İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 03.11.2014 tarihli ve 2215 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'nın 08.10.2014 tarih ve 1673 sayılı yazısında, "Yazı ekinde yer alan listede uydu lisansı bulunmayan yayın kuruluşlarının yayınlarının, 6112 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi ve Türkiye'ye yönelik yayın yapıp yapmadıklarının tespit edilmesi" talep edilmektedir. Bu talep doğrultusunda uydu lisansı bulunmayan ancak uydu yayını yapan MEGA TV logolu kuruluşun yayınları incelenmiş değerlendirme aşağıda sunulmuştur.
MEGA TV logolu Yayın Kuruluşu'nda 17.10.2014 tarihinde 17:54:00-18:18:30 saatleri arasında, "Reklamlar" başlıklı kuşak içerisinde, "IXPERIA K5" marka cep telefonunun tanıtımının yapıldığı tespit edilmiş, konuya ilişkin değerlendirme altta sunulmuştur.
22 dakika 30 saniye süren "IXPERIA K5" adlı cep telefonunun tanıtımı süresince, "Şok Fiyat 159.90 TL. Spariş Hattı: 0 212 705 06 46." şeklindeki yazılar ekraranda sabit olarak ve ilgili telefonun özelliklerini belirten "Çift simkart, kamera, TV, radyo, bluetooth, wifi, 5.5 ekran genişliği, oyunlar, Mp3- Mp4, facebook, youtube, twitter, mail" şeklindeki yazıları ise, hareketli olarak ekrana yansıtılmaktadır.
Söz konusu tanıtım, Sunucunun "...Yine diyoruz ki IXPERIA güvencesiyle K5 tam 5.5 inch geniş ekranlı bu cep telefonu, sadece 159 liraya geliyor. Arkadaşlar ekran altında bir numara var, işte bu numarayı arayan herkese biz göndereceğiz. Faturasıyla, garantisiyle, her şeyiyle orijinal kutusunda IXPERIA K5 sadece 159 liraya gelecek. Ama bir şartımız var öyle soru falan sormayacağız korkmayın, çekiliş kura da yapmayacağız. Sadece sohbet bitene kadar çağrı atan herkesi kabul edeceğiz. Türkiye'de üretiliyor ve IXPERIA güvencesiyle sizlere geliyor. 2 yıl garantisi mevcut. Adınıza düzenlenmiş faturasıyla beraber alıyorsunuz. Arkasındaki deri kılıfıyla beraber orijinal kutusunda IXPERIA K5 159 liraya geliyor...Ekran altındaki numarayı aramaya devam edin. Ekran başında bizi izleyenler, 159 liraya alabiliyor. Evet 159 liraya bir cep telefonu alıyorsunuz. Ful ekran, ful dokunmatik turbo işlemcisiyle, 2 tane kamerasıyla, hem önünden hem de arkasından kamera özelliğiyle, görüntülü konuşma yapabileceğin youtube, facebook, tiwitter'a bağlanabildiğin gibi, maçları televizyondan da izleyebildiğin IXPERIA K5 159 lira...Şu anda ekran altındaki numarayı kim düşürürse çekilişsiz kurasız, soru da sormuyoruz IXPERIA K5'i 159 liraya gönderiyoruz. Bir tablet bilgisayar ekranından bahsediyorum...Şunu soracağım, bir de hani şu an kullandığınız cep telefonunu ne kadara aldınız? Peki neler yapabiliyorsunuz? İnternete giriyorsunuz, fotoğraflar çekiyorsunuz ya da ne bileyim televizyon izliyorsunuz...
Bir artı özellik daha bahsedeceğim sizlere yani çift hat özelliği, İki hattınız da aynı anda aktif olduğu gibi. Diyelim aramalar, çağrılar geliyor, bir hattınızla konuşuyorsunuz ama gelen aramalarda, çağrılarda hattınız meşgul çalmıyor arkadaşlar...Yani artık iki tane telefon taşımayacaksın. Tek telefonla iki hattın da aynı anda aktif olacak. Peki ne kadar ödeyeceksin? 159 lira ve ekran altındaki numarayı arayan herkes de IXPERIA K5'e 159 liraya sahip oluyor. Her arayana 1 tane göndereceğiz. Al kendin kullan, olmadı eşine hediye et...Ekran altındaki numarayı arayan herkese, bütün Türkiye'ye hayırlı oğurlu olsun diyelim. Sevgili izleyiciler şu anda ekran altındaki numarayı kim düşürürse çekilişsiz, kurasız...IXPERIA K5'i 159 liraya gönderiyoruz..." şeklindeki ifadeleriyle yapılmaktadır.
Özetle, Yayın kuruluşunun "IXPERIA K5" model cep telefonu tanıtımı, "Reklamlar" başlığı altında ekrana getirilse de, yayının içeriğinin "Tele-Alışveriş" tanımına uygun "kamuya yönelik doğrudan arz yayını" olması nedeniyle bu tanıtımların, tele-alışveriş yayınları kapsamında ele alınması gerekmektedir. Yukarıda "IXPERIA" marka cep telefonunun tanıtımında yer alan ifadelerle, Sony firması tarafından üretilen "XPERIA" serisi cep telefonu modelleriyle aynı özellikleri taşıdığı izlenimi verilmeye çalışılmaktadır. Söz konusu tele-alışveriş yayınında: "Arkasındaki deri kılıfıyla beraber orijinal kutusunda IXPERIA K5 159 liraya geliyor...Ekran altında bir numara var, işte bu numarayı arayan herkese biz göndereceğiz. Faturasıyla, garantisiyle, her şeyiyle orijinal kutusunda IXPERIA K5 sadece 159 liraya gelecek ama bir şartımız var...sadece sohbet bitene kadar çağrı atan herkesi kabul edeceğiz..." gibi sözlü ve "IXPERIA K5-DEV EKRAN AKILLI TELEFON Şok Fiyat 159 TL. Spariş Hattı 0 212 705 06 46." gibi yazılı ifadelerle, sadece tanıtım bitene kadar arayan kişilerin ürüne sahip olabilecekleri belirtilip, izleyicinin "ürünü hemen satın almaya teşvik edildiği" görülmektedir. Yine tanıtımda ürünün Türkiye'de üretildiğinin belirtilip, üretici firma adının belirtilmemesi ise, yayın kuruluşunun söz konusu ürün hakkında eksik, yanlış ve çelişkili bilgiler vererek kamuoyunu yanıltmaya çalıştığını göstermektedir.
Tanıtım sırasında sunucunun,"Ekran altındaki numarayı aramaya devam ediyor tüm Türkiye"şeklindeki sözlerinden yayının Türkiye'ye yönelik olduğu da anlaşılmaktadır.
Ayrıca RTÜK İletişim Hattı ve WEB sitesine, "Türk malı şeklinde tanıtılan telefonun Türk malı değil, Çin malı olduğu; telefonun kırık ve bozuk olarak geldiği ancak iade etmeye kalktıklarında hiçbir muhatap bulamadıkları ve tanıtımda geçen bütün bu yanıltıcı ifadelere aldanıp dolandırıldıkları vs." şeklinde birçok izleyicinin şikayette bulunduğu görülmüştür.
MEGA TV logosu ile yayın kuruluşunun, bu yayınları ile, Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde belirtilen"Yanıltıcı olmamalı ve tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarına zarar vermemelidir. Ticari iletişimi yapılan bir ürün, hizmet veya imajın özellikleri hakkında aldatıcı düzeye ulaşan eksik bilgi ve abartılı ifade ve görüntülere yer verilemez"ve 9/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen"Tüketicinin doğru tercihler yapabilmesini sağlamak amacıyla, ürün veya hizmete ilişkin kesin bilgiler verilir ve izleyiciler yanılgıya düşürülemez"hükümlerini, dolayısıyla 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 9. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünü ihlal ettiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak MEGA TV logolu uydu yayını yapan kuruluş hakkında, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 29. maddesinin üçüncü fıkrasında yeralan,"Platform ve altyapı işletmecileri, Üst Kuruldan yayın lisansı almayan veya yayın lisansı iptal edilen medya hizmet sağlayıcılar ile Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası andlaşmalar ve bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yaptığı Üst Kurulca tespit edilen bir başka ülkenin yargı yetkisi altındaki medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinin iletimini, Üst Kurul kararının tebliğini müteakiben durdurur. Tebliğe rağmen yayın hizmetlerinin iletimini durdurmayan işletmecinin yayın iletim yetkisi iptal edilir ve bu durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir"hükmü doğrultusunda işlem yapılması kanaatine varılmıştır.”
Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun, söz konusu yayınları nedeniyle 6112 Sayılı Yasa’nın 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrasını ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin değerlendirilmesi neticesinde; Yayıncı kuruluşun, 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendini ihlal ettiği tespit edilmiştir. Üst Kuruldan yayın lisansı almayan yayıncı kuruluşa bu yayını nedeniyle müeyyide uygulanması mümkün olmadığı, ancak anılan kuruluş hakkında 6112 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmünün ihlali nedeniyle işlem yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları yukarıda izah olunduğu üzere;
Uydu ortamından yayın yaptığı tespit edilen ve İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı Yayıncı Bilgileri Veritabanı'nda mevcut durum itibariyle UTV yayın lisansına sahip olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmayan ve 6112 sayılı Kanunun hükümlerine aykırı yayın yapması nedeni ile iletimi uygun görülmeyen MEGA TV logosuyla yayın yapmakta olan Kuruluş’un, 6112 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki; “Platform ve altyapı işletmecileri, Üst Kuruldan yayın lisansı almayan veya yayın lisansı iptal edilen medya hizmet sağlayıcılar ile Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar ve bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yaptığı Üst Kurulca tespit edilen bir başka ülkenin yargı yetkisi altındaki medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinin iletimini, Üst Kurul kararının tebliğini müteakiben durdurur. Tebliğe rağmen yayın hizmetlerinin iletimini durdurmayan işletmecinin yayın iletim yetkisi iptal edilir ve bu durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir.” hükmü gereğince işlem yapılmasına,
Üst Kurul Üyesi Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyu, oy çokluğu ile karar verildi.