İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 08.12.2016 tarih ve 1062 sayılı yazısına konu, SEYMEN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22.10.2016 tarihinde, saat 13:04’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 22.10.2016 tarihinde, saat 13:04’de yayınlanan çörek otu ve ardıçtan üretildiği, bitkisel olduğu belirtilen “Ağrı Kremi” isimli ürünün ticari iletişim yayınında; “Bakın içerisine sevgimizi, muhabbetimizi, duamızı kattık. İnsanlığa sunuyoruz. Karşılığında -Allah razı olsun kardeşim- desinler diye...4 adet alan 4 tane bizim programımıza özel hediye veriyoruz..Kargo, KDV bizden. Annene, babana, halana, teyzene, amcana, dayına yaşlı veya genç fark etmiyor. Vücudumuzda bulunan bütün ağrılarda gönül rahatlığı ile kullanabileceğiniz Deva Ağrı Kremimiz Edirne'den Kars'a bakın tüm kainata, Mars'a köyden kasabaya Türkiye'nin her yerine gönderiyoruz...Bel fıtığı ağrım var, boyun fıtığı ağrım var, kas, adale ağrım var.var da var, sinüzit ağrım var. Romatizmal ağrılarım var diyen anneler. Bakın namazımı kılamıyorum diyenler var....Bakın sizi rahatsız eden her türlü kronik ve anlık sızılara karşı rahatlatıcı masaj kremi. Başta romatizmal olmak üzere kas sıkışmalarında, göğüs adalelerinde, kasılma ve gerilmelerde, boyun sırt ve bel rahatsızlıklarında, incinme ve burkulmalarında, romatizmal ve kireçlenmelerde, spor yaralanmalarında Deva Rahatlatıcı Ağrı Kremini gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz...Allah Resulu çörek otu ölüm hariç her derde devadır- hadis-i şerifi ile zaten anlatmış...içinde ağrı kesici maddeler var. Çörek otuna ardıç katarsan değme garibin keyfine...'' şeklinde ifadelerle, 8 kutu Ağrı Kremi. 0216 224 25 00. Kargo dahil 69.90 TL şeklinde yazılı anonslara ver verildiği, ürünün başta migren, sinüzit, bel, boyun, göğüs, eklem, kireçlenme ve spor yaralanmalarından kaynaklanan bütün ağrıların giderdiği iddia edilerek ve yaşlı-genç herkesin satın alarak kullanmaları ısrarla vurgulanarak sağlık beyanıyla, endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında, insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu,
Diğer yandan söz konusu ürünün tanıtımında, reklamı sunan kişinin arkasında Kabe resminin yer aldığı, sunan kişinin ise dini kıyafetler içerisinde insanların dini duygularına hitap ederek ilahi eşliğinde sunum yaptığı bu durumun, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, insanların dini inançlarını istismar etmek suretiyle, diğer kuruluşlarla arasındaki ticari rekabeti kendi lehine çevirerek böyle bir ticarete aracılık etmekten imtina eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar açısından haksız bir rekabetin oluşmasına neden olabileceği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
1-) 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan "... haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez'' hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA,
2-) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa, 13.10.2014 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 19.11.2014 tarih ve 2014/59 sayılı toplantıda alınan 41 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 5.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
3-) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
4-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
5-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.