İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.08.2022 tarih ve 947 sayılı yazısına konu AGİ logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 29.07.2022 tarihinde saat 14:30’da yayınladığı "Doktor Yanı Başınızda" adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; AGİ logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 29.07.2022 tarihinde saat 14:30’da yayınlanan, sunuculuğunu Müjgân Çakar'ın yaptığı, Uzman Dr. Eyyüb Yılmaz'ın konuk olarak katıldığı, cinsel fonksiyon bozuklukları ile nedenleri ve tedavileri konularının ele alındığı "Doktor Yanı Başınızda" adlı programda, geçen diyaloglarda; “Kadın, erkek, genç, yaşlı hepimizin ortak sorunlarından bir tanesi, hepimizin bildiği gibi efendim cinsel fonksiyon bozuklukları. Biz de konuyla ilgili bugün doktorumuz Eyyüb Yılmaz Beyefendiyle birlikte bu konuları konuşacağız...- Cinsel fonksiyon bozuklukları üç temel erkeklere ait problemle karşılaşılır burada. İlk problem cinsel isteksizlikle kendini gösterir. İkincisi cinsel istek olur ama ... gerçekleşmez... Üçüncü basamak da cinsel fonksiyon isteği olmuştur, ... da gerçekleşmiştir ama sonrasında ... boşalmayla ilgili bir kâbusla karşılaşmıştır... Halkın en çok karşılaştığı da erken ...- Evet bu üç ana başlıkta inceleyebiliriz bu konuyu. Peki bu sıkıntıların sebepleri neler?- Temel sebebi genelde psikojenik sebepleri var ama kişinin yaşam tarzı birebir ilgilendiriyor. Yani sigara içen, alkol tüketen, beslenmesiyle ilgili çok ciddi hatalar yapan kişilerin böyle bir rahatsızlığı yaşamaması mümkün değil. Çünkü yaşamın temel dayanağı olan hücresel hasarları oluşturur...- Ben menopoza girdim diyen bir hanımefendi veyahut da ben andropozdayım diyen bir beyefendi kendini uzak tutmaya başladığı andan itibaren oradaki organların çalışmamasına bağlı zayıflama başlar. Sonradan da zaten istese de birazcık zorla çalışır, ama çalışır....- Müjgan Hanım, soruyu şöyle düzeltmek istiyorum. Sistemik bütün hastalıklar netice itibariyle cinsel fonksiyon bozuklukları yapar...- Acaba kullanılan ilaçlar da buna etki ediyor mu? Bunu da bilmiyoruz tabii ki Hocam. Var mıdır böyle antibiyotikler ya da herhangi bir ilaçlar, cinsel fonksiyon bozukluklarına yol açar mı? - Bakın bu çok önemli bir konu. Bizim kullandığımız ilaçların neredeyse %60'ı-%70'i cinsel fonksiyonları bozacak şekildedir. ...- Evet öyle ezbere ilaçlar kullanmıyoruz. Dikkat ediyoruz ama bunların bir çözümü de mutlaka var. Cinsel sorunlar, fonksiyon bozuklukları yaşıyorsanız mutlaka bunların çözümleri var. Siz yeter ki doğru yöntemlerle, doğru yollarla tabii ki de sizlerin sayesinde kurtulabilecekler Hocam. Bunu da söyleyelim. Çünkü korkmasınlar. Şimdi cinsel fonksiyon bozuklukları çok genç yaşa kadar düştü dedik ya ama bunların hepsinin de bir tedavisi var. ...- Evet bir çok hastalıktan, bir çok problemden konuştuk. "Bunların hepsinin ana sebebi cinsel fonksiyon bozuklukları." dedi efendim Hocamız. Dolayısıyla da bu gibi sıkıntılarınız için, tedavi yöntemleri için mutlaka bizleri arayacaksınız. Ekranın altında WhatsApp numaramız ve telefon numaralarımız yazıyor. Bizi en kısa zamanda arayarak hatta ve hatta şimdi arayarak bu gibi sorunlarınızdan kurtulabilirsiniz. Şimdi Hocam gazetelerde, dergilerde, haberlerde, her yerde duyuyoruz işte tansiyon hastaları, şeker hastaları cinsel fonksiyon bozuklukları yaşar diye. Doğru mudur peki bu?- Evet, bir diyabet hastasının ilk komplikasyonlarından birisi cinsel isteksizliktir. Bu cinsel isteksizlik tedavi gücüyle orantılı olarak geciktirilir veyahut da önlenebilir...- O zaman şuradan bunu anlıyoruz. Sorun ne olursa olsun cinsel hayatta mutlaka bunun bir tedavisi var.- Şimdi Hocam belki ekran başına yeni geçmiş olan izleyicilerimiz vardır. Şöyle bir başa saralım istiyorum çünkü başında çok önemli bilgiler vermiştiniz bize. "Üç aşamadan oluşuyor." dediniz cinsel fonksiyon bozuklukları. Nelerdi bunlar ve bunları böyle tek tek anlatalım, iyice anlasınlar izleyicilerimiz.- Evet. Bir cinsel fonksiyon bozuklukları öncelikle istekle başlar. Yani isteksizlikle başlar. İkincisi istek oluyor, eşiyle birlikte olabilme arzusu var. Ancak ereksiyonla ilgili sorunlar var, yeterince sertleşme dediğimiz kavram olmuyor. Üçüncü aşamada da bu sertleşmeyi yaşıyor ama erken boşalma dediğimiz ejekülasyon başlıyor. Erken ejekülasyon oluşması da tatminsizlik yani ne kendisi mutlu olabiliyor ne partnerini mutlu edebiliyor. Bu üç problemin çözümü de bir kısmı psikojenik çözümlerle bir kısmı organik çözümlerle gerçekleşir ve üçünün de tedavisi var. Üçünün de çözümü var. Üçünün de çok pratik ve kısa bir çözümü var ama ne yapılıyor? Bunlar çözmek için çok yanlış yöntemler kullanılıyor...”, "Danışma Hattı: 0212 700 18 ..", "Cinsel fonksiyon bozuklukları nedir?", "Bu sorunları yaşayanlar ekran başına!", "Cinsel fonksiyon bozuklukları tedavi edilebilir mi?", "Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz", "Yapılan araştırmalara göre boşanmaların % 40'ı cinsel sorunlar", "Sağlıklı bir insanda 60 yaşına kadar cinsel hayat olabilir.", "Cinsel fonksiyon bozuklukları tedavi edilmezse hangi hastalıklara sebep olur?", "Kullandığımız ilaçlar ve antibiyotikler cinsel isteksizliğe yol açar mı?", "Uzun süreli ilaç ve antibiyotik kullanımı cinsel isteksizliğe yol açar", "Sağlıklı bireylerde cinsel hayat ölünceye kadar devam eder", "Tüm cinsel fonksiyon bozukluklarının tedavisi mümkündür.", "Diyabet hastaları ekran başına" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 24'üncü maddesinde "İcrayı sanat eden tabipler hasta kabul ettikleri mahal ile muayene saatlerini ve ihtisaslarını bildiren ilanlar tertibine mezun olup diğer suretlerle ilan, reklam ve saire yapmaları memnudur." hükmüne yer verilmiştir.
İhlale konu programda; gerek program konuğunun gerekse program sunucusunun cinsel işlev bozukluğu bulunan ya da kalp, şeker ve tansiyon gibi rahatsızlıkları nedeniyle cinsel işlev bozukluğu yaşama ihtimali bulunan kişilerin çok kolay, ucuz ve kısa süren bir tedavi yöntemiyle sorunlarından kurtulacakları belirtilerek defalarca ekrandaki numaradan kendilerini aramalarının istendiği, diğer bir ifadeyle, cinsel işlev bozukluğu bulunan tüm izleyicilere reçeteye tabi olmasa dahi olası bir tedavi sunumunun vaat edildiği, ayrıca, sağlık programı izlenimi verilerek kurgulanan yayının bütününe bakıldığında, 1 saat 40 dakika süreyle cinsel işlev bozukluklarına yönelik tedavi yöntemlerinin varlığından söz edildiği fakat bu tedavi yöntemlerinin detayına yönelik olarak hiçbir bilginin verilmediği ve izleyicilerin sunulacak tedavilerin gerçekliğini doğrulayabilmeleri hususunda Uzman Dr. Eyyüb Yılmaz'ın adı dışında hiç bir dayanaklarının bulunmadığı, dahası, cinsel işlev bozukluğu bulunan kişilerin, hastanelere yönlendirilmediği gibi aksine uzmanlık alanı dahi açıklanmamış olan Uzman Dr. Eyyüb Yılmaz'ın hizmet ve/veya ürünlerine yönlendirildiği, dolayısıyla söz konusu programda adı geçen doktora ait hizmet veya ürünlerin ticari iletişiminin gerçekleştirildiği görülmüştür.
Bununla birlikte, programın yetişkin izleyici kitlesini ilgilendiren bir program olması nedeniyle cinsel işlev bozuklukları gibi konuların çocukların ekran başında olacağı erken saatlerde (14:30) yayınlanmaması gerektiğine kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin ikinci fıkrası ile aynı Kanun’un 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz." hükmü ile aynı Kanun'un 11'inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; "Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamları dürüstlük ilkesi çerçevesinde, gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak şekilde hazırlanır." hükümlerinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Haziran 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.