İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 07.10.2019 tarih ve 975 sayılı yazısına konu HAZAN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 02.10.2019 tarihinde saat 14:23’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 02.10.2019 tarihinde saat 14:23’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; "Merhaba sevgili izleyenler, bendeniz Asaf, bugün Veysi Hocamla beraber sizlere prostat ve prostatın çözümüyle ilgili, şifasıyla ilgili yardımcı olmaya çalışacağız. Veysi Hocam hoşgeldiniz.", "Hocam prostat nedir? Öncelikle bunu öğrenelim sizlerden", "Prostat eskiden bu kadar çok yoktu.... Eskiden 50'sinden sonra olan hastalık şimdi artık 40'lara kadar inmiş olan bir rahatsızlık.... Elbette ki bunun için de çalışılıyor.... Şeyh-i Şifa isimli çok özel bir mamul yaptı kardeşlerimiz. Yaklaşık 20 yıldan beri onları takip ediyorum..... Ben sizlerin aracılığıyla Şeyh-i Şifa'yı herkese tavsiye ediyorum.", "Prostat hastalığı olan beylerdeki bu sorun kökten kalksın diye iki alana iki bedava kampanyasını başlatıyoruz. Evet yanlış duymadınız. Hocamızın bize buyurduğu üzere iki alana 2 bedava kampanyasını yapıyoruz. Duyduk ki bir set alan beyler ikincisini de alıp bu şekilde tedavilerini tamamlıyormuş. Hocamızın bize buyurduğu biz bu işi insanlar şifa bulsun diye yapıyoruz. Hayır duaları bizim en büyük amacımızdır.... Bu sebepten hiç bir fiyat artırımı yapmadan fiyat bir sette nasılsa aynı kalacak şekilde iki set gönderiyoruz.", "Prostat sorunundan artık sıkılanlar/Ne denediyse işe yaramayanlar?/Prostat yüzünden özel hayatı alt üst olanlar/Prostat derdini bitirecek çözüm bulundu/Şimdi size çok çok iyi bir haberimiz var....”, "Kullanırken tamamen bitkisel hiç bir yan etkisi yok bildiğim kadarıyla?, "Kesinlikle yok. Kudret narıyla yapılmış, yakı otlu, gerçekten benim de elimde var, kullanıyorum, sabah aksam bir çay kaşığı,.... Bayılıyorum buna, bu tada bayılıyorum. Bundan sabah akşam içecekler, kısa bir süre içerisinde bana çok dua edecekler. Ama ben diyorum ki bu kardeşlerimize de çok dua etsinler ....", "Günde birer kaşık sabah ve akşam iki kere kullanıyoruz", "Yeterlidir. Zaten rahatlık kendini de gösterir. Görecekler ki çok rahatlayacaklar, ne ameliyat, ne yan etkisi olan ilaçlar, hiç bir şey yok.", "Bir sette iki kavanoz vardı. Ama şimdi iki set toplam 4 kavanoz gönderiyoruz ve prostatı olan beyler size toplam 4 kavanoz gönderdiğimiz zaman Allah'ın da izni ve keremiyle şifa bulacaksınız..... Sizde veya sevdiklerinizde prostat sorunu varsa buyurun işte size fırsat... Siz şifanıza kavuşuyorsunuz. Biz de bu yolda inşallah muvaffak oluruz.", "Hiç bir yan etkisi olmayan, tıpta da bunu farklı şekillerde kullanırlar zaten, kudret narı çok önemlidir. Bir çok yerde hararetle tavsiye edilen bir şeydir. Bunu bu mamul hale getirmişler......", ".... kullanmaya başladıktan ne kadar sonra tesirini görmeye başlıyor insanlar.", "Bu duruma göre değişiyor. Hastalığın süreleri herkeste çok aynı olmayabiliyor..... Biraz da psikoloji meselesi bu, inanmasıyla alakalıdır. Malum bu işi ayağa kadar düşüren bir sürü insanlar var. O sebepten diyorum ki böyle bilinçli olan, güvenilir insanlardan alışveriş yapsınlar. Huzuru bulsunlar.", "Bu prostatın en büyük dezavantajlarından birisi cinsel problemlere yol açması.", ".....Cinsellikle ilgili, işte iktidarsızlığa kadar efendim prostattan kaynaklanan …bozuklukları vesaire vesairelere çok yararlı bir şey. Ben de böyle gördüm mü dayanamıyorum, sabah akşam kullanıyorum.", "Setimizin içinde iki kavanoz prostat macunu ve iki kavanoz ginsenk macunu vardır. Prostatı olan beylerin en büyük sorunlarından biri de cinsel sorunlardır. Bu sorunlarınıza da çözüm olarak bir prostat macunu bir ginsenk macunu vardır. Biz aynı fiyata tam iki set gönderiyoruz. Prostat sorunlarınızı bitirecek iki kavanoz prostat macunu, cinsel sorunlarınızı bitirecek iki kavanoz ginsenk macunu size gönderiyoruz.......", "Toplam 4 Kavanoz 79 TL + Kargo 0212 700 18 ..", "Şeyh-i Şifa, 1 set alana 1 set hediye, üstelik aynı fiyata" şeklinde ifadelerle, ürünün prostat ve cinsel rahatsızlıkları tedavi ettiği belirtilerek, sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün prostat ve cinsel rahatsızlıkları tedavi ettiği belirtilerek, sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Kuruluş hakkında 06.02.2019, 22.02.2019 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 14.02.2019, 27.02.2019 tarih ve 2019/08, 2019/10 sayılı toplantısında alınan 17 ve 24 No’lu karar ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 13,14.03.2019 tarihinde tebellüğ edildiği, bu defa, 15.03.2019, 19.04.2019, 29.04.2019, 03.05.2019 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 03.04.2019, 08.05.2019, 15.05.2019, 22.05.2019 tarih ve 2019/15, 2019/20, 2019/21, 2019/22 sayılı toplantısında alınan 40, 14, 19 ve 14 No’lu kararları ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 10 gün süreyle yayınının durdurulmasına karar verildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 02.10.2019 tarihinde saat 14:23’de yayınladığı "Şeyh-i Şifa" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan kuruluşun YAYIN LİSANSININ İPTALİNE karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla;
BİRİŞ RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK İLETİŞİM A.Ş. unvanlı “HAZAN TV” logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 02.10.2019 tarihinde saat 14:23’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle, 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca YAYIN LİSANSININ İPTALİNE,
Yayın Lisansının iptaline rağmen yayınına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun’un “Adli Yaptırımlar” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Üst Kuruldan yayın lisansı almadan veya yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına ya da yayın lisansı iptal edilmesine rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır." hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun, kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
İlgili kuruluşun yayın lisansının iptal edildiği hususunun Kanun’un 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere TÜRKSAT A.Ş.’ye bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi Faruk BİLDİRİCİ’nin karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.