İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 05.01.2017 tarih ve 27 sayılı yazısına konu ANADOLU YURDUM TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 24.12.2016 tarihinde, saat 07:48’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 24.12.2016 tarihinde, saat 07:48’de yayınlanan "Panax" isimli ürünün ticari iletişim yayınında; “... Kullanıcılarımızın da dile getirdiği gibi metabolizmayı normal hale getirdiği için, olması gerektiği gibi çalıştırdığı için, fazla kilosu olanlar, fazla kilosundan kurtuluyor. Tam tersi zayıf olanlar yine normal kilosuna kavuşuyor. Kısacası metabolizmanız normal hale geliyor..Şeker hastaları, şeker hastalığının verdiği rahatsızlıklardan, sıkıntılardan kurtuluyor. Damar tıkanıklığından dolayı yaşanan sıkıntıları ortadan kaldırıyor. Cinsel performans etkisiyle de bilinen bir ürün cinsel performansınızı da her anlamda üst seviyeye çıkartıyor... Bir kutusu 99 TL.olan Panax'tan tam 3 kutu gönderiyoruz. Yanında 3 kutu Panax bitki çayı, kalp damar sağlığında faydaları saymakla bitmeyen Panax bitki çayı hediye..3 kutu Panax, 3 kutu Panax bitki çayı kısa bir süre için geçerli. Sadece 49 lira 90 kuruş.. Merkez Efendi güvencesiyle üretilen Panax'ın kalite ve izin belgeleri eksiksizdir. Marka tescil belgesi, Tarım Bakanlığı raporu, işletme kayıt raporu, üretim izin belgesi, helal gıda sertifikası, ulusal kalite belgeleri. ISO 9001.... Kalp hastaları, damar hastaları, şeker hastaları, kollestrol hastaları, yüksek tansiyon hastaları. Merkez Efendi garantisiyle orjinal Panax şu an inanılmaz bir kampanyayla karşınızda.... "6 kutu Panax- Yeni ultra Panax şimdi daha faydalı- Kalp-damar, beyin, böbrek, akciğer, karaciğer- Merkez Efendi damar açıcı Panax 49 TL+kargo-0212 955 09 95 " şeklinde ifadelerle, ürünün kalp-damar, şeker, kollestrol, yüksek tansiyon rahatsızlıklarına iyi geldiği vurgulanarak, ürünün nasıl etkili olacağına dair bilimsel bir açıklama yapılmadan sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının izleyicilerin tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, kanaatine varılmıştır.
Ayrıca söz konusu yayının reklam olduğunu belirtir herhangi bir kapak ve logo kullanılmadan ekrana getirildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin 6'ncı fıkrasının (c) bendi ile 10'uncu maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
1-) 6112 sayılı Kanun'un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir. " hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA,
2-) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek", hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa 17.03.2014, 29.05.2014 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 22.04.2014, 11.06.2014 tarih ve 2014/27, 2014/34 sayılı toplantılarda alınan 79, 36 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla ve müteaddit defalar; 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden, aynı hükümlerin tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
3-) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
4-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
5-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.