Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-222 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 06-92/1187-356
Karar Tarihi : 20.12.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Esin ÇERÇİOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mh. Ferah Cd. Çeşme Sk. No:2/4 Üsküdar/İstanbul
- Akkök Sanayi Yatırım ve Geliştirme A.Ş. 20
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Doğu-Batı Sanayi Ürünleri İhracat ve İthalat A.Ş.
Setüstü Ekemen Han Kat:3 Kabataş/İstanbul
- Corio N.V.
Temsilcisi:Av. A. Murat AYGÜN
Ahular Sk. No:15 43337 Etiler/İstanbul
D. TARAFLAR : - Yıldız Holding A.Ş.,
Kısıklı Mh. Ferah Cd. Çeşme Sk. No:2/4 Üsküdar/İstanbul 30
- Akkök Sanayi Yatırım ve Geliştirme A.Ş.
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Ali Raif DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Ömer DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Raif Ali DİNÇKÖK 40
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
06-92/1187-356
2
- Ayça DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Gamze DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Mutlu DİNÇKÖK 50
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Alize DİNÇKÖK
Miralay Şefik Bey Sk. Ak Han No:15/17
Gümüşsuyu/İstanbul
- Doğu-Batı Sanayi Ürünleri İhracat ve İthalat A.Ş.
Setüstü Ekemen Han Kat:3 Kabataş/İstanbul
- Rıfat HASAN
Setüstü Ekemen Han Kat:3 Kabataş/İstanbul
- Mair KASUTO 60
Setüstü Ekemen Han Kat:3 Kabataş/İstanbul
- Corio N.V.
Jacobsweerd, St. Jakobsstraat 200, 3511 BT
Utrecht, HOLLANDA
- Avni ÇELİK
Hatboyu Cd. No:46/16 Erenköy/İstanbul
- İsmail Fahreddin TİVNİKLİ
Fahrettin Kerim Gökay Cd. No:34 Altunizade/İstanbul
- Fikret IŞIK
Sami Uşan Sk. No:1/10 Yeşilköy/İstanbul 70
- H. Avni METİNKALE
İsmailpaşa Sk. No:20/11 Bahçelievler/İstanbul
- Ertan ACAR
8. Kısım L.10 Blk No:17 Ataköy/İstanbul
- Hamdi ALTUNALAN
Barbaros Blv. No:83/1 Beşiktaş/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: SAF Gayrimenkul Geliştirme İnşaat ve Ticaret A.Ş.
(SAF)’nin toplam %75 oranında hissesinin devri işlemine izin verilmesi
talebi. 80
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.10.2006, 3.11.2006, 12.12.2006
tarih, 7127, 7257, 7259, 8435 sayılarla giren ve en son 18.12.2006 tarih, 8658
sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması
06-92/1187-356
3
Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri
uyarınca düzenlenen 19.12.2006 tarih, 2006-4-222/Öİ-06-SEC sayılı Ortak
Girişim Ön İnceleme Raporu 19.12.2006 tarih, REK.0.08.00.00-120/350 sayılı
Başkanlık önergesi ile 06-92 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 90
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- Kurumumuza bildirimi yapılan 4 hisse devri işlemi neticesinde SAF Gayrimenkul
Geliştirme İnşaat ve Ticaret A.Ş. sermayesinin toplamda %75’ine tekabül eden
hisselerinin devralınması suretiyle bir ortak girişim kurulduğu,
- Söz konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin
verilmesi gerektiği, 100
görüşleri ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
SAF’ın faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “inşaat ve gayrımenkul
yatırımı pazarı” olarak belirlenmiştir.
110
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirim konusu işlem bakımından ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya konusu işlem esas itibariyle SAF sermayesinin toplamda %75’ine tekabül
eden hisselerinin, dört farklı teşebbüs ve bu teşebbüslerin gerçek kişi hissedarları
tarafından devralınmasından ibarettir. Söz konusu hisse devir işlemleri için
Kuruma 4 ayrı bildirim yapılmış; ancak anılan devir işlemleri neticesinde hisseleri
devre konu SAF’ın Ana Sözleşme metninde yapılan tadilat ve hissedarlar 120
arasında imzalanan Ortaklar Sözleşmesi ile mezkur şirket üzerinde ortak kontrol
tesis edilmiş olması nedeniyle, aşağıda sıralanan söz konusu 4 bildirim tek bir
dosya olarak incelenmiştir:
- Yıldız Holding A.Ş. (Yıldız Holding) tarafından SAF’ın sermayesinin toplam
%25’ine tekabül eden hisselerin, gerçek kişi hissedarlar Ertan ACAR, Fikret IŞIK
ve H. Avni METİNKALE’den devralınması,
06-92/1187-356
4
- Doğu-Batı Sanayi Ürünleri İhracat ve İthalat A.Ş., Rıfat HASAN ve Mair
KASUTO tarafından SAF’ın sermayesinin toplam %15’ine tekabül eden
hisselerin, gerçek kişi hissedarlar Fikret IŞIK ve H. Avni METİNKALE’den
devralınması, 130
- Akkök Sanayi Yatırım ve Geliştirme A.Ş., Ali Raif DİNÇKÖK, Ömer DİNÇKÖK,
Raif Ali DİNÇKÖK, Ayça DİNÇKÖK, Gamze DİNÇKÖK, Mutlu DİNÇKÖK ve Alize
DİNÇKÖK tarafından SAF’ın sermayesinin toplam %28’ine tekabül eden
hisselerin, gerçek kişi hissedarlar Avni ÇELİK, İsmail Fahreddin TİVNİKLİ, Fikret
IŞIK ve Hamdi ALTUNALAN’dan devralınması,
- Corio N.V. tarafından SAF’ın sermayesinin toplam %7’sine tekabül eden
hisselerin, gerçek kişi hissedar Ertan ACAR’dan devralınması.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (c) bendinde; "Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal
varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve 140
taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)" teşebbüsler arası
birleşme ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ'in 4.
maddesindeki koşullara bağlı olarak Rekabet Kurulundan izin alınması
gerekmektedir.
Bu noktadan hareketle teşebbüsler arası bir işlemin yoğunlaşma doğurucu kabul
edilebilmesi ve dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendi
çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken
unsurlar, aşağıdaki şekilde ortaya konulabilir;
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, 150
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
- Ortak Kontrol
Ortak kontrol, iki veya daha çok sayıda teşebbüs ya da gerçek kişinin başka bir
teşebbüsün stratejik ticari davranışlarına engel olacak şekilde belirleyici bir etki
uygulama olanağına sahip olması durumunu ifade etmektedir. Başka bir deyişle,
ortak kontrole konu olan teşebbüsün stratejik kararlar alabilmesi, ortak kontrolü
elinde bulunduran tarafların belli bir karar üzerinde hemfikir olmalarına bağlıdır.
Bildirim konusu hisse devirleri neticesinde 5.10.2006 tarihinde, hisseleri devre 160
konu SAF’ın Ana Sözleşmesi’nde kontrole ilişkin hükümlerde değişiklik yapılmış,
ayrıca tüm hissedarlar arasında bir de “Ortaklar Sözleşmesi” imzalanmıştır.
Ortaklar Sözleşmesi’nin “Sermaye ve Ortaklar Arasında Dağılımı” başlıklı 5.
maddesinde SAF sermayesinin 50.000 YTL. olduğu, bu sermayenin her biri 1
YTL. itibari değerde 165 adet A Grubu, 85 adet B Grubu, 250 adet C Grubu, 280
adet D Grubu, 150 adet E Grubu, 70 adet F Grubu, 24.500 adet G Grubu ve
24.500 adet H Grubu olmak üzere toplam 50.000 adet nama yazılı hisseye
bölünmüş bulunduğu belirtilmiştir. Sözleşme’ye göre, (A), (B), (C), (D), (E) ve (F)
06-92/1187-356
5
Grubu hissedarlar, (G) ve (H) Grubu hisselerin tamamı üzerinde kendi grupları
dahilindeki hissedarların bu altı hisse grubundaki toplam hisseleri oranında 170
hissedarlardır. Bu çerçevede SAF hissedarları ve sahip oldukları hisse grupları ile
bu hisselerin toplam sermayedeki oranı aşağıdaki şekildedir:
SAF Hissedarlık Yapısı
Hisse
Grubu
Toplam
Sermayedeki
Oranı (%)
Hissedarlar
A
18,9
Avni ÇELİK
Sinpaş Yapı E Tic. A.Ş.
Ömer Faruk ÇELİK
Ahmet ÇELİK
B 6,1 İsmail Fahreddin TİVNİKLİ
Abdullah TİVNİKLİ
C 25 Yıldız Holding
D 28 Akkök A.Ş. ve Gerçek Kişi Hissedarları
E 15 Doğu Batı A.Ş. ve Gerçek Kişi
Hissedarları
F 7 Corio N.V.
Ana Sözleşme Tadil Metni’nin “Yönetim Kurulu” başlıklı 17. maddesinde ise
Yönetim Kurulu’nun 14 kişiden oluşacağı belirtilerek, bu kişilerin hangi hisse
grubuna sahip hissedarların çoğunluğunun gösterecekleri adaylar arasından
seçilecekleri belirlenmiştir. Buna göre;
Hisse
Grubu
Yön.Kur. Üye
Sayısı
Hisse
Grubu
Yön.Kur. Üye
Sayısı
A 2 D 4
B 1 E 2
C 4 F 1
180
Ana Sözleşme Tadil Metni’nin, Yönetim Kurulu’nun teşkilatı, toplantı düzeni ve
nisaplara ilişkin 20. maddesinde ise Yönetim Kurulu’nda alınabilecek önemli ve
stratejik kararlar sıralanmış ve bu kararların alınmasında en az 13 yönetim kurulu
üyesinin toplantıda hazır bulunması ve olumlu oy kullanmasının şart olduğu
belirtilmiştir. Stratejik kararlara ilişkin toplam 14 üyenin en az 13’ünün olumlu
oyunun aranması ile şirket üzerinde ortak kontrol tesis edilmiştir.
- Bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma
Ortak girişimin, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların normal şartlar
altında yerine getirdikleri işlevleri yerine getirebilmesi ve bu amaca yönelik olarak
bir yönetime; personel de dahil mali, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren 190
yeterli kaynaklara sahip olması gerekmektedir.
06-92/1187-356
6
Bildirim konusu işlem ile hisseleri devre konu SAF, gayrımenkul satın almak,
inşaat yapmak ve yapı olarak satmak faaliyetlerini yürütmek üzere kurulmuştur.
Şirketin aktifinde İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, Bulgurlu Mahallesinde yer alan 4 adet
gayrımenkul bulunmaktadır. Nitekim işlemin devralan tarafları da devir işleminin
amacını söz konusu 4 adet taşınmaz üzerinde konut, iş merkezi, alışveriş merkezi
gibi konut ve sosyal ihtiyaçların bir arada bulunduğu yapı inşa ederek işletmek ve
kar elde etmek olarak belirtmişlerdir. İşlem sonrasında şirketin kendine ait
muhasebe, personel, idare ve yönetim organları faaliyetlerine devam edecektir.
Ortaklar Sözleşmesi’nde SAF’ın yönetim ve denetim kurullarının belirlenme ve 200
çalışma yöntemlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelerin olması, ayrıca bu şirketin
faaliyetlerinin yürütülmesinin, bütçe hazırlanmasının, hisse devrinin usullerinin
tespit edilmiş olması ortak girişimin bağımsız bir teşebbüs olarak faaliyet gösterip
karar alabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla, gerçekleştirilen devir işlemi tam
işlevsellik kriteri çerçevesinde ortak girişime yeterli personeli ve maddi varlığı
sağlamaktadır.
- Rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkiye sahip olmama
Tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları,
ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam
etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün 210
pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız
teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski
bulunmamaktadır.
Bildirim Formlarında, devralan taraflardan üçünün inşaat ve gayrımenkul yatırımı
olarak belirlenen ilgili pazarda veya bu pazarın alt ve üst pazarlarında
faaliyetlerinin bulunmadığı veya bu pazarlarda faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsü
kontrol etmedikleri belirtilmektedir. Devralan taraflardan Yıldız Holding’in ise
inşaat ve gayrimenkul yatırımı alanında faaliyet gösteren Sağlam İnşaat Taahhüt
Ticaret A.Ş. ve Akyel İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olmak üzere iki
iştiraki bulunmakla birlikte, bu şirketlerin gayrıfaal oldukları belirtilmiştir. Bu 220
çerçevede, kurulacak ortak girişimin taraflar arasındaki veya taraflarla ortak
girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda bildirim konusu işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları 230
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
SAF hissedarlarından Avni ÇELİK’in kontrolüne sahip olduğu Sinpaş Yapı
Endüstrisi ve Ticaret A.Ş.’nin, konut inşaatı ve satışı alanında 2005 yılı cirosu
06-92/1187-356
7
yaklaşık (……………….) YTL. olarak gerçekleşmiş olduğundan, -diğer verilere
bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, devralan tarafların ilgili ürün pazarında ve bu pazarın alt ve üst
pazarlarında faaliyetlerinin bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda
pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu 240
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. SAF Gayrimenkul Geliştirme İnşaat ve Ticaret A.Ş. sermayesinin toplamda
%75’ine tekabül eden hisselerine ilişkin 4 devir işlemi neticesinde bir ortak girişim
kurulduğuna,
2. Söz konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında 250
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy