İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 30.10.2013 tarihli ve 3153 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Nisa Tv logosuyla yayın yapan kuruluşunda, 21.10.2013 tarihinde, saat 15.14.14'de yayınlanan reklam kuşağında, " Kansızlık Destek Seti" ve "Sedef Destek Seti" isimli bitkisel ürünlerin tanıtımına 3dk.53sn.süre ile yer verildiği görülmüştür. Kansızlık Destek Seti adlı ürünün tanıtım ve satışına yönelik ticari iletişim yayınında yer alan ifadeler aşağıda sunulmuştur.
" Alt Ses :...sizlere kansızlık yada anemi gibi hastalıların tedavisinde bitkisel gıda takviyesi olarak Kansızlık Destek Setini sunuyoruzTıp dilinde anemi olarak adlandırılan kansızlık, kandaki kırmızı hücrelerin veya hemoglobin denilen kırmızı maddelerin azalmasıdır. Kan yaşamamız için gerekli olan ve organların besin maddesi ihtiyacını karşılayan önemli bir sıvıdır. Tamamen doğal bitki özlerinden oluşturulanKansızlık setimiz, kansızlığın neden olduğu yorgunluk ve bitkinlik, üşüme hissi, iştahsızlık, baş dönmesi, nefes darlığı, saçlarda dökülme gibi problemlerin giderilmesinde önemli bir bitkisel gıda takviyesidir.... Setimizin içerisinde bulunan bitki özleri sayesinde enerji dolu bir vücuda sahip olabilirsiniz.Kansızlık setimiz nedensiz vücut yorgunluklarından kurtulmanıza, hemoglobin değerlerinizin yükselmesine, el ve ayaklardaki üşüme hissinin kaybolmasına yardımcı olur...."
Söz konusu yayın esnasında " Kansızlık Destek Seti- Kansızlık bitkisel karışım hediye +90 212 470 20 20, 130 TL Ücretsiz kargo, K.D.V yok " ibarelerinin ekranda yer aldığı görülmektedir. Ayrıca ticari iletişim yayın içinde bu ürünü 1 aydır kullanarak fayda gördüğünü belirten bir hastanın ifadelerine de yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan ifadeler değerlendirildiğinde; Kansızlık Destek Setinin, kansızlığın neden olduğu yorgunluk ve bitkinlik, el ve ayaklardaki üşüme hissi, iştahsızlık, baş dönmesi, nefes darlığı, saçlarda dökülme gibi problemlerin giderilmesinde ve hemoglobin değerlerinin yükselmesinde faydalı olduğu iddia edilmektedir.
Aynı reklam kuşağı içinde yer alan "Sedef Destek Seti" adlı ürünün tanıtım ve satışına yönelik ticari iletişim yayınında yer alan ifadeler aşağıda sunulmuştur.
" Dr. Ömer Coşkun: Bir gün baktınız ki cildinizde kabarıklık var, kaşıntı var doktora gittiniz size sedef dediler. İşte o noktada Sedef Destek Seti. Bakın, 3 ay kullanıldığında Sedef Destek Seti sayesinde lezyonlardan kurtulabilirsiniz. Sedef psikosomatik bir hastalıktır, yani stres olabilir, karaciğerde sıkıntı olabilir işin içinde, bütün bu faktörlere karşı Sedef Destek Seti. 3 ay kullandılar ve iyileştiler.Bir kişi deği, yüz kişi değil binlerce sedef hastasına bugüne kadar tavsiye ettim ve iyileştiler..."
Söz konusu yayın esnasında " Sedef Destek Seti- 500 cc'lik bitkisel karışım hediye +90 212 470 20, 130 TL Ücretsiz kargo, K.D.V yok " ibarelerinin ekranda yer aldığı görülmektedir. Ayrıca ticari iletişim yayın içinde eşinin bu ürünü 4 aydır kullandığını ve fayda gördüğünü belirten bir hasta yakınının ifadelerine de yer verilmiştir.
"Sedef Destek Seti" isimli ürünün ticari iletişim yayınında yer alan ifadeler değerlendirildiğinde; Bu ürünün, sedef hastalığının lezyonlarına iyi geldiği ve binlerce hastanın bu sayede iyileştiği iddia edilmektedir.
Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun ilgi yazısında; bazı TV ve radyo kanallarının reklam veya programlarında gıda takviyelerinin, muhtelif hastalıklara iyi geldiği şeklindeki sağlık beyanlarıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, yayınlarda sürekli olarak hastaların bitkisel tedavileri kullanmaya teşvik edildiği, hastaların tıbbi tedaviden uzaklaştırıldığı ve yüksek maliyetli ürünleri kullanmak zorunda bırakıldığı belirtilmiştir. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ilgi yazısında; tanıtımlarda ürünleri kullandığını ve faydalı olduğunu beyan eden kişilerin seçilmekte olduğunu, güya toplumu bilgilendirmek amacıyla uzmanlıkları akademik olarak kanıtlanmamış olan şahısların görüşlerine yer verildiğini ve bu programlarda Doktor unvanlı Mustafa Eraslan ve Ömer Coşkun gibi sağlık meslek mensuplarının da doğrudan veya dolaylı olarak rol aldığının yakından müşahede edildiğini ifade etmiştir. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ilgi yazısında ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Sağlık Bakanlığınca ruhsat düzenlenmesi gerektiği ve mevzuat gereğince televizyon ve radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satış ve pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Bu bağlamda, "Sedef Destek Seti" ve "Kansızlık Destek Seti"adlı bitkisel ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı, hastaların bitkisel tedavileri kullanmaya teşvik edildiği anlaşılmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın ilgi yazısı incelendiğinde, bitkisel gıda takviyelerinin bu şekilde tanıtım ve satışının yapılmasının, toplumu yanıltıcı ve tüketicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır." Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükmünün ihlal edildiği, kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Sağlık Bakanlığı’nın konuyla ilgili yazısı doğrultusunda; yayın kuruluşunun rapora konu bitkisel ürün tanıtımlarının toplumun genel sağlığına zarar verebilecek davranışları teşvik ettiği; izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Söz konusu kuruluşa 12.06.2013 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 17.07.2013 tarih ve 2013/43 sayılı toplantısında alınan 70 nolu kararıyla6112 Sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; NİSA TV logosuyla yayın yapan NİSA RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde belirtilen “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.”hükmünün tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2013 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 4.500,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) ( 2013 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 11.886 -onbirbinsekizyüzseksenaltı - ) Türk Lirasından az olamayacağından 11.886 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Bilkent Şubesi, Ankara TR 84000 100 1762 00 999999-5001 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, kanun yoluna başvurmadan önce peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, belirtilen süre içerisinde ödenmeyen ve kesinleşen idari para cezasının 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.