İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 06.06.2022 tarih ve 630 sayılı yazısına konu AL TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 03.06.2022 tarihinde saat 07:30’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 03.06.2022 tarihinde saat 07:30’da yayınladığı "Mucize Krem" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, "Bu krem dünyada bir ilk. Niye ilk? Deri altına nüfuz eden tek ürün bu, tek krem bu. Yani sizin bundan önce aldığınız bütün kremler, eczanedekiler, aktardakiler hepsi ağrı kremi doğru. Ama onların hepsi derinin üstündeki ölü deriye sürüyordunuz, yani derinin üstünde kalıyordu... Bu öyle değil. Bu ağrının ana kaynağına iniyor. Yani derinin altındaki eklem yerleri, kaslar ve kemiklere gidiyor ve bunu ağrın olsa da olmasa da her gün süreceksin. Her gün muhakkak süreceksin. Kutu, bu şişe bittiğinde bir daha söylüyorum bel fıtığın mı var, boyun fıtığın mı var, kireçlenmen mi var, mantar mı var, kaşınman mı var, sinüzit, migren mi var, artık yok.”, “Ekran başındaki ağrıları olan tüm izleyenlerimiz şu anda sizin için kaçırılmayacak bir fırsat ile berabersiniz. Neden mi bahsediyoruz? Uzak Doğu mucizesi olan, on bin yıldır kullanılan Mucize Ağrı Kremi, adından da anlaşılacağı üzere ağrıları olanlara tam bir mucize. ... bu Mucize Krem'le siz de bel, boyun, diz, eklem, sırt, kol ve migren gibi vücut iskelet sisteminde olan tüm kemik, kas ve yumuşak doku ağrılarından kurtulacaksınız. En önemlisi tedavi de eden bir krem olan bu Mucize Ağrı Krem'inden size tam 10 adet gönderiyoruz. Ağrınız neredeyse oraya sürüyorsunuz ve 10 ila 15 dakika arasında ağrınızı kesiyor. Bu şişeyi her gün kullanmanız halinde artık o ağrıyı tedavi ediyor ve ömür boyu ağrılarınızdan kurtuluyorsunuz...”, “Boş konuşmuyoruz sevgili izleyenler, boş söylemiyoruz. Bu krem bel fıtığını, boyun fıtığını bitirir. Migreni, sinüziti bitirir. Ağrıyı ne zaman keser? Bunu sürmeye başlayın iki dakika üç dakika sonra ağrı yok. Ertesi gün yine ağrın olmayacak. Ağrı hissettirmez ama uyarım işte burada geliyor. Ben ağrım dindi, kurtuldum. Hayır bu şişe bitene kadar her gün kullanacaksın. Ağrın olmasa da kullanacaksın, çünkü bu tedavi ediyor. Oradaki kasları, eklem yerlerini, kemikleri tedavi ediyor.", “... 15 senedir bel fıtığı rahatsızlığı çekiyorum... Ben son ana kadar dayanmaya çalıştım. Neler kullandım, ne kremler, ne ilaçlar ama hiç ağrıma bir çare bulamadım. En sonunda mecbur kaldım ameliyat oldum... Ama ameliyat sonrasında da ağrılar devam etti. Sonunda sizi televizyondan gördüm... İnanarak aldım, kullandım, o kadar rahat ettim ki uyku düzenim yerine geldi. Uyumaya başladım. Rahat ettim. Şimdi çok rahatım gerçekten. Dört aydır kullanıyorum, çok rahat ettim.”, "Mucize Krem", "+359 87 828 38 ..", Sipariş Hattı "0 212 700 18 ..", "Mucize Krem 1 Set 10 Adet 199 TL yerine 99 TL + kargo", "Ağrılara Son!" "Vücudunuzdaki Tüm Ağrılara Mucize Krem ile Çözüm", "Derinin Altına Kadar İşleyen, Ağrıyı Tedavi Eden Tek Ağrı Kremi", "Eklem Ağrıları, Bel, Boyun Fıtığı ve Sırt Ağrılarına Mucize Krem ile Veda Edin", "Romatizma, Kas Ağrılarına, Zorlanmalara, Doğal Bitkisel Mucize Krem" vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün eklem, kemik ağrıları, bel, boyun fıtıkları, romatizma ağrıları, mantar, sinüzit, migren gibi çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği ve insanlara sağlığını geri kazandırdığı vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroit, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün eklem, kemik ağrıları, bel, boyun fıtıkları, romatizma ağrıları, mantar, sinüzit, migren gibi çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği ve insanlara sağlığını geri kazandırdığı vurgulanarak, çok sayıda rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, söz konusu ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Anılan yayın kuruluşu hakkında; evvelce Üst Kurul’un 20.05.2022 tarih ve 2022/20 sayılı toplantısında alınan 28-30 No’lu kararları ile, 13,14.05.2022 tarihli yayınlarında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle program durdurma müeyyidesinin uygulanmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 31.05.2022 tarihinde tebellüğ edildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 03.06.2022 tarihinde saat 07:30’da yayınladığı "Mucize Krem" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
AL RADYO TELEVİZYON A.Ş. unvanlı ve “AL TV” logolu kuruluşun; 03.06.2022 tarihinde saat 07:30’da yayınladığı "Mucize Krem" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,
a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 03.06.2022 tarihinde saat 07:30’da yayınlanan "Mucize Krem" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesi,
b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir…Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,
c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği,
Hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Ayrıca, Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.