İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 22.09.2021 tarih ve 1329 sayılı yazısına konu 363 TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 13.09.2021 tarihinde saat 13:51’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 13.09.2021 tarihinde saat 13:51’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, “Burada stüdyomuzda kimler var tabi ki bu ürünü kullanmış, prostatı yenmiş hatta prostat kanserini bile yenmiş hastalarımız var... Prostat hastası olanlar, bende prostat var diyorsan unut, unut. Bak bu kadar net söylüyorum. Her şeyi burada ispat edeceğiz. Prostatı hayatından çıkartacak...Bugün 99 TL'ye 6 kavanoz. 3 kavanozu prostatı gideriyor ya da prostatı engelliyor, 3 kavanozu da prostat hastası erkeklerin en büyük laneti ne yazık ki yatak odalarının ilişki boyutu bitiyor...Prostattan dolayı yatak ilişkisi biten tüm erkekler 20-30 yıl gençleşecek. Haa prostatı olmayanlar! Bunu kullanıyorsun prostat hayatında olmuyor artı o 3 macunu da bu kadar sağlıklıyken bir de kullanırsan yani boyut maksimuma erebilir diyorum benden söylemesi...Bu ürün, yani şu gördüğünüz macun; prostatı yeniyor, prostat kanseriysen iyileştiriyor, iltihaplı prostatın var veya prostat hastasısın hayatından çıkartıyor, prostatın yoksa prostatı hayatına sokmuyor ama içindeki şu yakı otu bitkisi sayesinde koah, astım varsa bitiriyor. Bak koah, astım varsa bitiriyor, nefes darlığını bitiriyor. Mide problemin mi var? Allah göstermesin bağırsak kanseri olma riskin var. Ama bak burada. Kudret narı midenin ilacıdır. Hazımsızlık, ishal, kabız, mide problemi, bağırsak problemi hepsini yeniyorsun. Bak şimdi prostat diye aldık nerelere geldi iş. Bunun adı o yüzden Şeyh-i Şifa... Ama en önemlisi bunu kullanana virüs bulaşamaz…Bunun bir özelliği şu; anlık değil. Ya da hasta olabilirsin, kalp hastası olabilirsin hiç fark etmez, hiçbir yan etki yapmaz, kimyasal değil. Gecelik değil. Seni iyi ediyor iyi. Yani kalıcı iyi ediyor. Hastalıklarını gideriyor…Prostat diye aldığın şeyin sayesinde kudret narı var ya içinde mide ve bağırsak problemlerin varsa, hazımsızlığın varsa bunları yeniyorsun. Bak belki de mide bağırsak kanseri olacaksın bunu önlüyor. Yakı otu, yıllarca tütün içtin. Tütün mamulleri içtin. Ciğerlerin berbat. Hepsini temizliyor biliyor musun tahribatı. Astımsan, nefes darlığın veya koah belirtisi varsa yenersin. Yakı otu bitkisi. Aynı zamanda vücuttaki ödemi attırır. Aynı zamanda halsizliği giderir, uykusuzluğu giderir. Bak! Bununla birlikte ginseng ne işe yarar? Güç verir, enerji verir. Cinsel yönden özellikle de. Çünkü prostat hastası bütün erkeklerin ne yazık ki ama ne yazık ki cinsel yaşamı bitiyor. Ama bu sette 3 kavanozunda prostatı gideriyorlar, 3 kavanozunda da prostattan sonra o özlediğin yatak odası yaşamın güçleniyor... Gerekiyor bu prostat olmasan da gerekiyor... Bunu al, bu seni tedavi ediyor. Yani sen bunu bitirdin ya sen artık bundan yemek zorunda değilsin. Sen artık aslan gibisin zaten.”, "Sipariş Hattı: 0212 700 18 …", "6 Kavanoz 99 TL + Kargo", "Prostat Hastaları Ekran Başına!", "Prostat Belirtileri Olanlar Dikkat!", "Canlı Yayına Özel 6 Kavanoz!", "40 Yaş Üstü Her Erkekde Prostat Riski Var!", "Şeyh-i Şifa Prostat Macunu Prostat Hastalığına Devadır!", "Prostat Kabusunu Bitiren Set "Şeyh-i Şifa Macunu", "Prostat Hastaları Bizi Dikkatli Dinleyin!", "3 Kavanoz Prostat Macunu 3 Kavanoz Aile Saadeti Macunu", "Çağrı Bey Şifahanede Canlı Yayında Sizlerle..." vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün prostat, prostat kanseri, koah, astım, mide ve bağırsak rahatsızlıklarını ve prostat kaynaklı cinsel problemleri tedavi ettiği vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroit, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün prostat, prostat kanseri, koah, astım, mide ve bağırsak rahatsızlıklarını ve prostat kaynaklı cinsel problemleri tedavi ettiği, çok sayıda rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, söz konusu ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Anılan yayın kuruluşu hakkında; evvelce Üst Kurul’un 20, 25.08.2021 tarih ve 2021/32, 33 sayılı toplantılarında alınan 28-31, 25-36 No’lu kararları ile, 10-17.08.2021 tarihli yayınlarında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası müeyyidesinin uygulanmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 11.09.2021 tarihinde tebellüğ edildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 13.09.2021 tarihinde saat 13:51’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
İSTANBUL 34 TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “363 TV” logolu kuruluşun; 13.09.2021 tarihinde saat 13:51’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,
a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 13.09.2021 tarihinde saat 13:51’de yayınlanan "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesi,
b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir…Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,
c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği,
Hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Ayrıca, Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.