İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 11.12.2015 tarihli ve 1882 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Anadolu TV logolu yayın kuruluşunun 23.11.2015 tarihli yayınlarında sohbet ve arkadaşlık hattı reklamına yer verdiği tespit edilmiştir. Anadolu TV logolu medya hizmet sağlayıcının, 21.30.00-22.30.00 saatleri arası 1 saatlik yayın klibinin içeriği şu şekildedir: Ekranın alt sol köşesinde dönen bir kutucuk üzerinde "ANA yaz, Mesajını ekle, 6688'e gönder" ibareleri yer almaktadır. Bu ibarelerin yanında kayan bantta ise "Semih İzmir 0541 502 22 90, Ertuğ Ankara 0532 437 06 54 ..." şeklinde mesaj gönderen kişilerin iletişim bilgileri tanışma maksadı ile sürekli olarak ekranda yer almaktadır. Bu bağlamda, söz konusu mesaj ve telefon numaralarının arkadaş bulmaya yönelik olduğu anlaşılmıştır. Ekranın en altında ise bu işlemler karşılığında GSM operatörlerine ödenecek ücret görülmektedir. (Klip: sohbet 2 - anadolu tv)
Bunun dışında, konuşmalarından yabancı uyruklu olduğu anlaşılan bir bayanın oynadığı klipte önce ekranda "www.ruscadedimki.com tarafından sunulmaktadır. İş bu servis. RTÜK ve BTK kurumları mevzuatlarına uygun hazırlanmıştır." şeklinde bir ibare gösterilerek, yayınlanacak içeriğin Devlet kurumları tarafından da onaylandığı izlenimi verilerek, insanların daha güven duyarak verilecek numaraları aramaları hususunda ikna edilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Daha sonra "Meraba ben Ukraydan Anna. Türkiyede yaşıyoruz, güzel şeyler öğreniyoruz. Sen bana Türkçe öğret ben de sana Rusça öğreteyim. Sen bana anlat ben de sana anlatayım. Çok güzel şeyler konuşalım ara beni 0888 255 95 95." şeklindeki cümlelerle kişilerin rusça öğrenme veya yemek tarifi alma, yüzmeye davet vb. adı altında arkadaşlık hattına sohbet etmeye davet edildikleri görülmektedir. (Klip: sohbet 1 - anadolu tv)
Çocukların ve gençlerin, özellikle ergenlik dediğimiz dönemlerinde, cinselliği merak ettikleri, araştırdıkları ve öğrenmeye çalıştıkları bilinen bir gerçektir. Çocukların ve gençlerin de ekran başında olduğu saatlerde yapılan bu yayında, kime ait olduğu bilinmeyen telefon numaralarını çocukların ve gençlerin araması ihtimal dahilindedir. Bunun sonucunda bilinmeyen telefon numarası sahiplerince, bu numaraları arayan çocukların veya gençlerin, cinsel istismar başta olmak üzere her türlü maddi ve manevi istismara açık olan bir mecraya sürüklenmeleri olası bir durum olup, başta cinsellik algısını ve gelecek yaşantısına dair fiziksel, zihinsel, ahlaki ve ruhi yönden olumsuz etkilenebilecekleri kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır. "Hadi konuşalım" ve benzeri isimlerle adlandırılan doğrudan arkadaşlık hatlarının tanıtımlarında kullanılan görseller ve ifadeler dikkate alındığında ise bu telefon hatlarının reklamının cinsellik algısı ön plana çıkarılarak yapıldığı, bu durumun ise çocukları ve cinsel olarak henüz yeterli fiziksel ve zihinsel olgunluğa erişmemiş gençleri olumsuz etkileyeceği, çocuk ve gençlerin yetişkinlere yönelik cinsel mesaj ve ifadelere muhatap olabileceği, bu nitelikte yayınların korunması gereken söz konusu izleyici kitlesinin cinsellik algısının sağlıklı bir şekilde gelişmesini tehdit edebileceği düşünülmektedir. Söz konusu ticari iletişim yayınlarının, çocuk ve gençlerin ekran başında olduğu saatlerde yayınlandığı ve yukarıda belirtilen olumsuz unsurlar içerdiği, çocukların ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde bir yayın olduğu kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak; Anadolu TV logolu ve Medya İzmir Basın Yay. Rek. San. ve Tic. A.Ş. unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun bu yayını ile Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "Eş ve arkadaş bulma hizmetlerinin ticari iletişimine izin verilemez" ilkesini ihlal etmesi nedeniyle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin onuncu fıkrasında ifadesini bulan, "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Üst Kurulca yönetmelikle düzenlenir." hükmü ile aynı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendinde yer alan "Çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar vermemek, ..." hükmüne aykırı yayın yaptığı düşünülmektedir.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun; söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanunun 9. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi ile Kanunun 10 uncu maddesinin onuncu fıkrasını ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki sonucunda; sohbet ve arkadaşlık hattı reklamına yer verildiği anlaşılan bahse konu ticari iletişim yayınının, çocuk ve gençlerin ekran başında olabileceği saatlerde yayınlanması ve olumsuz unsurlar içermesi nedeniyle, çocukların ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde bir yayın olduğu değerlendirilmiştir.
Bu nedenle yayında, 6112 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi ile Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "Eş ve arkadaş bulma hizmetlerinin ticari iletişimine izin verilemez" ilkesinin, dolayısıyla 6112 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Üst Kurulca yönetmelikle düzenlenir." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
1- 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendindeki; “Çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar vermemek, …” hükmü ile Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "Eş ve arkadaş bulma hizmetlerinin ticari iletişimine izin verilemez" ilkesinin, dolayısıyla 10 uncu maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Üst Kurulca yönetmelikle düzenlenir." hükmünün ihlali nedeniyle, ANADOLU TV logosuyla yayın yapan MEDYA İZMİR BASIN YAY. REK. SAN. VE TİC. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA,6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının, yapılacak tebligatta bildirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.