İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.04.2020 tarih ve 599 sayılı yazısına konu TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 01.04.2020 tarihinde saat 07:07’de yayınladığı "Gün Başlıyor" isimli program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 01.04.2020 tarihinde saat 07:07’de yayınlanan sunuculuğunu Can Ataklı'nın yaptığı, gazete başlıklarının ve gündeme dair konuların yorumlandığı "Gün Başlıyor" isimli programda, sunucu tarafından; “Bu adamların, bu, kendilerini bu kadar şişiren adamlar yarın bir şekilde, atılıverdiler kenara. O zaman ne olacaklarını çok merak ediyorum. Bak, mesela sessiz sedasız gitti bir tane Bakan? Neydi o ulaştırmaya bakan adam... Gece vakti dedi ki: "Attım seni." dedi. Mesela, o adam yeni gelen yemin etti mi Meclis'te? Anayasanın amil hükmü o. Diyor ki, yani "Yemin etmeden göreve başlayamaz, imza atamaz". Bilmiyorum, şu ana kadar gazetelerde, internette falan görmedim. Dün Meclis açıktı. Meclis Genel Kuruluna gidip yemin etmesi lazım. Bakanlar orada yemin ediyorlar. Meclisle tek bağlantıları o. Gidip yemin ediyorlar. Ama; hani saraya çıktı, belki de Tayyip Erdoğan'a demiştir ki "Sayın reisim, vallahi billahi iyi çalışıcam." dediyse "Tamam yemin etti." demiş olabilirler. Olabilir, olabilir. Bakın Türkiye'de bunlar oluyor artık." şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Temel insan haklarından olan ifade ve haber alma özgürlüğü en etkin şekilde kitle iletişim araçları vasıtasıyla kullanılabilir. Zira kitle iletişim araçları, yayınladıkları haberlerle toplumun bilgilenmesi ve çeşitli olaylar hakkında kamuoyu oluşması hususunda oldukça etkilidir. Bu bakımdan kitle iletişim araçlarında sunulan haberlerin doğruluğu ve objektifliği kamusal sorumluluk açısından büyük önem taşır. Basın Meslek İlkeleri'nde bu durum "Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olmaksızın yayınlanamaz." şeklinde ifade edilmiştir.
İhlale konu programda, program sunucusu tarafından, görevine yeni başlayan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı’nın Mecliste yemin etmediğine yönelik iddialara yer verilerek bu durumun Anayasa'nın hükümlerine aykırı olduğu ve Türkiye'de normalleştiği ifade edilmektedir. Oysa ki ilgili kurum ve kişilerin sosyal medya hesapları ve haber sitelerinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yemin ettiği oturuma ilişkin 31.03.2020 tarihli görüntülere ve haberlere basit bir araştırmayla rahatlıkla ulaşılabilmesi mümkün iken, iddiaların soruşturulmaksızın ve doğruluğundan emin olunmaksızın izleyiciye aktarıldığı, bu iddiaların ilgili kişi ve kurumların itibarını zedeleyebilecek nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan; "Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz; haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilemez; görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliği ile ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %2 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mart 2020 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 250.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2020 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 25.881 (yirmibeşbinsekizyüzseksenbir) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.