İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 21.04.2017 tarih ve 531 sayılı yazısına konu, YASİN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 10.04.2017 tarihinde saat 20:18’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 10.04.2017 tarihinde saat 20:18’de yayınlanan "Çörek Otu Yağı ve Ümmüsübyan Duasının" tanıtım ve satışına yönelik ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından "...Gençlerde ve yetişkinlerde stres ve saldırgan tavırlar. Gerilim hali, sinirlilik, karamsarlık, aşırı unutkanlık, dalgınlık, kararsızlık, uyuyamamak.. Bir türlü evlenememe, sıklıkla nişandan dönme, basit sebeplerle boşanma, karabasanlar, kabuslar, korkunç rüyalar... Manevi bir sıkıntı var bura da anlıyor musunuz?... Bunlar hep duasız bir hayatın neticesidir. İşin bu kadar ileri gitmemesi için inşallah tedbirimizi alalım. Bu Ümmüsübyan duaları ile mutlaka buluşalım..." ,"... Yaşlı amcalarım, teyzelerim, şu Çörek Otu tam size göre...Namaz kılarken; rükuda, secdede, belim bacağım kopuyor. Eğilirken, doğrulurken, çok acı çekiyorum diyenler. Çörek otu yağını sabah akşam bir tatlı kaşığı içsinler... 69 lira demiyorum, 49 lira diyorum. 5 şişe, kargo, KDV'si de içinde. Başka hiç bir ücret ödemiyorsunuz...", "0212 936 08 89", "www.bayramdan.com" 49 TL” şeklinde ifadelerle, "Ümmüsübeyan" duasının istismar edilerek ticari bir amaç uğruna pazarlanmaya ve tıbbi tedaviye ikame yöntem olarak sunulmaya çalışıldığı, "Çörek Otu Yağının" yararlarına ilişkin sunucu tarafından; pek çok rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık beyanı belirtilmek suretiyle tanıtım ve satışının yapılmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiş ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının tıbbi tedavi yöntemlerine duyulan güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu,
Ayrıca yayında, yayın boyunca dini terimler kullanıldığı, dini değerlerin, maddi karşılık beklenerek ticarete alet edilmesi ve insanların dini inançlarının istismarı şeklinde yayın yapıldığı, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun insanların dini inançlarını istismar etmek suretiyle, diğer kuruluşlarla arasındaki ticari rekabeti kendi lehine çevirmeye çalıştığı, kanaatine varılmıştır.
Bunun yanısıra söz konusu reklam yayınında bir saatlik yayın dilimi içerisinde 12 dakikalık reklam süresini aşacak şekilde toplam 16 dakika 54 saniye süreyle reklam yayınına yer verildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun'un 8/1 (j) bendi ile 9/6 (c), (10/2) fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
1) 6112 sayılı Kanun'un;
a) 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan "Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez.",
b) 9’uncu maddesinin 6’ıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek",
c) 10’uncu maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan "Tele-alışveriş yayınları hariç, her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz" hükümlerinin ihlali nedeniyle,
Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA, ayrıca uyarının kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı hâlinde idari para cezası uygulanacağının bildirilmesine,
2) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
3) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
4) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.