İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 19.12.2017 tarih ve 1158 sayılı yazısına konu TV 8 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 14.12.2017 tarihinde saat 21:00’da yayınladığı “Yetenek Sizsiniz” isimli program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, TV 8 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 14.12.2017 tarihinde saat 21:00’da yayınlanan farklı yeteneklere ait performansların sergilendiği “Yetenek Sizsiniz” isimli programda, saat 21:19:15'ten itibaren performanslarını sergilemek üzere yaşları 7 ile 11 arasında değişen kızlardan oluşan 12 kişilik "Quens of the Dans" isimli dans grubunun sahneye çıktığı, müzik eşliğinde 2 dakika 54 saniye boyunca dans edildiği, gösterilerinin tamamlanmasından sonra jüri ve yarışmacılar arasında geçen diyaloglarda; “- Hoş geldiniz. Nereden geliyorsunuz?- Edirne'den...- Yaşlar kaç?- 7 ile 11 yaş arası....- Çok başarılı. Dans çok enterasan küçük yaşlara baya baya küçük yaşlara indi. Eskiden dans dendiği zaman sanki çocuklar yapmaz da hep büyükler yapar gibiydi. Ve büyüklerden çok daha başarılı buluyorum ben çocukları, küçükleri dans konusunda.- Teşekkürler- Ben teşekkür ederim ki böyle bir şeyle uğraşıyorsunuz çok güzel, çok başarılı buldum....- Evet ben de yüzlerine baktım, son derece ciddi, uyumları buradan tabi görebildiğimiz kadarıyla benim gözüme mükemmel geldi. Çok başarılı buldum.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Bilindiği üzere, Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'de on sekiz yaşına kadar her insan çocuk olarak kabul edilmekte ve hakları güvence altına alınmaktadır. Sözleşme'nin 36'ncı maddesinde; "Taraf devletler, esenliğine herhangi bir biçimde zarar verebilecek başka her türlü sömürüye karşı çocuğu korurlar." ve Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi'nin "Çocukların, özel sektörün, medyanın ve sivil toplumun katılımı" başlıklı 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; "Tarafların her biri, medyanın bağımsızlığı ve basın özgürlüğüne gereken saygıyı göstererek, medyayı çocukların cinsel suistimali ve cinsel istismarının tüm yönleriyle ilgili uygun bilgileri sağlamaya teşvik edecektir." hükümleri yer almaktadır.
Medya, çocukların her türlü istismarına yönelik farkındalık oluşturmada önemli bir araçtır. Yoğun izleyici kitlesine sahip bir televizyon programında izleyicilere aktarılan her türlü içerik ekran başındakilerin çeşitli açılardan kanaat edinmelerini sağlamaktadır. Bu nedenle yayıncılar kamusal sorumlulukları gereği yayın içeriklerinde özellikle çocukların temsil biçimleriyle ilgili olarak dikkatli ve seçici olmak zorundadır.
İhlale konu programda, yarışan çocukların gösteri yaptıkları sıradaki giyim, makyaj ve davranış biçimleriyle çocuk görünümlerinin yetişkin figürüne taşındığı, çocuk yarışmacıların çocukluğun saflık ve masumiyetine tezat görüntüler içinde yaşlarına uygun olmayan kıyafet ve makyajlarla dans gösterilerini tamamladıkları görülmüştür. Bu nedenlerle söz konusu yayında; çocukların yayın yoluyla istismar edildiği ve gelişme çağındaki yarışmacı çocukların belirtilen halde temsiline yer veren yayın kuruluşunun en büyüğü 11 yaşında olan çocukların ihmal ve istismar edilmesine aracılık ettiği, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan; "Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez" hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. …” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,
İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 29.795.965,21 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 595.919,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan“8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükümleri uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞÇI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.