İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 19.07.2022 tarih ve 849 sayılı yazısına konu VATAN logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 02.07.2022 tarihinde saat 12:32’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 02.07.2022 tarihinde saat 12:32’de yayınladığı "IXPERİA Dokunmatik Telefon" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, “Herkese merhabalar sevgili izleyenler! Mükemmel bir kampanyayla uzun bir aradan sonra sizlerle birlikteyiz. Evet, uzun bir aradan sonra cep telefonu kampanyamız var. Şu anda her şeyin fiyatı yükselirken biz sizlere çok uygun bir fiyata ekranda da zaten görüyorsunuz, 399 lira hem de kargo dahil dokunmatik bir cep telefonu. Evet, 2 yıl garantili ve mükemmel bir cep telefonunu sizlere 399 liraya kargo dahil kapıya teslim fiyatı. Ekstra hiçbir ücret yok... Nasıl oluyor da bu dokunmatik cep telefonu 399 liraya bize geliyor acaba bu işin içerisinde bir iş mi var diye merak edenleriniz olabilir. Kesinlikle böyle bir şey aklınıza gelmesin çünkü stok fazlası yani stoklarımızda bulunan sınırlı sayıda ürünümüz var. Yani bu kampanya haftalarca, aylarca, yıllarca sürmeyecek. Uzun bir aradan sonra çok kısa bir kampanya gerçekleştireceğiz. Çok kısa bir zaman zarfı içerisinde elimizde bulunan stok fazlası ürünleri sizlere göndereceğiz…Sadece 1 adet sipariş verebiliyorsunuz çünkü stoklarla sınırlı olduğu için bunu en başta söyleyelim...Neler var özellikleri içerisinde? Radyo dinleyebiliyorsunuz, televizyon izleyebiliyorsunuz, videolar çekebiliyorsunuz, kamerası var yani birçok cep telefonunda olması gereken özellikler bu cep telefonunda da var. O yüzden şu anda bakın ben zaten bir taraftan da ürünün stok sayısına bakıyorum. Gerçekten her an bitebilir. Yani belki de birkaç reklam sonra sona erebilir. O yüzden; kararsızım, düşüneyim, eşime sorayım, şunu yapayım bunu yapayım asla böyle bir şeye girmeyin hemen arayın…Ekranlarını yeni açanlar! Uzun bir aradan sonra, yıllar yıllar sonra belki 3 yıl sonra yine bir cep telefonu kampanyamız var ama bu kez haftalarca, aylarca, günlerce sürmeyecek çok kısa sürecek sevgili izleyenler. O yüzden elinizi çabuk tutmanız gerekiyor. Kapıya teslim fiyatı 2 yıl garantili Türk malı Ixperia. Çin malı mı diye çok soranlar var Çin malı değil Türk malı olduğunu söyleyelim geldiğinde göreceksiniz zaten 2 yıl da garantisi var. Şu anda 399 liraya kargo dahil gönderiyoruz sevgili izleyenler... Asla 2 tane sipariş vermeye kalkmayın çünkü bu hani bir alın satın kazanın reklamı değil. Bunu alacaksınız kullanacaksınız... Bunlar kesinlikle ikinci el kullanılmış, parçası değiştirilmiş, tamir görmüş cihazlar değil bunlar sıfır cihazlar sevgili izleyenler...Evet zaman daralıyor, kampanyamızda süre azalıyor. 2 yıl garantili Ixperia dokunmatik. İsteyen siyah, isteyen beyaz renk sipariş verebilir sevgili izleyenler. 2 rengimiz var ama 1 tane alabiliyorsunuz... Alın, kullanın memnun kalırsanız, stoklarımızda kalırsa söz vermiyorum ama belki o zaman ikincisini alabilirsiniz... Kampanyamızda süremiz azalıyor. Şu anda sevgili yönetmenime de bakıyorum süre sorunumuz var mı? Bitirebiliriz artık yavaş yavaş diyor. Yavaş yavaş bitirelim kampanyamızı diyor. Sevgili izleyenler!...Ben böyle bilerek biraz uzatıyorum ki herkes arayabilsin, herkes düşürebilsin. Hatlarda da yoğunluk olduğu söyleniyor... Evet, ama dediğim gibi bu binlerce, yüz binlerce telefonumuz yok. Stokumuzda çok az kalan bir ürünümüz var ve bu aylarca, günlerce, haftalarca sürmeyecek. Belki de birkaç gün sonra bitecek belki de bu reklamdan sonra bitecek. Bunu bilemiyorum ama çok uzun sürmeyeceğinin garantisini veriyorum. Elinizi çabuk tutmanız lazım...”, "0216 912 23 …", "Ixperia Dokunmatik Telefon", "Siyah ve Beyaz Renk Seçeneği ile", "Resmi İthalatçı Garantisi 2 Yıl", "399 TL Kargo Bedava" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
İhlale konu reklamda; "şu anda bakın ben zaten bir taraftan da ürünün stok sayısına bakıyorum.", "elinizi çabuk tutmanız gerekiyor", "zaman daralıyor, kampanyamızda süre azalıyor" şeklindeki ifadeler ile kampanyanın çok kısa bir süre için geçerli olduğunu belirtmek için; söz konusu ürünün satışının günler, haftalar, aylar boyunca devam etmeyeceğinin ifade edilmesi ve kampanyanın her an sonlandırılabileceğinin sıklıkla vurgulanmasıyla yayının canlı yayın olduğu izlenimi oluşturulduğu, bunlara ilaveten ürünün stoklarla sınırlı olduğu ve satın alınması için acele edilmesi gerektiğinin sürekli olarak zikredilmesiyle de izleyicinin acele ettirilerek ürünü satın almaya teşvik edildiği, oysa ki mezkûr ticari iletişim yayınının gerek gün içerisinde gerekse farklı günlerde aynı içerikle yayınlandığı, dolayısıyla yayının canlı yayın olmadığı, diğer taraftan ilgili ürün ile ilgili internette yapılan araştırmalarda ürünün karşılaştırılabilir nitelikte özellik ve satış fiyatı bilgilerine rastlanılmamasına rağmen ürünün "Kapıya teslim fiyatı 2 yıl garantili Türk malı Ixperia. Çin malı mı diye çok soranlar var Çin malı değil Türk malı olduğunu söyleyelim geldiğinde göreceksiniz zaten 2 yıl da garantisi var." ifadeleri ile ısrarla Türk malı olduğu belirtilmesine karşın "Resmi İthalatçı Garantisi 2 Yıl" açıklaması ile ithalatçı garantili olarak satışının yapılmasının çelişkili olduğu ve bu hususların izleyicileri bu ürünü düşünmeden, araştırma ve karşılaştırma yapmadan hızlıca satın almaya yönelttiği, dolayısıyla yanıltıcı ve çelişkili bilgilerle izleyicileri aldatıcı, yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, yeteri kadar düşünmeden hareket etmelerine sebep olabilecek şekilde ürünü almaya teşvik ettiği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Haziran 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 50.664,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.