İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 15.02.2016 tarihli ve 154 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“YILDIZ ÖZEL RD. TV. YAY. VE TAN. HİZ. TİC. A.Ş” unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 02.12.2015 tarihinde Saat 15:52 den itibaren 8 dk. 00 sn. süre ile yayınladığı tanıtıcı reklamda; “Çörek otu yağı” nın tanıtımı, satış fiyatı ve ürüne ulaşmak için gerekli olan telefon numaraları ifade edilmiştir.
İlgili yayıncı kuruluşun: 02.12.2015 tarihinde, saat 15:52 den itibaren 8 dk. 00 sn. süre ile yayınladığı programın başında ve sonunda, reklam ya da tele-alışveriş ibaresini kullanmadığı tespit edilmiştir.
Yayının içeriğinde ise;
(15:52) “…çok daha fazla özelliği olduğunu tespit ettik. Zaten şu an interneti hepimiz kullanıyoruz. Çörek otunun özellikleri çörek otunun mucizesi yazıldığında dinleyicilerimiz internette yeterince bunla alakalı makaleler ve haberler görebilirler. Bu artık bilim dünyasının kabul ettiği bir şey. Çörek otuna biz artık bu kıymeti vermemiz gerekiyor. Neden yağ olarak kullanalım diyoruz. Çünkü çörek otu tanesi çok serttir, hani böreğin poğaçanın üstüne annelerimiz, teyzelerimiz yapar çörek otunu serper çok serttir. Çörek otunu kendi başına yiyelim dediğinizde bir dolgu dişiniz varsa onu kıracak kadar serttir. O yüzden yağını çıkarmak lazım.”
(15:55) “…on şişe birden çörek otu cam şişelerde bakın bu da çok önemli. Cam şişelerde on tanesi birden şu an fiyatlandıracağım şaşıracaksınız. Sadece ve sadece 49 TL’ye yollayacağım 49,90TL on şişe birden çörek otu bitmedi on şişe çörek otu yağı alan dinleyicilerimize bir adette çörek otu özlü ağrı kremi yollayacağız. Hangi bölgeniz ağrıyorsa romatizma ağrıları, kramplar, boyun tutulması, bel fıtığı, boyun fıtığı olan hastalarımız sürekli ayakta olduğu için öyle ayaklarıma kara sular indi derler. Ayakları sürekli sızlayan baldırı sızlayan kişiler kullansın. Bakın kremi iyice yedirsin. Bu kremi yolluyoruz. Tekrarlıyoruz. En fazla üç dakika içerisinde hiçbir ağrısı kalmayacak.”
(15:56) “…Şimdi on şişe çörek otu yanında bir adet ağrı kremimiz, umre çekiliş bileti hepsi beraber 49TL ve Kargo+KDV biz karşılıyoruz bakın”
(15:57) “…0 232 424 06 06 tekrar ediyorum 0 232 424 06 06 nolu telefonu aramaları yeterli oluyor.”
(15:58) “…Ben kısaca çörek otunun birde faydalarından bahsedeyim. Hastalıklarda hangi şifaları çörek otu sayesinde bulabiliriz. Diyabet, şeker hastalığı ülkemizde çok yaygın maalesef altı yaşındaki çocuklara kadar indi bu rahatsızlık. Şeker hastalığına bire bir yardımcı. Bunun yanında kolesterol hastalığı, özellikle damarda biriken yağların parçalanmasına sebep oluyor.”
Yukarıda yer alan deşifre metinde;
“…çörek otu yağının . Hastalıklarda hangi şifaları çörek otu sayesinde bulabiliriz. Diyabet, şeker hastalığı ülkemizde çok yaygın maalesef altı yaşındaki çocuklara kadar indi bu rahatsızlık.
Şeker hastalığı na bire bir yardımcı. Bunun yanında kolestrol hastalığı, özellikle damarda biriken yağların parçalanmasına sebep oluyor.”
ifadeleri ile, tanıtıma konu ürünle ilgili endikasyon belirtmekte ve ürünün 10 şişesinin 49 liraya, çok az bir korgo ücretiyle gönderileceği açıklanmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun ilgi yazısında ifade ettiği;
Endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlığımızca ruhsat düzenlenmesi gerekmekte olup, Bakanlığımızdan ruhsatlı/izinli ürünlerin de 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarla Kanununun 1. maddesinde yer alan” Tabip reçetesi ile verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak, münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde satılması zorunludur. Diğer yandan söz konusu ürünlerin 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 43. maddesindeki “Zehirli veya kimyevi maddelerle tıbbi ecza müstahzarlarının müsaadesiz satılması yasaktır. Bunları müsaadesiz satan veya satmak üzere dükkanında bulunduranlar Türk Ceza Kanunu’nun 193 üncü maddesine göre cezalandırılır.” hükmü gereğince televizyon, radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satışı ve pazarlaması uygun değildir.
Yukarıdaki değerlendirme ışığında;
Söz konusu ürün tanıtımının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
“YILDIZ ÖZEL RD. TV. YAY ve TAN. HİZ. TİC. A.Ş.” unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, yukarıda ayrıntıları belirtilen yayınları ile 6112 sayılı Kanunun 9 uncu Maddesinin (6) fıkrasının (c) bendi ile 10 uncu maddesinin (1) fıkrasının ihlal edildiği kanaati oluşmuştur.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci ve 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükümlerinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının tetkikinde; tele-alışveriş yahut kuşağı girişinde ve bitiminde reklam kapağı kullanmadığı ve ticari iletişim yayınında söz konusu ürünü tanıtırken endikasyon belirtildiği anlaşılmakla; mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci ve 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
1-Bu itibarla adı geçen yayıncı kuruluşa, 6112 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının ihlali nedeniyle, Kanunun 32 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki; “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır.” hükmü uyarınca “Uyarı” yaptırımının uygulanması gerektiği,
2-Anılan kuruluşa 30.01.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce 01.03.2012 tarih ve 2012/15 sayılı toplantıda alınan 58 nolu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının ( c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır,Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği,
3-18.01.2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi,
Gerektiği kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
HİLAL YILDIZ çağrı işaretiyle yayın yapan YILDIZ ÖZEL RADYO YAYINCILIK YAPIMCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında;
1- 6112 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir” hükmünün ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA, aynı Kanunun 32 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2- 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek"hükmünü tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 7.883,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, radyo kuruluşları için idari para cezası 1.000 (bin) ( 2015 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 1.357 (binüçyüzelliyedi ) Türk Lirasından az olamayacağından 1.357 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
3- 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 2/1/2014-6514/32 md. ile değişik 19 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.