İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.12.2019 tarih ve 1394 sayılı yazısına konu CANLAR TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 23.12.2019 tarihinde saat 15:30’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 23.12.2019 tarihinde saat 15:30’da yayınladığı "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; "... Çünkü ağrılarınız vardır, kireçlenmeleriniz vardır, ayakta duramıyorsunuzdur, bel fıtığınız vardır, boyun fıtığınız vardır. Lütfen ama lütfen artık şu kışa girdiğimiz mevsimde kışın bu ağrıları çekmek istemiyorsanız, rahat bir nefes almak istiyorsanız, bir 3-5 dakikanızı bize ayırın. Çünkü hepinize iyi gelecek muhteşem bir ürün var muhteşem bir merhem var ve Yörük Ana ağrı kesici merhem diyoruz buna. ", "İşte bundan bahsediyoruz, ağrı merheminden bahsediyoruz, ağrı kesici merhemden bahsediyoruz. Canlı canlı burada kullandık 5 dakika içerisinde hiçbir sıkıntınız kalmayacak. Hiçbir sıkıntınız kalmayacak 5 dakika içerisinde. Sadece bu merhemi ağrı olan yere süreceksiniz. Ve 5 dakika içerisinde eğer bir sıkıntınız kalır ise arayacaksınız diyeceksiniz ki ben bu merhemden memnun kalmadım. O zaman işte paranızı da iade edeceğiz, ürün de hediyemiz olarak sizde kalacak. İddia ediyoruz 5 dakika içerisinde bütün sıkıntılarınızdan kurtulacaksınız.", "Kireçlenmeleri olan varsa, romatizması olan varsa, bel fıtığı, boyun fıtığı çekenler varsa, merdiven inemeyip merdiven çıkamayanlar varsa namazınızı düzgün kılamıyorsanız, eğilip kalkamıyorsanız, pazar poşetlerinizi taşıyamıyorsanız, kolunuzu, omzunuzu oynatamıyorsanız artık bunların hepsine son, ağrı sızı çekmek yok. Artık bu kışı ağrısız sızısız geçirelim... Ağrısı sızısı olan da varsa 5 dakika içerisinde evet 5 dakika içerisinde bu ağrıyı sızıyı ortadan kaldırmayı iddia ediyoruz ve taahhüt ediyoruz. Evet taahhüt ediyoruz 5 dakika içerisinde o ne ağrılarınız varsa kireçlenme olabilir, boyun ağrısı olabilir, bel ağrısı olabilir, romatizma olabilir, bel fıtığı olabilir, migren olabilir, sürekli yaşamış olduğunuz kronik baş ağrılarınız olabilir, ne ağrılarınız varsa 5 dakika içerisinde iddia ediyoruz, ısrar ediyoruz 5 dakika içerisinde geçeceğini de size taahhüt ediyoruz. Kullanacaksınız bir kere Yörük Ana Merhemini kullandıktan sonra ne demek istediğimizi anlayacaksınız.", "...mantar derdiniz varsa, ayaklarınız kokuyorsa 5 dakika bakın 5 dakika içerisinde bu sıkıntılardan sizleri kurtaracağız diyoruz.", " .. ilaç diyebiliriz çünkü kimyasal ilaçlar yokken bitkiler vardı. Dolayısıyla insanlar bütün sıkıntılarını bu bitkilerle atıyorlardı.", "Ağrılarınız varsa ... romatizma, kireçlenme, boyun fıtığı, eklem ağrıları, bel fıtığı varsa migreniniz varsa baş ağrısından kurtulamıyorsanız, sinüzitiniz varsa ayak mantarınız varsa ayak kokunuz varsa eğilip kalkamıyorsanız tek çare arkadaşlar bakın tek çare. Artık evinizin ilacı, bakın ilacı diyorum evinizin ilacı Yörük Ana Merhemi. Bir yerim ağrıyor gidip iğne vurduracağım. Doktora gideceksin reçeteni alacaksın, iğneni alacaksın, sonra bir sağlık kabinine gideceksin iğne vurduracaksın ve kimyasal bir şey. Ne gerek var bunlara ...", "Sipariş Hattı: 0212 975 27 ..", "Yörük Ana Ağrı Merhemi Toplam 10 Kutu 99 TL Kargo Kdv Dahil", "Yörük Ana Merhemi", "Romatizma, Kireçlenme, Boyun Fıtığı, Eklem Ağrıları, Bel Fıtığı, Migren", "Ellerinde, Eklem Yerlerinde Kireçlenme Olanlar Bizi Arayın!", "Boyun Ve Bel Fıtığına Ameliyatsız Çözüm!","Sinüzit ve Migrene Son!","Vücudunuzdaki Tüm Ağrılara Bitkisel Çözüm!", "Bel, Diz ve Sırt Ağrılarınız Namaz Kılmanıza Engel Mi? Bizi Arayın!" vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün bel ağrısına, boyun ağrısına, bel fıtığına, boyun fıtığına, egzamaya, migrene, ayak kokusuna, mantara, burkulmalara, incinmelere, şişlere, ödemlere vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün bel ağrısına, boyun ağrısına, bel fıtığına, boyun fıtığına, egzamaya, migrene, ayak kokusuna, mantara, burkulmalara, incinmelere, şişlere, ödemlere vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, birçok rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Kuruluş hakkında, evvelce Üst Kurul’un 06.11.2019 tarih ve 2019/45 sayılı toplantıda alınan 74 No’lu kararıyla kuruluşun 27.10.2019 tarihli yayınında 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 17.12.2019 tarihinde tebellüğ edildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 23.12.2019 tarihinde saat 15:30’da yayınladığı "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
ARMA SEBİL TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “CANLAR TV” logolu kuruluşun; 23.12.2019 tarihinde saat 15:30’de yayınladığı "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,
a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 23.12.2019 tarihinde saat 15:30’da yayınlanan "Yörük Ana Merhemi" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,
b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,
c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.