İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.09.2021 tarih ve 1229 sayılı yazısına konu BERAT logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 26.08.2021 tarihinde saat 10:49’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 26.08.2021 tarihinde saat 10:49’da yayınladığı “Tuana Bal, Filiz Çay ve Sürmene Bıçak” isimli ürünlerin tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, "Şimdi hocam öncelikle şunu belirtmek istiyorum, sizin de söylediğiniz gibi ekran başındaki kıymetli izleyicilerimize yine çok güzel bir kampanyamız olacak. Çok güzel ürünlerimiz var. Ben şunu özellikle belirtmek istiyorum. Birazdan öyle bir fiyat vereceğiz ki hepiniz şaşıracaksınız. Akıllarda soru işareti kalmaması için özellikle ve özellikle belirtmek istiyorum. Nasıl böyle uygun bir fiyata vereceğiz bu ürünleri hemen belirtelim çünkü; aracı yok, toptancı yok, komisyoncu yok. Bunların hiçbirisi yok. Direkt olarak üreticiden alıp da sizlere gönderdiğimiz için. Birazdan verecek olduğumuz fiyata şaşıracaksınız kıymetli seyircilerimiz. Şimdi hocam kıymetli izleyicilerimize ne göndereceğiz? Hemen onu söylemek istiyorum. Bakın burada balımız var. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu yaylalarında, o yüksek rakımlı yaylalar var ya hocam, o mis gibi çiçekler var, böyle egzoz gazı yok, hava kirliliği yok, tertemiz çiçeklerin özünden, arıcının peteğinden alıp da kıymetli izleyicilere gönderecek olduğumuz, süzme çiçek balımız var. Gerçek hakiki bal, 2 kavanoz, 2 kavanoz balımız var hocam bak hatta ilk balımızı sana satalım...”, “2 Adet 460 gram olduğu belirtilen süzme bal, 2 Adet 400 gram olduğu belirtilen Çay ve 1 adet çelik bıçak ve bunun yanı sıra, "2 Adet Tuana Bal" "2 Adet Filiz Çay" "1 Adet Sürmene Bıçağı, , 0212 912 10 .., www.herseybusepette.com, fırsat saati, 69 TL+Kargo" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünlerin tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bal; “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü, ifade eder" şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre zaten satılan ürün doğal olmalıdır. Ayrıca yayındaki ürünün doğallığına veya saflığına yapılan vurgu ve iddialar Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz" hükmünü ihlal eder niteliktedir.
İhlale konu reklamda, sunucu tarafından; bal ve çayın direkt üreticiden alınarak ve aracısız olarak uygun fiyatla satış yaptıkları ve balın içerisinde hiçbir katkı maddesi olmadan sadece arıların yaptığı bir bal olduğu belirtilmiş ise de; tanıtımı yapılan ürünlerin 2 adet 460 gram süzme Tuana marka süzme çiçek bal, 2 adet 400 gram Filiz marka çay ve 1 adet Sürmene bıçağın toplam fiyatının 69 TL olduğunun belirtilmesinin günümüz ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı ve söz konusu balın “doğallığına ve saflığına” vurgu yapılarak tanıtımı yapılan ürüne ilişkin yayının; izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2021 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 28.238 (yirmisekizbinikiyüzotuzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.