İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 05.07.2021 tarih ve 800 sayılı yazısına konu TV 100 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 06.02.2021, 19.03.2021, 24.04.2021, 01.05.2021, 08.05.2021 ve 13.06.2021 tarihlerinde 23:29:38, 23:30:51, 23:30:03, 23:31:47, 23:29:57 ve 23:31:51 saatlerinde yayınladığı "Var Odası" adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; TV 100 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 06.02.2021, 19.03.2021, 24.04.2021, 01.05.2021, 08.05.2021 ve 13.06.2021 tarihlerinde 23:29:38, 23:30:51, 23:30:03, 23:31:47, 23:29:57 ve 23:31:51 saatlerinde yayınlanan, futbol dünyasında yaşanan gelişmelerin konuşulduğu, moderatörlüğünü Ertem ŞENER'in yaptığı, Deniz Ateş BİTNEL, Evren TURHAN, Emre BOL ve Bışar ÖZBEY’in konuk yorumcu olarak katıldığı "Var Odası" adlı programın,
-06.02.2021 tarihinde, saat 23:29:38'de yayınlanan bölümünde, Fenerbahçe ile Galatasaray arasında oynanan futbol maçının konuşulduğu, "Gecenin manşeti ne olmalı?" sorusuna yorumcu Bışar ÖZBEY "Kaymalı gelenek" cevabının verildiği,
-19.03.2021 tarihinde, saat 23:30:51'de yayınlanan bölümünde, yorumcular Evren TURHAN ile Emre BOL arasında yaşanan tartışmada; “-Ya ne diyorsun? Adam küfür etmiş anana avradına sen gitmeyecek misin? - Gitmeyeceksin. - Anana avradına küfür ediyor arkada. - Anana avradına küfür eden adamı öldüremezsin kardeşim.- Ya ne öldürmesi? Manyak bu ya.- Böyle bir hakkın yok. Gidemezsin.- Terbiyesiz. Ya ne öldürmesi?- Kural var, kaide var. Kanun tanımazlıkla olmaz bu işler. Hakem var orada. Dördüncü hakem var.- Ya ne öldürmesi? Geri zekalı bu ya.- Sensin geri zekalı. Terbiyesizlik yapma. - Geri zekalısın.- Kafan basmıyor. Esas geri zekalı sensin. - Beyinsiz. Sensin. En büyük geri zekalı sensin.”,
-01.05.2021 tarihinde, saat 23:31:47'de yayınlanan bölümünde Hatayspor Basın Sözcüsü Rahmi VARDI ile yorumcu Bışar ÖZBEY arasında yaşanan tartışmada; “... Komedi burada sensin. Duruşun olacak. Arkadan başka önden başka.... Lan be senin babandır şerefsiz.”,
-24.04.2021 tarihinde saat 23:30'da yayınlanan bölümünde ise; Gaziantep Futbol Kulübü'nde forma giyen 3 futbolcunun kendi takımları aleyhine bahis yaptığı iddiasının konuşulduğu, söz konusu bölümde; “-Birazdan size bahsedeceğimiz Türk futbolundaki skandalı erken saatlerden itibaren sizlerle paylaşsaydık. -Yayınlanan tanıtım videosunda "Türk Futbolunda Depreme Hazır Olun!", "Yer Yerinden Oynayacak!", "Dekontlar!", "Banka Hesapları!", "Yazışmalar!", "Gizli Anlaşmalar!", "Ve Süper Lig'de Büyük Rezillik!", "Türkiye Değil Dünya Konuşacak!", "Hiçbir Şey Eskisi Gibi Olmayacak!" yazılı ifadeler ile "Türk futbolunu sarsacak...", "Elimizde şuan bazı belgeler var", "Çok çok önemli belgeler", "Türk futbolunda bazı taşlar yerinden oynayacak", "Yayınlandığı takdirde bir çok kişinin futbolculuk hayatı bitecek." sözlü ifadeler yer almaktadır. ... Bunların hepsi iddia tabi ki, onu da söyleyeyim. ..., iddiaya göre...- İddiaya göre. Onu söyleyelim. İddiaya göre....Ben maçı tekrar tekrar seyrettim. İsteyen yayıncı kuruluştan açarlar, izlerler. Biz şu anda veremiyoruz, elimizde görüntüler olmadığı için. Ben tekrar tekrar bu maçı izledim, başından sonuna. Ve arkadaşlar kimse kusura bakmasın, bana kimse bir şey anlatmasın, benim midem bulandı bu işten. Benim canım sıkıldı. Deniz Hoca ile beraber seyrettik. Deniz Hoca dedi ki "Bu olağanüstü bir maç". Bak Deniz Hoca. Yılların hakemi adam. Eminim Evren de seyretse oturup da baksa... Maçı şimdi hatırlamıyor olabilirsin ama keşke görüntü olsa. Tuhaf bir maç. Kalecinin böyle eliyle alıp içeriye attığı filan bir gol var., pozisyon var. Kaleci Günay'ın kendi kalesine attığı neredeyse bir gol var. Ve maç sonuç itibariyle 2-2 bitiyor kardeşim.-Tokatlıyor. Boş kaleye atılabilecek şekilde ortaya tokatlıyor ama bilerek mi yapıyor, bilerek yapmıyor mu...- İddia tabi. Sıkıntılı bir maç kardeşim. İzlesinler, herkes kendi kararını kendisi versin. Benim midem bulandı. - Şimdi Kasımpaşa'nın 2 gol attığına oynayan... Kazanıyorsun. Benim soruşturduğum kadarıyla 198'er bin lira toplam, yani 198'er bin lira adam başı, 198'er bin lira bir para kazanıyorlar. ... Antep kendi sahasında ya bir gol yiyor ya hiç yemiyor. Sadece Kasımpaşa maçında 2 gol yiyor bu arada. Son 6 maçta....- Bak bu yasa dışı bahis şirketi bunları yakalıyor Abi. Bunların futbolcu olduğunu anlıyor....- Bak konu ne biliyor musun? Konu ne biliyor musun? Sen eve girmişsin. Eve girmişsin hırsızlık yapmaya, çalamamışsın. Olay bu. Eve girmişsin, eve girmişsin, yakalanmışsın, çalamamışsın bir şey. Bu senin hırsız olmadığın anlamına gelmiyor. ... Onun için iddia diyorum. ..-Yargısız infaz değil. Ben bunların hepsini 'check' ettirmişim. Bak beni bu sefer suçluyorsun kardeşim. ...- Beni suçluyorsun. Yargısız infaz yapmıyorum ki ben. Elimde belge var benim konuşuyorum ya...-Masumiyet karinesi denen bir söz öğrenmiştik. O zaman daha bu insanların suçu falan yoktu....-Bu adamlar yakalanmış, yakalanmış. ...- İnşallah, haksız çıkayım ben. Ama bugün Gaziantepspor Başkanı'nı da tebrik ediyorum. 3 tane futbolcuyu da kadro dışı bıraktı. Demek ki içeride böyle bir kaynayan bir kazan var. - Ya Günay. Toplam 210 bin lira para yatırmışsınız güzel kardeşim. Tombalaya 210 bin lira yatırılır mı Allah aşkına ya? Sen bizi salak mı zannediyorsun.....Ama senin söylediklerinden ben ikna olmadım güzel kardeşim. - Şunu söyleyeyim Bilal bak. Ben az önce Günay’la ilgili de içi dışı bir adamım. Senin gece 1’den gece 2’ye kadar olan süreçte 3 kere farklı aramalar üzerinden 3,5 aydır tanıdığın bir adama öyle veya böyle, takım kaptanı, ben çok iyi bilirim takım kaptanına güvenmeyen futbolcular da çok vardır. 110 bin lira gibi bir parayı, 3 farklı seferde Günay’ın kendi hesabına da değil, başka bir hesaba göndermiş olman hayatın olağan akışına aykırı bir durum. - Günay, seni yıllardır tanırım. Seni yıllardır tanırım, ilk defa Kasımpaşa maçında yediğin gol gibi bir gol yediğini gördüm biliyor musun? İlk defa. - Şimdi babacığım bak. Masumiyet karinesi diye bir şey var elbette. Ben buna yürekten de inanmış insanlardan bir tanesiyim. Fakat maçı seyrettim. Maç bana tuhaf geldi. Allah biliyor. Yarın öbür gün savcılarımız, hakimlerimiz bu işi araştıracaklar, bu işin suçlusu varsa suçsuzu varsa çıkacak. Fakat baba tombala oynarken kimse kimseye 190 bin lira yatırmaz. Ben yatırmam. Futbolcu milleti zekidir. Bak futbolcu milleti zekidir. Ne yapacağını çok iyi bilir ama tombala oynamaya 190 bin lira para da yatırılmaz.
-08.05.2021 tarihinde yayınlanan bölümde; "Bu hareketi yaparsan, rahmetli İslam Çupi'nin çok güzel bir lafı var, o parmağını lavabona sokarlar." ve "Nitekim 90 artılarda atılan o gol Alper sana... Neyse daha bir şey söylemiyorum.",
-13.06.2021 tarihinde yayınlanan bölümde ise, Teknik direktör Yılmaz VURAL’ın yayına bağlandığı, program sunucusu ve yorumcusu ile Teknik direktör Yılmaz VURAL arasında geçen diyaloglarda; “-Hocam Küçük Yılmaz da uyudu mu?- Hocam Küçük Yılmaz uyudu mu?- Sabah kalkıyor çocuk erkenden. Çok erken kalkıyor.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Bilindiği üzere, Masumiyet karinesi, suç kesinleşmediği sürece kimsenin hükümlü sıfatıyla değerlendirilemeyeceğini ifade eden evrensel bir hukuk ilkesidir. Masumiyet karinesine göre birisinin suçlu sayılabilmesi veya suçlu olarak lanse edilebilmesi, iddia edilen suçların kanıtlanmasıyla mümkündür. Masumiyet karinesi hem ulusal hem de uluslararası mevzuatla güvence altına alınmıştır.
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 11'inci maddesinde "Bir suç işlemekten sanık herkes, savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tesbit edilmedikçe mâsum sayılır" hükmü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 6 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu kanıtlanana kadar masum sayılır" hükmü yer almaktadır.
Ulusal mevzuatta masumiyet karinesi Anayasa'nın 38'inci maddesinde yer alan "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz" hükmü ile anayasal düzeyde güvence altına alınmıştır. Yine Anayasa'nın 15'inci maddesinde, masumiyet karinesinin tamamen veyahut kısmen kısıtlanamayacak haklar arasında bulunduğu belirtilmektedir.
İhlale konu programda, anlatılan olayların sıklıkla bir iddia olduğu belirtilmiş ise de; yapılan bazı yorumların olayların kuşkusuz şekilde yaşandığı izleniminin uyandırıldığı, medya hizmet sağlayıcıların haber iletirken, habere konu olan bireylerin kişilik haklarını koruması bir zorunluluk olmasına rağmen, anılan yayında haber niteliği aşılarak ilgili kişilerin suçlu olduğuna dair kesin yargı cümleleri ile olayın anlatıldığı, medyanın taraflı yayınlarla ön yargılı bir kamuoyu oluşturarak hem yargılanma sürecinin tarafsızlığını hem de bu kişilerin toplum içinde saygınlığına ve insanlarla olan ilişkilerine zarar verebileceği, haklarında çeşitli iddialar olan kişilerin suçlu olduğu düşüncesini oluşturacak şekilde teşhir edilmeleri durumunda adil yargılanma hakkı ve masumiyet karinesinin zedeleneceği, dolayısıyla mahkeme kararı ile suçluluğu kesinleşmediği sürece suçsuz sayılması gereken bir kişi hakkında, kamuoyunda suçluymuş intibası oluşmasına neden olabilecek nitelikte bir yayın yapıldığı, bununla birlikte, mezkur programda, "Şerefsiz, geri zekalı, beyinsiz, manyak" gibi hakaret içeren sözlerin yer aldığı ve Türk Dil Kurumunun argoda "cinsel ilişkiye girmek" olarak tanımladığı "kaymak" sözcüğünün bir spor karşılaşmasını tanımlamak için kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu kaba ve argo ifadelerin ekranda alenen yer almasını önleyecek herhangi bir ses kapama tekniği kullanılmaksızın açık bir şekilde yayınlanmasının kamusal sorumluluk anlayışıyla bağdaşmadığı kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (i), (m) bentlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yer alan; "Suçlu olduğu yargı kararı ile kesinleşmedikçe hiç kimse suçlu ilân edilemez veya suçluymuş gibi gösterilemez; yargıya intikal eden konularda yargılama süresince, haber niteliği dışında yargılama sürecini ve tarafsızlığını etkiler nitelikte olamaz." hükmü ile 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan; "...dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilmez." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 1.520.736,33 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 30.415,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.