İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 29.04.2019 tarih ve 404 sayılı yazısına konu halkeuro logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22.04.2019 tarihinde saat 12:57’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 22.04.2019 tarihinde saat 12:57’de yayınladığı “Urfa Yöresel Atom Karışımı” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; (…) Çok faydalı arkadaşlar almanızı tavsiye ederim. Yediden yetmişe nefesi kesilen, mide ile ilgili sorunu olan, damarlarla ilgili sorunu olan, tansiyonla ilgili sorunu olan, ağrılarla ilgili sorunu olan. Sahtelerini almayın. Sahtelerini burdan çok ucuza satıyorlar, bilginiz olsun. Aldığınız zamanki soru işareti üretecek herhangi bir şeyin sorumlusu biz değiliz, onun için gerçeklerini alın. Yani vücutla ilgili herhangi bir nezledir, griptir, ağrıdır, sızıdır, damarlarla ilgili, tansiyonla ilgili, kalple ilgili, ağrılarla ilgili efendime söyleyeyeyim buna benzer herhangi bir hadiseyle ilgili bir şey varsa bunu alın okuyun zaten içindekileri de okursanız neye yararlı geldiğini görürsünüz. Efendim her şeye iyi geliyor. Bakın vallahi billahi her şeye iyi geliyor. Allah'ın adını her şeyde kullanmak iyi değildir. Ben ilk zamanlar ne Allah'ın adını ne de çocuklarımın adını kullanıyordum. Fakat şimdi etrafın kullandığını görüp iyi geldiğini söyledikçe kendimden emin olup, mesafeler kateden kelimeler kullanmaya başladım. Evet çok iyi geliyor. ...Biz nereye faydalı diye soracak olursak ve yahut arka arkaya işaretleyecek olursak mesela nedir; tansiyon, kalp, mide, basur... Bel ağrısı, sırt ağrısı... Mesela benim hatırladığım mide, basur Urfa'dan, bel ağrısı, yürüyememe, kolesterol, kalple ilgili, nefes darlığı işte sayamayacağımız kadar vücutla ilgili bütün problemleri çözecek bitkisel karışım...”, "4 Adet 99 + KARGO", "Sipariş Hattı 0212 708 77 66", "Tüm Avrupa Sipariş Hattı +49 619 67804138", "012 310 08 50", "Enflasyonla Topyekün Mücadele", "Dev Kampanya, 2 Alana 2 Bedava" "Orijinaline Sadece Ekrandaki Numaradan Sahip Olabilirsiniz", "Dev Kampanya Maliyetine Satış!" "Mahmut Tuncer'den Şaşırtan Kampanya", "Mahmut Tuncer Yine Şaşırttı!", "2 Adet Siz Alıyorsunuz 2 Adet De Mahmut Tuncer'den Sevenlerine Hediye!", "Kampanyayı Bitiriyoruz, 2 Alana 2 Bedava 99 TL!", "4 Adet Atom Karışımı Sadece 99 TL", "Bu Fırsatı Kaçırma! 4 Adet Atom Karışımı Kısa Süreliğine Sadece 99 TL", "Kolesterol Hastalarına Urfa Yöresel Atom Karışımı!", "Basur Ağrısına Urfa Yöresel Atom Karışımı!", "Nefes ve Solunum Problemlerine Urfa Yöresel Atom Karışımı", "Bel-Boyun-Diz Ağrılarına Urfa Yöresel Atom Karışımı!", "Mide ve Sindirim Problemi Olanlar Ekran Başına!", "Kalp ve Damar Tıkanıklığı Olanlar Ekran Başına!", "Yüksek Tansiyon Şikayeti Olanlar Ekran Başına!", "Astım-Bronşit-Nefes Darlığı Şikayeti Olanlar Ekran Başına!", "Kışın Hastalıktan Şikayetçi misiniz? Atom Karışımı Kullanmaya Başlayın!", "Bağışıklık Sisteminizi Güçlendirin Enerjinizi Yükseltin!", "Atom Karışımı Kullanım Alanları; Astım, Baş Ağrısı, Halsizlik, Nezle, Öksürük, Bronşit, Mide Ülseri, Kabızlık, Horlama", "Akciğerlerinizi Zehirlerden Temizleyin, %100 Doğal Gıda Takviyesi", "Atom Karışımını Her Sabah 1 Bardak Süte 1 Tatlı Kaşığı Ekleyerek Güne Merhaba Deyin!", "Siz Hala Atom Karışımı İle Tanışmadınız Mı?", "Atom Karışımı İçerisindeki 20 Bitki İle Güne Sağlıkla Başlayacaksınız!", "Virüslere-Bakterilere Ve Mikroplara Savaş Açın!", "Atom Karışımı Sigaradan Tiksindirir" şeklinde ifadelerle, ürünün tansiyon, kalp, şeker, mide, basur, bel ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrısı, romatizma, kireçlenme, nefes darlığı, kolesterol, astım, bronşit, halsizlik, prostat, iltihap, öksürük, damar tıkanıklığı vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün tansiyon, kalp, şeker, mide, basur, bel ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrısı, romatizma, kireçlenme, nefes darlığı, kolesterol, astım, bronşit, halsizlik, prostat, iltihap, öksürük, damar tıkanıklığı vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtımının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, “Urfa Yöresel Atom Karışımı” isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Kuruluş hakkında 27.09.2018 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 02.10.2018 tarih ve 2018/40 sayılı toplantısında alınan 23 No’lu karar ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 27.10.2018 tarihinde tebellüğ edildiği, bu defa, 06.11.2018, 10.12.2018 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 22.11.2018, 18.12.2018 tarih ve 2018/47, 2018/51 sayılı toplantısında alınan 12 ve 85 No’lu kararları ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 10 gün süreyle yayının durdurulmasına karar verildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 22.04.2019 tarihinde saat 12:57’de yayınladığı "Urfa Yöresel Atom Karışımı" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan kuruluşun YAYIN LİSANSININ İPTALİNE karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla;
YEŞİLIRMAK YAYINCILIK A.Ş. unvanlı “halkeuro” logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 22.04.2019 tarihinde saat 12:57’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle, 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca YAYIN LİSANSININ İPTALİNE,
Yayın Lisansının iptaline rağmen yayınına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun’un “Adli Yaptırımlar” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Üst Kuruldan yayın lisansı almadan veya yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına ya da yayın lisansı iptal edilmesine rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır." hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun, kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
İlgili kuruluşun yayın lisansının iptal edildiği hususunun Kanun’un 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere TÜRKSAT A.Ş.’ye bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.