İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 18.01.2017 tarih ve 84 sayılı yazısına konu; ANC TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 11.01.2017 tarihinde, saat 10:22’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 11.01.2017 tarihinde, saat 10:22’de yayınlanan "Prostat Önleyici Gıda Destek Seti" adlı ürünün ticari iletişim yayınında; " ... Sık sık idrara çıkanlar, idrar yapmakta zorluk çekenler, idrar yaptıktan sonra hala idrarı olduğunu hissedenler, tuvalete yetişemeden idrar kaçıranlar, 40 yaşın üzerinde olan erkekler lütfen dikkat. İşte prostat için doğal çözüm. Uzmanlar açıklıyor....Prostat Önleyici Gıda Destek Seti. Bu destek setiyle prostatınızın büyümesine dur diyecek, tuvalette geçirdiğiniz o sancılı günlere veda edeceksiniz. Eğer siz de 40 yaşın üzerindeyseniz prostatınız büyüyor olabilir. Bu seti kullanıp prostat olma riskini en aza indirebilir, ortadan kaldırabilirsiniz. Artık yolculuklarınız çok daha rahat geçecek. Prostat Önleyici Gıda Destek Seti hemen arayın, bu fırsatı kaçırmayın, siz de prostat sıkıntısından kurtulun. Unutmayın bu ürün kimyasal değil, prostat önleyici gıda destek setidir. Prostat Önleyici Gıda Destek Seti-Prostat kapsülü, prostat çayı, prostat macunu 49.90 TL.-0212 945 24 82 " şeklinde ifadelerle, ürünün prostat sıkıntılarına iyi geldiği vurgulanarak, belirtilen hastalık için ürünün nasıl etkili olacağına dair bilimsel bir açıklama yapılmadan yanıltıcı ifadelerle sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında İnsan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtildiği, ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının izleyicilerin tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Ayrıca söz konusu reklam yayınında bir saatlik yayın dilimi içerisinde 12 dakikalık reklam süresini aşacak şekilde toplam 46 dakika 36 saniye süreyle reklam yayınına yer verildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanunun 9/6 (c) bendi ile 10/2 fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
1-) 6112 sayılı Kanun’un;
a-) 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek”,
b-) 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz." hükümlerinin ihlali nedeniyle
Kuruluşa 19.01.2015 tarihli yayını nedeniyle evvelce 28.01.2015 tarih ve 2015/04 sayılı toplantıda alınan 149 no’lu Üst Kurul Kararıyla, 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi ile 01-03.11.2016 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 24.11.2016 tarih ve 2016/57 sayılı toplantıda alınan 53, 54 ve 55 no’lu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden, aynı hükümlerin tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.908 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2-) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
3-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
4-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.