İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 11.02.2019 tarih ve 96 sayılı yazısına konu 1 AN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 29.01.2019 tarihinde saat 19:33’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 29.01.2019 tarihinde saat 19:33’de yayınladığı "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün ticari iletişim yayınında sunucu tarafından; (...) bir çok bitki ve sağlıklı yaşam uzmanı hocalarının önerdiği, muhakkak kullanın dediği limon, maydanoz ve sarımsak özlü Ultra Panax. Sevgili izleyenlerimiz malum kış aylarındayız soğuklarda ağrıları sızıları olanlar siz sevgili izleyenlerimiz için hiçbir ticari amaç olmadan 12 kutu Panax'ın fiyatı aynı kalacak şekilde ve yine bunun yanında 4 kutu ağrı kremimizi de hediye olarak göndereceğiz. Efendim zaten bizim amacımız ticaret yapmak para kazanmak değil sizlerin sağlınıza kavuşup bize de Allah razı olsun demenizdir. … 4 kutu bitince Allah'ın izniyle öncelikle şifanızı sağlığınızı bulacaksınız efendim. Sağlığınıza kavuşacaksınız.Efendim zaten Panax'ın kalp ve damara iyi geldiğini herkes biliyor yıllardır da binlerce insan tarafından kullanılan bir ürün. Bu konuda da kendini ispatlamış bir üründür....Şu anda bizi dinleyen izleyicilerimize özel, siz değerli izleyicilerimiz sağlığına kavuşsun diye Türkiye'de kalp, damar, karaciğer, fazla kilo sorunu yaşayan hastalarımız kalmasın diye hocalarımızın da önerisi üzerine toplamda 12 adet halinde sizlere ulaştıracağız. 6 adet maydanoz, limon ve sarımsak özlü yeni Ultra Panax serimizi alana 6 adet de biz göndereceğiz sevgili izleyenler. Evet sizlere ulaştırmış olduğumuz toplam 12 kutudan sonra da Allahın izniyle inşallah sağlığınıza kavuşacaksınız....- Limonun, maydanozun ve sarımsağı belirli kıvamlarda panaxın özü ile birleştirilerek soft jel halinde sizlere göndereceğiz sizlere sunuyoruz efendim. Kalp hastaları, damar hastaları, şeker hastaları, karaciğer yağlanmaları olanlar, fazla kiloları olanlar, sivilce ve akne yaraları olanlar, cilt hastaları, idrarını tutamayanlar, metabolizması çalışmayanlar, nefes darlığı olanlar, kilo sorunu olanlar, fazla kilolarından kurtulamayanlar evet saç dökülmesi olanlar bu mucize kür sizi sağlığınıza kavuşturacak ve tam 12 adet ürün kapınıza kadar gelecek çok kısa süreliğine bu kampanyayı hocalarımızın isteği üzerine yapıyoruz..." - Panax, kalp-damar hastalıklarının ortadan kalkmasına, damarlarınızda oluşabilecek bütün sorunları ortadan kaldırmaya, organlarınızın düzenli çalışmasına yardımcı bir üründür.- Kas gücünü, vücut dayanıklığını ve fiziksel performansı artırmak, kolesterol ve kan şekeri seviyesini dengelemek, erkek ve kadınlardaki cinsel sorunların giderilmesine yardımcı olmak, kısaca her yaşta genç kalabilmek için size Panax'ı sunuyoruz....- Maydanoz, limon ve sarımsak, özlü Panax'ın faydaları saymakla bitmiyor. Tansiyon sorunu olanlardan, metabolizması çalışmayanlara kadar kalp hastaları, damar hastaları, şeker hastaları, cinsel fonksiyon bozukluğu olan hastalar, evet kalp ve damar yollarınız açıldığı için, Ultra Panax'la cinsel fonksiyonlarınız da ultra etkilenecek efendim. Evet sizlere ulaştırmış olduğumuz toplam 12 kutudan sonra da Allah'ın izniyle, İnşaallah sağlığınıza kavuşacaksınız. 6 adet maydanoz, limon, ve sarımsak özlü yeni Ultra Panax alana 6 adet de biz gönderiyoruz inşallah sağlığınıza kavuşturacağız.”, "Limon Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax, 12 Adet, 59.90 TL + kargo ve "4 Kutu Ağrı Kremi Hediye" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün kalp hastalığı, damar hastalığı, şeker, karaciğer yağlanması, fazla kilo, sivilce ve akne yaraları, cilt hastalıkları, idrar tutma, metabolizma hastalıkları, nefes darlığı, cinsel rahatsızlıklar vb. çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün kalp hastalığı, damar hastalığı, şeker, karaciğer yağlanması, fazla kilo, sivilce ve akne yaraları, cilt hastalıkları, idrar tutma, metabolizma hastalıkları, nefes darlığı, cinsel rahatsızlıklar vb. çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği vurgulanarak birçok rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım, satış ve pazarlamasının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım, satışı ve pazarlamasının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez.. " hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Kuruluş hakkında evvelce Üst Kurul’un 26.09.2018, 02.10.2018 tarih ve 2018/39, 2018/40 sayılı toplantısında alınan 16 ve 24 No’lu kararları ile, kuruluşun 18,19.09.2018 tarihli yayınlarında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 14,27.10.2018 tarihinde tebellüğ edildiği,Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; 29.01.2019 tarihinde saat 19:33’de yayınladığı “Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
VOLGA YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “1 AN TV” logolu kuruluşun; 29.01.2019 tarihinde saat 19:33’de yayınladığı "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım, satışı ve pazarlamasına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,
a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 29.01.2019 tarihinde saat 19:33’de yayınlanan "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,
b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,
c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.