleri tanıtılarak “Türkiye'nin her yerinden ekran altındaki numarayı arayan ilk yüz izleyicimizi belirlemek üzere kampanyamızı başlattık.... gönül isterdi bütün çocuklara verelim ama maalesef yüz kişilik bir kontenjanımız olacak, yani biraz hızlı olmanız, parmaklarınızı hızlı çalıştırmanız ve ekran altındaki numarayı bir an önce aramanız gerekiyor…"Evet, süremiz hızlı bir şekilde ilerliyor arkadaşlar. Ekran altındaki numarayı görüyorsunuz, bu numarayı arayacaksınız. Türkiye'nin neresinde olduğunuz önemli değil. Özel bir kuryeyle kapınıza, adresinize ulaştıracağız. Çocuklarımızı hayalleriyle buluşturacağız. Haydi Türkiye bu fırsat kaçmaz! Çocuklarımızın gözü mağaza vitrinlerinde kalmayacak. Ya da sizler bütçenizi zorladığı için alamadığınızdan dolayı çocuğunuza karşı mahcup olmayacaksınız. 400 lira 500 lira belki bütçenizi yorabilir ama bu kampanyada biraz hızlı olur da parmaklarınızı çalıştırırsanız ekran altında numaramızı görüyorsunuz, bu numarayı arıyorsunuz, hattı düşürmeyi başarırsanız zaten siz bu kampanyadan faydalanmış olacaksınız… (19.02.03) "Haydi Türkiye süremiz giderek daralıyor: Son yedi kişi! Yedi kişilik bir kotamız kaldı. Şu ana kadar doksan üç izleyicimizi bu muhteşem kampanyayla bu güzel akülü motosikletle buluşturduk. Doksan üç çocuğumuzu hayalleriyle buluşturduk son yedi kişilik kontenjanımız kaldı. Biraz daha acele etmeniz gerekiyor....." şeklinde ifadelerle ekranın altında sabit olarak “Sipariş Hattı 0 212 700 18 82 169.90 TL+KARGO” yazısına yer verildiği görülmüştür.
İhlale konu yayında geçen ifadelerde tanıtımı yapılan ürünün hızla tükendiği ve hatta son yedi adet kaldığı ifade edilerek izleyicilerin hızla alışveriş yapmaya yönlendirildiği, bütçeleri çocuklarına oyuncak almaya elverişli olmayan izleyicilerin bu durumunu istismar edecek nitelikte sözlerle ekran karşısındaki ebeveynlerin bu motosikleti almaya teşvik edildiği, dolayısıyla mezkur yanının yanıltıcı, istismar edici ve izleyicinin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, böylelikle yayında tüketicinin düşünmeden, planlama yapmadan yapacağı alışverişlerin onun çıkarlarına zarar verebileceği hususunun göz ardı edildiği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9/A maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen "Gerçek dışı olarak “ilk kez”, “son”, “sadece tek bir sefer”, “sınırlı satış”, “hepsi satılmak üzere-satıldı satılacak” gibi ifadelerle izleyici ürünü satın almaya teşvik edilemez." ilkesini, dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,
1) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen
medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…) İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ağustos 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
3) İhlale konu yayında sipariş hattı numarasının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.