Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-89 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-37/778-244
Karar Tarihi : 16.06.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Can TANERİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - E. Ensar ÇİNAL
Batı Mahallesi, Akasya Sokak, No:11, Pendik/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - RTV Film Prodüksiyon ve Pazarlama A.Ş.
Aydın Sokak No: 2/6 34330 Levent/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: RTV Film Prodüksiyon ve Pazarlama A.Ş.’nin, Animals
United 3D filminin Pendik Oscar sinemalarında gösterimini engellediği ve haksız
rekabet yaptığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- “Animals United 3D” filminin Türkiye’deki hak sahipliğine RTV Film Prodüksiyon ve
Pazarlama A.Ş. (RTV)’nin sahip olduğu ve filmin dağıtımcılığını Medyavizyon Görsel
Medya Prodüksiyon Ltd. Şti. (Medyavizyon)’nin gerçekleştirdiği,
- Medyavizyon ile yapılan ticari yazışmalar neticesinde “Animals United 3D” filminin 30
kendilerince 11 Mart tarihli olarak vizyon programına dahil edildiği,
- Hak sahibi RTV’nin gerekçe göstermeksizin, filmin, Pendik Oskar Sinemaları
(Oskar)’nın film programından çıkartılmasını istediği,
- Çevre sinemalarda (Pendora AFM, Maltepe Carrefour AFM) ise filmin programa
alındığı,
- Kendilerince diğer dağıtım firmalarında mevcut tüm filmlerin gösteriminin halen
yapılmakta olduğu,
- 3D dijital sistem yatırımlarının yüksek maliyetli olması nedeniyle, kendilerine film
verilmemesi durumunda mağdur oldukları,
- Hiçbir kopyalama maliyeti içermeyen 3D dijital filmlerinde bu tür bir davranışa anlam 40
verilemediği,
- “Animals United 3D” filminin 11 Mart’ta kendilerince de gösterilebilmesinin istendiği
ifade edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.03.2011 tarih ve 1577 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 07.03.2011 tarih ve 2011-2-89/İİ-11-345.AÖU sayılı İlk
İnceleme Raporu, 17.03.2011 tarih ve 11-16 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek,
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
11-37/778-244
2
sonucunda hazırlanan 07.06.2011 tarih ve 2011-2-89/ÖA-11-345.AÖU sayılı
Önaraştırma Raporu, 09.06.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110.02.02/357 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-37 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 50
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; dosya konusu iddialara yönelik
olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraf: RTV
Temel olarak, sahip olduğu televizyon ve sinema filmi lisanslarına yönelik kullanım
hakkı dağıtan RTV, filmlerin DVD üretim ve dağıtımını gerçekleştirmekte ayrıca
televizyon dizisi ve sinema filmi prodüksiyonu alanında da faaliyet göstermektedir.
RTV, 1964 yılında kurulan Raks Holding Eğlence Grubu bünyesinde ve RTV ismi 60
altında film ve televizyon programı distribütörlüğü yapmış, 1989’dan itibaren,
uluslararası pazarlardan film ve programların “home video” haklarını almaya
başlamıştır. Özel kanalların kurulmaya başlamasıyla beraber, 1992’de film ve
televizyon programı dağıtımcılığına başlamıştır.
1998’de Raks Holding’in sahip olduğu payların, bir hissedar tarafından satın
alınmasıyla birlikte bugünkü halini almış ve ayrı bir teşebbüs olarak ortaya çıkmıştır.
I.2. Başvuruda Bulunan Taraf: Oskar
Sinema salonu işletmeciliği alanında faaliyet göstermektedir. Oskar Sinema Grubu
bünyesinde yer alan Oskar, merkez niteliği taşımakta, grubun ayrıca Balıkesir’de iki
Samsun’da bir olmak üzere toplam üç adet şubesi bulunmaktadır. 70
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
İnceleme konusu uygulamalar, RTV’nin sinema salonlarına film dağıtımı alanındaki
eylemlerini içermektedir. Bu kapsamda, RTV’nin film dağıtımı pazarındaki gücünü
kullanarak rekabeti engelleyip engellemediği incelenmiştir. RTV’nin şikayet konusu
uygulamaları, Oskar’ın faaliyet göstermekte olduğu sinema salonu işletmeciliği
pazarında da etkisini gösterecektir. Bu çerçevede, başvuru konusu eylemin
değerlendirilmesi bakımından işbu dosya kapsamında ilgili ürün pazarının; RTV’nin
faaliyet gösterdiği pazar olan “Filmlerin Sinemalarda Gösterimi Amacıyla Dağıtımı
Pazarı” olduğu sonucuna varılmıştır. 80
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
RTV’nin şikayete konu uygulamaları, filmlerin sinemada gösterimi amacıyla dağıtımı
pazarındaki faaliyetlerine ilişkin olup, bu pazar açısından ülke içinde rekabet şartlarını
farklılaştıran ve bölge ayrıştırmasını gerektiren bir durum bulunmaması sebebiyle
dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.4. Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un kapsamını belirleyen 2. maddesine göre, “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları
etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve
kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu 90
hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve
11-37/778-244
3
devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına
yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler…” bu Kanun’un
kapsamına girmektedir.
Şikayet konusu uygulama, RTV’nin Pendik Oscar Sinemaları’na Animals United 3D
filmini vermeyi kesmesine ilişkin olup, bu eylemin rekabet hukuku kapsamında bir ihlal
teşkil etmesi için Kanun’un 6. maddesi anlamında RTV’nin hakim durumda olması
veya Kanun’un 4. maddesi kapsamında rakip bir teşebbüs ile anlaşarak mal vermeyi
kesmesi durumlarından birinin gerçekleşmesi gerekmektedir. Başvuru dilekçesinde
RTV’nin tek taraflı uygulaması ile film vermeyi kestiği ifade edilmektedir. Bu nedenle, 100
eylem Kanun’un 6. maddesi açısından incelenebilecektir. Ancak, anılan eylemin 6.
madde kapsamında ihlal olarak değerlendirilebilmesi için RTV’nin hakim durumda
olması gerekmektedir. RTV’nin faaliyet gösterdiği sinema filmi dağıtımı pazarında
Warner Bros Film ve Video Sanayi ve Ticaret A.Ş. (WB) ve United International
Pictures Filmcilik ve Ticaret Ltd. Şti. (UIP) gibi geniş film pörtföyüne sahip küresel
büyük firmaların ve bunun dışında Tiglon ve Pinema gibi yerli firmaların faal olduğu
gerek şikayet dilekçesinde ve gerekse Rekabet Kurulu’nun sinema filmi dağıtımı
pazarına yönelik geçmiş kararlarında yer almaktadır. Bu çerçevede, filmlerin
sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: 110
Tablo 1: 2010 Yılı Dağıtıcı Firmaların Pazar Payları1
Firma Pazar Payı (%)
UIP (….)
WB (….)
Tiglon (….)
Pinema (….)
Özen Film (….)
Medyavizyon (….)
Cinefilm (….)
Duka Film (….)
Chantier (….)
Nar Film (….)
MFP-Cinegroup (….)
Diğer (….)
Tablo 1’den, ilgili pazarda faaliyet gösteren UIP, WB ve Tiglon gibi büyük oyuncuların
yanı sıra düşük pazar payına sahip birçok oyuncunun da olduğu anlaşılmaktadır.
Pazarın söz konusu yapısına ve oyuncuların pazar paylarına bakıldığında RTV’nin
(….) pazar payına sahip olduğu ve hakim durumda olmadığı anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda RTV’nin başvuru konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
açısından ele alınması olanaklı değildir. Bu sebeplerle, başvuru konusu uygulamanın
4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında değerlendirilemeyeceği
sonucuna ulaşılmıştır. 120
1 Rekabet Kurulu’nun 31.03.2011 tarih ve 11-19/344-106 sayılı kararında yer alan teşebbüslerin pazar
paylarından yararlanılmıştır. Ayrıca Rekabet Kurulu’nun 8.3.2007 tarih ve 07-19/192-63 sayılı kararında
da WB’nin filmlerin sinemalara yönelik dağıtımı pazarında hakim durumda olduğu belirtilmektedir.
11-37/778-244
4
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
130
Full & Egal Universal Law Academy