İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 17.01.2017 tarih ve 63 sayılı yazısına konu HİLAL YILDIZ çağrı işaretiyle yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 02.01.2017 tarihinde, 12:20-14:00 saatlerinde yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile ses kayıtlarının incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 02.01.2017 tarihinde, 12:20-14:00 saatlerinde yayınlanan “Çörek Otlu Ardıç Yağı” isimli ürünün ticari iletişim yayınında; Bunun biraz faydalarından bahsetmek isterim dinleyenlerimize. Çörek otlu ardıç yağı deva kremimiz deyince artık Yıldız FM dinleyicileri iyi biliyorlar ki ilk başta romatizma, eklem, bel, boyun ve kas ağrılarına iyi geliyor bu krem …Tabi namaz kılamayanlar efendim yürümekte zorluk çekenler bunlar içinde öneriyoruz. Neye iyi geliyor demiştik tabi ki diz ağrılarına bilhassa özellikle kış mevsimindeyiz ve soğukların artmasıyla birlikte yani üşütülüyor bir şekilde her ne kadar biz bulunduğumuz ortamı biz sıcak tutmaya çalışsak ta”..“Yani o şekilde romatizmal ağrılar dedik bide eller, ellerimizde, ki cildimizde oluşan alerji, egzama gibi durumlarımız da iyi geliyor. Alerjiden kaynaklanan kaşıntılar olduğunda kimyasal kullanmak yerine bu bitkisel kremlerimizden temin edip kullanabilirler.”… “Peki şeye iyi geliyor mu? Özellikle soğukta ellerimiz üzerinde çatlaklar falan oluyor onlara iyi geliyor mu?”.. “Onlara da iyi geliyor.”… “Geçen gün sürdüm. Çünkü faydasını gördüm. Bak geçen gün ile bugün arasında fayda var demi.”Çörek otlu ardıç yağı deva kremi sekiz tanesi 59,90 TL. Kargo+KDV bugüne özel yanında iki adet Ümmi Sübyan Kolyesi veya iki adet deri Cevşen Bileklik, bir adet kolye, bir adet bileklik ayrıca yanında takvim gönderiyoruz. Numaralarımız 0 232 424 06 06….. numaralarımıza çağrı bırakırsanız biz size geri dönüş yapacağız. Detaylı olarak bilgilendireceğiz konu hakkında.”, “…Çörek otlu ardıç yağı deva kremimiz deyince artık Yıldız FM dinleyicileri iyi biliyorlar ki ilk başta romatizma, eklem, bel, boyun ve kas ağrılarına iyi geliyor.” şeklinde ifadelerle, belirtilen hastalıklara iyi geldiği vurgulanarak, ürünün nasıl etkili olacağına dair bilimsel bir açıklama yapılmadan sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının izleyicilerin tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının dinleyicileri yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, kanaatine varılmıştır.
Ayrıca söz konusu yayının reklam veya tele-alışveriş olduğunu belirtir programın başında ve sonunda, reklam ya da tele-alışveriş ibaresini de kullanmadığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin 6'ncı fıkrasının (c) bendi ile 10'uncu maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
1-) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmü ile 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "… radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir. "hükümlerinin ihlali nedeniyle,
Kuruluşa 30.01.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce 01.03.2012 tarih ve 2012/15 sayılı toplantıda alınan 58 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendi ile 02.12.2015 tarihli yayını nedeniyle evvelce 01.03.2016 tarih ve 2016/13 sayılı toplantıda alınan 75 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden, aynı hükümlerin tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 5.220,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, radyo kuruluşları için idari para cezası 1.000 (bin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 1.486 (bindörtyüzseksenaltı) Türk Lirasından az olamayacağından 1.486 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2-) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
3-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
4-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.