İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 06.11.2014 tarihli ve 2242 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Halk TV adlı medya hizmet sağlayıcı, 31.10.2014 tarihinde, saat 18:20:20'de, 08dk. 06sn. süre ile"Su Bazlı Propolis"adlı bir ürünün tanıtıcı reklamını yayınlanmıştır. İlgili reklam "İşçi arılanın kendilerini ve kovanlarını soğuğa ve hastalıklara karşı korudukları, kovanı kapladıkları reçinemsi madde propolis son dönemde bilimsel çalışmaların kaynağında karşımıza çıkıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıbbi Biyokimya Anabilim dalı 15 yıldır araştırmalarını sürdürüyor. Yapılan 15 yıllık ARGE çalışmasında, yüksek lisans ve doktora düzeyinde 10 ayrı test çalışması yapıldı. Dünya literatürüne bu anlamda yirmiye yakın makaleyle destek verildi. Tüm bu çalışmaların odağındaki isim de Prof. Dr. Orhan Değer ve Fitoterapi Uzmanı Demet Demirhan." şeklinde açıklamalar ile başlayıp çalışmaları yürüten Prof. Dr. Değer ve Fitoterapist Demirhan ile, dış sesten yapılan açıklama ve görüntülerle aşağıda tanımlanan şekli ile devam etmiştir.
Dış Ses:Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı, arıların kovanlarını izole ettiği propolis maddesini kendilerine özgü bir teknikle suda çözmeği başararak kanserli hücreye etkilerini araştırdı. Yapılan bilimsel çalışmalarda Türk bilim adamlarının 15 yıl içerisinde elde ettiği sonuçlar, tıp dünyasında çığır açabilecek nitelikte...
Prof. Dr. Orhan Değer:...Bunlar kanserli hücre kültürleri. Kanserli hücrelerde olabileceği gibi normal hücrelerde olabilir. Bu hücrelerde denemelerimizi yaptık ve gördük ki, bu hücre kültürlerinde hem kanseri engelliyor, hem kanserin meydana getireceği metastazları engelleyebiliyor...( Saat 18:21:57 )
Dış Ses:Hücre kültür çalışmalarında suda çözülen propolisin kanser hücrelerine savaş açtığı belirlendi. Kanser hücrelerine uygulanan organik su bazlı propolis hücreye öl emri veriyor. Kanserli hücrede bu komuta uyuyor.
Fitoterapist Demet Demirhan:..Kanserli hücreye öl emri veriyor. Fibrobilas hücrelerde bunlar sağlam hücrelerdir. Bunların yapıları bozuluyor, DNA'ları bozuluyor ve hasta hücre haline getiriliyor. Öncesinde ve sonrasında su bazlı propolis ilave ediliyor ve görülüyor ki, propolis DNA'nın yapısını onarmaya ve düzeltmeye başlıyor.(saat 18:22:35)
Prof. Dr. Orhan Değer: .....Prostat kanser hücrelerinde hem kanseri engelliyor hem de kanserin yayılmasını, metastazını sağlayan hücre kanalları var. O kanallarıda durduruyor. Böylece diğer organlara da sıçramasını engelliyor.( Saat 18:24:21)
Fitoterapist Demet Demirhan: .....ve meme kanserinde prostat kanserinde bire bir uygulamış olduğumuz klinik çalışmalarımızda yine yüz güldürücü sonuçlar aldık.(Saat 18:25:01)
Prof. Dr. Orhan Değer: ....Hangi hastalık olursa olsun bunlar. Eğer bağışıklık sistemi depresi olmuşsa, azalmışsa, kötüleşmişse propolisi verdiğimizde onu düzeltmektedir. Bu ister grip, nezle gibi bazı viral hastalıklar olsun, ister diğer solunum yolu enfeksiyonları olsun, bakteriyal enfeksiyonlar olsun, kulak enfeksiyonu olsun, göz enfeksiyonları olsun farketmiyor. İsterse kanser gibi. Orada da çünkü bağışıklık sistemi azalıyor, daha kötü hastalıklar olsun. Bütün bunların hepsinde propolis tamir etmekte. (Saat 18:25:19)
Reklamın devamında, Prof. Dr. Orhan Değer, Dünya Tıp Literatürüne Turkish Propolis olarak geçen bu ürünü kendisinin ve yakınlarının kullandığını ifade ederek, bu ürünü kullanan kişilerin bağışıklık sisteminin güçlendiği, allerji, kanser ve enfeksiyon hastalıklarından korunabildiklerini bir kez daha vurgulamıştır. 08 dakika 06 saniye süren reklamın yayın süresince, www.demnatural.com internet adresi ile, 0212 468 11 21, 0541 390 94 90 telefon numaralarının sık aralıklarla ekranda sabit tutulduğu tespit edilmiştir.
Sağlık Bakanlığı'nın görev ve yetkilerinin belirlendiği 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmü'nde Kararname'nin 27 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; "Sağlık beyanı ile satışa sunulacak ürünlerin sağlık beyanlarını inceleyerek bu beyanlara izin vermek, izinsiz veya gerçeğe aykırı sağlık beyanı ile yapılan satışları denetlemek, gerektiğinde durdurma, toplama, toplatma ve imha iş ve işlemlerini yapmak veya yaptırmak, izin ve sağlık beyanları yönünden bunların her türlü reklam ve tanıtımlarını denetlemek ve aykırı olanları durdurmak, piyasaya arz edilen ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerin reklam ve tanıtımının usul ve esaslarını belirlemek ve uygulamasını denetlemek." hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan Kurumumuza gönderilen 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında;İnsan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu, yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığı'nca sağlık beyanı olarak kabul edildiğini belirtilmiştir. Ayrıca endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon (ağrıları giderme) belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmayacağı ifade edilmiştir. Bu çerçevede ilgi yazıyla, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanında bulunularak yapılan reklam, tanıtım ve satışla ilgili olarak kamu sağlığını tehdit eden yönü sebebiyle 6112 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
Sonuç olarak, Halk TV adlı medya hizmet sağlayıcı, Su Bazlı Propolis adlı ürünü düzenli kullanan kişilerin allerji, enfeksiyon hastalıklar ve kanserden korunacaklarını ve kanserli hücrelerin de metastaz yapmasını engellediğini iddia eden açıklamaların yer aldığı bu reklamı ekrana taşıması, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un9 uncu maddesinin 6 ncıfıkrasının(c)bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek"hükmünü ihlal ettiği kanaatine varılmış ve 6514 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32 inci maddesinde bulunan "1262 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde birinci fıkrası" aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ruhsatsız olarak müstahzar imal edenler veya bu şekilde imal edilen müstahzaları bilerek satan, satışa arz eden veya sattıranlar, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlanmasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır...." hükmü doğrultusunda işlem yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.” Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun; 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükmünü ihlal ettiğikanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;
Medya hizmet sağlayıcı kuruluşun Su Bazlı Propolis adlı ürün tanıtımında, söz konusu ürünü düzenli kullanan kişilerin allerji, enfeksiyon hastalıklar ve kanserden korunacakları ve kanserli hücrelerin de metastaz yapmasının engellediği ifade edilmekle; Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan Kurumumuza gönderilen 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazı kapsamında söz konusu yayın ile tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanında bulunularak tanıtımı yapıldığı anlaşılmıştır. Bu suretle söz konusu reklam yayınının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Anılan kuruluşa 29.06.2013, 23.07.2013 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 30.07.2013, 28.08.2013 tarih ve 2013/45, 2013/49 sayılı toplantılarda alınan 35, 93 nolu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır,
Bu itibarla aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; HALK TV logosuyla yayın yapan HALK RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.” hükmünü tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2014 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 34.810,19 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) ( 2014 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 12.353 -onikibinüçyüzelliüç - ) Türk Lirasından az olamayacağından 12.353 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.