İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 11.07.2013 tarihli ve 1972 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“TV 2000 logolu yayın kuruluşunda 09.07.2013 tarihinde yayınlanan Aydın Sevim ile Cancağızım adlı program içerisinde saat 00.11 ile 00.27 arasında "Panax Set" adlı ürünün tele-alışveriş yayını formatında tanıtımının yapıldığı tespit edilmiştir. Program sunucusunun ve konuklarının, stüdyonun ön kısmında bulunan bir masada yer alan ürünlerle birlikte tanıtım için bekleyen şahsın yanına giderek mizansen şeklinde tanıtıma katkıda bulundukları görülmüştür. Ürünü tanıtan kişinin ürünün faydalarını sayarken "Bütün vücut organlarınız kendisini yeniliyor. Kalp kendisini yeniliyor, damarlar kendisini yeniliyor. Bunun haricinde beyin kendisini yeniliyor." ifadelerini kullandığı tanıtımda ürünün kullanılmasıyla akciğerlerde oluşan katranın üç günde dışarı atılacağı iddia edilmiştir. "Cildiniz yenilenmeye başlıyor. Botokstur, estetik ameliyattır hiç gerek yok." sözleri ile sürdürülen tanıtımda ürün setinde yer alan diğer ürünlerden ebegümeci bitki çayının da ağız içi yaralarını, dişeti hastalıklarını tamamen ortadan kaldıracağı söylenmiştir.
Ürünü tanıtan kişinin yayında aşağıdaki ifadeleri kullandığı tespit edilmiştir:
"Bakın şeker hastalığını dengeleyen bir üründen bahsediyoruz... Kolesterol rahatsızlığını dahi dengeye sokuyor... Vücudu yenileyen, kalp ritmini düzenleyen, damarların dostu, damar açıcı muhteşem bir ürün... Bu (panax ürünü) vücut organlarını yenilediği için karaciğerde oluşan yağı filan yok ettiği için -noluyor?- karaciğer dengeye giriyor."
Daha sonra yayın esnasında kampanya yapıldığı, belirli bir süre içerisinde altyazıda verilen sipariş hattı numaralarını arayan ilk yüz kişiye ürün setinin 199 TL'ye değil 89 TL'ye verileceği söylenmiştir.
Sağlık Bakanlığı, gıda takviyeleri ve tedaviye yardımcı olduğu iddia edilen bazı ürünler ve bu ürünlerin tanıtımını yapan kişilerle ilgili incelemeler başlatmış ve incelemelerin sonuçları Üst Kurula resmi yazılarla bildirilmiştir. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nden iletilen yazılarda; “Bitkisel gıda takviyelerinin reklam ve tanıtım faaliyetlerinin, modern tıp ve farmakoloji bilimine aykırı olarak birçok hastalığı önlediği veya tedavi ettiği iddiasıyla, hastaları tıbbi tedaviden soğutarak uzaklaştırabildiği, bilimsel yönden eksik veya doğru olmayan bilgilerle tüketicileri yanlış yönlendirdiği ve bu ürünlerin bilinçsiz tüketimine neden olarak toplum sağlığı açısından risk oluşturduğu” ifade edilmiştir.
Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan gelen 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazıda; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Ayrıca endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon (Kalp, şeker, kolesterol, damar sertliği, varis, akciğer, unutkanlık rahatsızlıkları, ağız içi yaraları, diş eti hastalıkları) belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Bu çerçevede ilgili yazıyla, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin üretimine izin verilse dahi sağlık beyanında bulunularak yapılan reklam, tanıtım ve satışı ile ilgili olarak kamu sağlığını tehdit eden yönü sebebiyle 6112 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.”
Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
TV 2000 logolu yayın kuruluşunun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 9/6-c maddesi hükmünün ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Sağlık Bakanlığı’nın konuyla ilgili yazısı doğrultusunda; yayın kuruluşunun rapora konu bitkisel gıda takviyesi ürün tanıtımlarının toplumun genel sağlığına zarar verebilecek davranışları teşvik ettiği; izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Bu itibarla; Yayın Kuruluşu’nun; söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendini ihlali nedeniyle uyarılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; TV 2000 logosuyla yayın yapan RADYO İKİBİN UYDU YAYINCILIK REKLAM MATBAA TAN. VE ORG. HİZ. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek." hükmünün ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının yapılacak tebligatta bildirilmesine, Üst Kurul Üyeleri Esat ÇIPLAK, Süleyman DEMİRKAN ve Ali ÖZTUNÇ’un karşı oylarıyla, oyçokluğuyla karar verildi.