İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 28.05.2014tarihli ve 1283 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Üst Kurulumuzdan aldığı genel yayın türünde lisans ile uydu üzerinden yayın yapmakta olan ve ağırlıklı olarak Dr. Ömer COŞKUN adlı kişi tarafından üretildiği ifade edilen bitkisel ürünlerin tanıtımı ve satışına yönelik ticari iletişim konularında yayınlarına yer veren HM logolu Yayın Kuruluşu'nda 20.05.2014 tarihinde saat 08.43.52'de Dr. ÖMER COŞKUN'LA İYİ YAŞAM adlı sağlık programı yayınlanmıştır. Bu programda Dr. Ömer COŞKUN ile sağlık konularında sohbet edilmektedir. (Klip1-HM_20MayisTAM)
Yayın kuruluşunda program stüdyoda sohbet şeklinde sürdürülürken ekranın altı bölümündeki bantta; Dr. ÖMER COŞKUN'LA İYİ YAŞAM şeklindeki logonun yanında "DAMAR TIKANIKLIĞI BİZİ ARAYIN: 0212-396 1010" yazısına yer verildiği izlenmektedir. Programın seyri sırasında 08.54.08'den itibaren Azerbaycan ve Türkmenistan'dan geldiği söylenen iki hastanın"Damar Tıkanıklığı"yakınması ile başvurduğu belirtildikten sonra izleyicinin tahlil raporu olduğunu düşüneceği bazı kâğıtlar ekrandan gösterildikten sonra programın sunucusu Dr. Ömer COŞKUN"... 3 ay bitkiyi kullandı. Hiçbir derdi kalmadı."demek suretiyle"Damar Tıkanıklığı"için bazı bitkisel ürünlerin 3 ay süreli kullanımını önermektedir. (Klip2-HM_damar1)
Yayın sırasında alt bant şeklinde hastalık ismiyle birlikte verilen "BİZİ ARAYIN" ibaresinin sağındaki telefon numarasının Dr. Ömer COŞKUN tarafından pazarlanan bitkisel ürünlerin dağıtımının yapıldığı merkez ile bağlantılı olması, programın amacının hastaları ürün satın almaya yöneltmek olduğunu düşündürmektedir. Ekrandan verilen numaraya yönelik olarak yapılan aramalarda, bu telefon numarasının Dr. Ömer COŞKUN tarafından imal edildiği iddia edilen bitkisel ürünlerin dağıtım merkezine ait olduğu saptanmıştır.
HM logolu yayın kuruluşunun 20.05.2015 tarihinde saat 08:43:52'den itibaren yayınladığı yayınında yer alan ve yukarıda örneklenen ifadeler değerlendirildiğinde; özellikle kalb damarlarında değişik derecelerde tıkanıklık sorunu bulunan ve toplum içerisinde orta yaş üzerinde çok büyük bir yüzde teşkil eden hastaların ve hasta yakınlarının tedavi için bazı bitkisel ürünleri kullanmağa teşvik edildiği görülmektedir. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 01.12.2011 tarih ve 36037 sayılı yazısı incelendiğinde, bitkisel gıda takviyelerinin bu şekilde tanıtımının yapılmasının toplumu yanıltıcı ve tüketicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bitkisel ürünlerle hastalıkların tedavi edildiğinin kesin ifadelerle belirtilmesinin, insanların modern tıptan soğutabileceği değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak; HM logolu yayın kuruluşunun söz konusu yayın ile ilgi yazılarda yer alan hususlar kapsamında tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış ürünlerinüstelik endikasyon belirtilerektanıtımını yapması sebebiyle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 8. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde yer alan"Genel sağlığa, ... zarar verecek davranışları teşvik edemez."hükmünü ve aynı Kanun'un 9. maddesinin 3. fıkrasında yer alan"Gizli ticari iletişime izin verilemez."hükmünü ihlal ettiği düşünülmektedir.”
Şeklinde değerlendirmelere yer vermiş olduğu,
Söz konusu yayınının, 6112 Sayılı Yasa’nın; 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi hükmü ile 9/3 ilkesine aykırı olduğu kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Her ne kadar Daire Başkanlığınca söz konusu yayında 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi hükmünün de ihlal edildiği kanaati belirtilmiş ise de öncelikle belirtmek gerekir ki, bahse konu program çeşitli bitkisel ürünlerin tanıtımının yapıldığı bir programdır. Yani aslında anılan program, bu özelliğiyle bir reklam programından ibarettir. Ayrıca, ekrandan verilen telefon numarasının Dr. Ömer COŞKUN tarafından imal edildiği iddia edilen bitkisel ürünlerin dağıtım merkezine ait olduğu anlaşılmıştır. Programdaki ifadelerden, bu merkezlerde satılan bitkisel ürünlerin de tedavi amaçlı kullanımının teşvik edildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle anılan yayında Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde tanımlanan gizli ticari iletişimin unsurlarının bulunduğu görülmüştür
Söz konusu kuruluşa 01.09.2013 tarihli yayını nedeniyle evvelce 03.10.2013 tarih ve 2013/56 sayılı toplantıda alınan 37 nolu Üst Kurul kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle; Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, ayrıca, 18.01.2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca takdir ve gereğinin ifası için dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere, HM logosuyla yayın yapan KAFUL RADYO VE TELEVİZYON İLETİŞİM REKLAM YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında;
1- 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; “Gizli ticarî iletişime izin verilemez.” ilkesini tekraren ihlali nedeniyle, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Nisan 2014 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 6.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) ( 2014 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 12.353 -onikibinüçyüzelliüç - ) Türk Lirasından az olamayacağından 12.353 TL. İDARI PARA CEZASI UYGULANMASINA;
b - İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Bilkent Şubesi, Ankara TR 84000 100 1762 00 999999-5001 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
2- Ayrıca; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 2/1/2014-6514/32 md. ile değişik 19 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve gereğinin ifası için dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.