İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 03.08.2022 tarih ve 965 sayılı yazısına konu ANADOLU DERNEK TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 10.07.2022 tarihinde saat 15:43 ve 17.07.2022 tarihinde saat 08:45’te yayınladığı ticari iletişim yayınlarına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 10.07.2022 tarihinde saat 15:43 ve 17.07.2022 tarihinde saat 08:45’te yayınladığı "Süzme Bal" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, “Sizlerde bizleri arıyorsunuz adınızı, soyadınızı, telefon numaranızı, ve adresinizi veriyorsunuz Türkiye'nin neresinde olursanız olun kapınıza kadar 5 kg balı 229 liraya gönderiyoruz…numaramızı arayan herkese efendim, tam bir teneke 5 kg süzme bal sadece 199 TL kapınıza kadar ister nakit ister kredi kartı ödeme imkanına sahipsiniz. Kapınıza kadar teslim oluyor efendim. 199 TL şu an arayan herkese efendim…Kıymetli izleyiciler, sizler de şu an alıyorsunuz ama, yeni mahsul olan balı bu fiyata alamayacaksınız. Yani sizler aldığınız zaman inanın kazançlısınız…numaralı telefonlardan sizler ısrarla aramaya devam ediyorsunuz....Yağıbasan Köyü'nden Hüseyin ağabeyi görüyorsunuz. O bölgenin lezzetli özel balına sizler de iki kişinin bir öğün yemek parasına, yani 199 liraya sahip olacaksınız. Memnun kalmadığınız takdirde iade etme hakkına sahipsiniz…hattımızı ısrarla aramaya devam edin. Yarın, bir gün inanın bu fiyatlar değişecek. Ondan sonra demeyin, Ya biz 199 liraya alıyorduk, niye 249 lira yaptınız demeyin. Yarın, bir gün fiyatlarımız maalesef 249 lira olacak…numaralı hattımızı ısrarla, bakın ısrarla arayın diyoruz. Yarın, bir gün bu fiyatlar değişecek. Fiyatlar değişmeden biz size 5 kg Sivas'ın balını göndereceğiz…Elinizi çabuk tutun. Yani yarın bu fiyata bulamayacaksınız. Ama şu an arayan herkese 5 kg süzme bala 199 lira gibi çok uygun bir fiyata ve çok uygun bir rakama sizler de sahip olacaksınız.”, “Sivas Balı, Üretici Firma Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği Arıcı Ahmet Turan Özdemir İşletme No: TR340000093435 Kayıtlı İl Birliği 4048-İst", "1 Teneke Süzme Bal", "0212 945 66 …", "5 Kg 199 TL +10 TL Kargo" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
İhlale konu reklamda, sunucu tarafından; 5 kilogram süzme balın direkt üreticiden alınarak 199 TL gibi uygun bir fiyatla satış yaptıkları belirtilmiş ise de; böyle bir durumun günümüz ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı, ayrıca 10.07.2022 tarihinde indirimli olarak 199 TL'ye satışa sunulduğu belirtilen ve bu fiyatın haftaya olmayacağı ifade edilen ürünün, yayındaki beyana aykırı olarak 17.07.2022 tarihinde yine 199 TL'ye satıldığı ve aynı ürünün 17.07.2022 tarihindeki reklamında da bu fiyatın haftaya olmayacağının yine belirtildiği, bu yöntemin kullanarak tüketicilerin satın almaya teşvik edildiği, böylece kampanya süresi hakkında tüketicilerin yanıltıldığı, diğer taraftan yayında sözel anlamda balcı olarak tanıtılan kişi ile ekranda üretici firma olarak tanıtılan kişinin farklılık göstermesinin de üretici şahsın kimliği konusunda çelişkilere neden olduğu, dolayısıyla mezkur reklam yayının; izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Haziran 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 15.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.