İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.09.2022 tarih ve 1451 sayılı yazısına konu ENGELSİZ logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22.09.2022 tarihinde saat 15:14’te yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 22.09.2022 tarihinde saat 15:14’te yayınladığı "Premier Marka Su Arıtma Cihazı" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, “Ekranları başındaki sevgili izleyenler, bugün sizlere Premier Marka su arıtma cihazımızı tanıtacağız ve bundan böyle sizler de kendi evinizde, kendi üretmiş olduğu suyu tüketeceksiniz. Günlerce, haftalarca hatta aylarca damacana içerisine girmiş, bekletilmiş, bozulmuş sular yerine sizler de taptaze, doğal kaynak suyu içeceksiniz ve her gün 30 lira suya para ödemek zorunda kalmayacaksınız. Bugün günde 30 lira suya para ödeyenler ayda bin lira yılda ise 12 bin lirayı maalesef içme suyuna veriyorsunuz.”, “10 yıl garantili, Sağlık Bakanlığı onaylı, Premier marka su arıtma cihazımıza sahip olmak için ekranlar altında görmüş olduğunuz telefon numarasına bir çağrı bırakın arkadaşlarımız sizi arasın.”, “Şebeke suyundan doldurduğumuz bir su var. Bir tarafta da arıtma cihazından doldurduğumuz bir su var. Görüyorsunuz zaten şebeke suyunun nasıl bir renk değiştirdiğini, ne bir hal aldığını...”, “Bugün kimse marketten almış olduğu suyu çaya, çorbaya, yemeğe kullanmıyor. Su kaynadığı zaman mikrobu ölür diyerek musluk suyu kullanıyorsunuz. Bakın sevgili izleyenler, şebeke sularımızın içerisine klor konuluyor. Peki klor nedir? Çamaşır suyunun ham maddesi... Her çay, çorba, yemek yeyişimizde maalesef klorlu sular yeyip içiyoruz ve bu da kadınlarda meme kanseri, erkeklerde prostat hastalığına kadar yol açabiliyor. Sağlığınız için sağlıklı su için, diyoruz.”, “Premier Marka su arıtma cihazımızı Türkiye'de ilk defa tanıtım amaçlı, sadece 1990 liraya göndereceğiz. Sizler de evinizde sağlıklı su tüketeceksiniz. Şu anda ekran altında görmüş olduğunuz telefon numaralarımıza bir çağrı bırakmanız yeterli olacaktır. Türkiye'nin her yerine Edirne'den Kars'a servislerimiz gelecekler, ücretsiz bir şekilde cihazı kuracaklar. Sadece 1990 liraya faydalanacaksınız ve ömür boyu artık suya para ödemeceyecek, kendi evinizde, kendi suyunuzu kendiniz, üreteceksiniz.”, “Sağlık Bakanlığı onaylı, 6 filtre, 11 aşamalı çelik tank depoya sahip su arıtma cihazımıza sahip olmak için, işte fırsat, işte imkan, sadece 1990 liraya sahip olmak için şu anda ekranlar altında görmüş olduğunuz telefon numaralarımıza bir kere çağrı bırakmanız yeterli olacaktır. Bu arada inanılmaz bir yoğunluk söz konusu, arkadaşlarımız birazdan teker teker sizleri arayacak. Çok büyük bir yoğunluk var. Türkiye'de ilk defa Premier Marka su arıtma cihazımıza sadece 1990 liraya sahip olmak için, ara, geç kalma. Hemen ekran altında görmüş olduğunuz telefon numaralarımıza bir kere çağrı bırakın.”, "Kurulum Montaj Ücretsiz, 1.990 TL, 0212 945 11 .., Damacana Derdine Son, Fabrikadan Halka Satış, 10 Yıl Servis Garantili, Özel Lüx Krom Musluk, Türkiye’nin Her Yerine Servis Ücretsiz, Çağrı Bırakın Sizi Arayalım" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
İhlale konu yayında; reklam verenin isim, unvan, adres bilgilerinin yer almadığı, tüketicinin ürünü kimden alacağına ilişkin hiçbir bilgilendirmenin yapılmadığı, söz konusu ürünün fiyatına vergilerin dahil olup/olmadığı ve nakliye masrafının bulunup/bulunmadığına yönelik herhangi bir beyanda bulunulmadığı, diğer yandan cayma hakkının kullanılma şartı ve süresine ilişkin bilgilerin de ticari iletişim yayınında yer alması zorunlu olmasına rağmen yayın boyunca cayma hakkına dair hiçbir bilgilendirme yapılmadığı, ayrıca ürünün Sağlık Bakanlığı'ndan onaylı olduğu ifade edilmekte olup T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun Ürün Takip Sistemi'nde Premier markalı ürünler listelendiğinde içlerinde su arıtma cihazının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunlarla birlikte, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik'in 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "İçme-kullanma sularının dezenfeksiyonunda klor ve klorlu bileşikler kullanılır." hükmü uyarınca, klor kullanımının mevzuat gereği zorunlu tutulduğu dikkate alındığında ticari iletişim yayınında mevzuat gereği mecburi olan klor kullanımının sağlıksız olduğuna yönelik ifadeler ile tüketicilerin yanıltıldığı, dolayısıyla mevzuat gereği yer alması gereken bilgilere yayında yer verilmediği, ürünün Sağlık Bakanlığınca onaylı olduğunun ve sularda dezenfeksiyon amacıyla kullanılması mecburi olan klorun sağlıksız olduğuna yönelik doğru olmayan ve yanıltıcı beyanlarla izleyicilerin aldatılmaya çalışıldığı ve böylece söz konusu yayının izleyicileri aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ağustos 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.