İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 01.07.2013 tarihli ve 1905 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan gelen 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazıda; ulusal ve yerel bazda yayın yapan TV ve Radyo kanallarında 'Gıda Takviyesi' adı altında üretilen bir çok ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapıldığının tespit edildiğinden bahisle bu tür ürünlerin bir çok semptomlarda tedavi edici özelliğinin belirtilerek, yani sağlık beyanında bulunularak, tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir. Tedavide etkinliği ve güvenilirliği kanıtlanmamış olan bitkisel gıda takviyeleri ile ilgili bu yayınlarda program sunucu ve katılımcılarının ve program jeneriklerinin sürekli olarak hastaları bitkisel tedavileri kullanmaya teşvik ettiği ve yayınların hastaların tıbbi tedaviden uzaklaşmasına neden olmasının yanı sıra hastaları yüksek maliyetli ürünleri de kullanmak zorunda bıraktığı ve reklamları yapanların gerçek amacının tüketicilere fayda sağlamaktan ziyade dolandırıcılık olduğunun düşünüldüğü ifade edilmektedir. ATV AVRUPA logolu medya hizmet sağlayıcının 26.06.2013 tarihinde, saat 23.22'de yayınladığı ERVAMATİN isimli saç losyonu ile ilgi doğrudan satış reklamı, ilgi yazı ve 6112 sayılı Kanun doğrultusunda incelenmiş, şu hususlar tespit edilmiştir. Ürünü kullanan kişilerin duydukları memnuniyeti anlattıkları kısa görüntüler ekrana gelirken bunların arasında BİRİNCİ YILINDA YAKLAŞIK 300,000 KULLANICI, ÇIKAN KENDİ SAÇLARINIZ!, KLİNİK AÇIDAN TEST EDİLMİŞ SAÇ UZATMA FORMÜLÜ VE ŞU SONUÇLARA BİR BAKIN. ERVAMATİN GERÇEKTEN İŞE YARIYOR MU? İŞE YARIYOR ibareleri ile doğrudan satış reklamı başlamaktadır.
(Raporun bu bölümünde söz konusu tanıtımın deşifre metni yer almaktadır.)
Cerrah Julio Garcia (Nevada Saç Enstitüsü) ürüne güvendiğini ve saç dökülme problemi yaşayan herkese de önerdiğini anlatmış, son bir yıldır saç ekme operasyonu yapmadığını, bu sorunu yaşayan kişileri ameliyatsız çözüme ulaştırmak istediğini söylemiştir. Saç ekme operasyonlarının kesin çözüm olmadığını, oysa bu ürünün iki işi birden yaparak dökülme olasılığı olan saçların dökülmesini engellediğini ve dökülen saçların yerine yenisinin çıkmasını sağlayabildiğini açıklamıştır. Bir başka grup kullanıcının ürünle ilgili güzel sonuçlar aldıkları tecrübelerini aktarmalarından sonra, stüdyodaki sunucunun artık ürünü kullanmak isteyenlerin ürünü kendilerinin denemelerini, bunun yanı sıra ürünü sevdiklerine de hediye edebileceklerini anlatması sonrası ürünle ilgili olarak satış fiyatı (119.90 TL) ve ödeme koşulları açıklanmasıyla doğrudan satış reklamı sona ermiştir.
Yayın sırasında sık sık ekrana gelen 0212 480 43 88, ve Avrupa'dan arayacaklar için de 004920387846910 telefon numaralarının yanı sıra, "www.alodukkan.com" internet sitesi ve 0212 386 12 12 telefon numaralarının da veridiği dikkati çekmektedir.Söz konusu web sayfası incelendiğinde sitede adı geçen saç losyonunun yanı sıra ağrı kesici jel (Abexine), digital ürünler, spor aletleri, giyim eşyaları v.b ürünlerin de doğrudan satışının yapılabildiği tespit edilmiştir.
ATV AVRUPA logolu medya hizmet sağlayıcının yukarıda açıklandığı gibi "saç dökülmesi, kellik, aşırı yağlı saç derisi, kepek" sorunlarına çözüm olmasının yanı sıra "saç çıkartıcı ve güçlendirici" olan, cinsel yan etkisi bulunmayan, amazonların yüzde yüz egzotik botanik bitkilerinden elde edilmiş doğal bir ürün olduğu belirtilen ERVAMATİN losyonu gibi güvenilirliği kanıtlanmamış bir ürünün sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı görülmüştür.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Radyo Kanun'un "9. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendi hükmünü ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun konuyla ilgili yazısı doğrultusunda; yayın kuruluşunun rapora konu saç dökülmesini tedavi eden bitkisel ürün tanıtımının kullanılan ifadelerin "...Bir hastalığı tedavi etme, iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren ifadeler” olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu gerekçelerle yayıncı kuruluşun, “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek” şeklindeki yayıncılık ilkesini ihlal ettiği sabit görülmüştür.
Söz konusu kuruluşa 25.12.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 10.01.2013 tarih ve 2013/03 sayılı toplantısında alınan 30 nolu kararıyla6112 Sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; ATV AVRUPA logosuyla yayın yapan TURKUVAZ TELEVİZYON VE RADYO İŞLETMECİLİĞİ SAN. VE TİC. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde belirtilen “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.”hükmünün tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2013 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 1.240.070,94 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı 12.400,00 (onikibindörtyüz Türk Lirası) İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Bilkent Şubesi, Ankara TR 84000 100 1762 00 999999-5001 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, kanun yoluna başvurmadan önce peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, belirtilen süre içerisinde ödenmeyen ve kesinleşen idari para cezasının 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Üst Kurul Üyeleri Esat ÇIPLAK, Süleyman DEMİRKAN, Ali ÖZTUNÇ’un karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verilmiştir.