T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
27575268-105[274-201-440]-37310
27.01.2020
Konu
:
İşlenip satılmak üzere atık alanlardan toplanan kömürlerin değerlemesi ve belgelendirilmesi hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; … firmanızın kömür temini, taşımacılığı ve satış işleri ile iştigal ettiği, faaliyetiniz kapsamında firmanızca işlenerek satışa konu edilen söz konusu kömürlerin tamamının sahipsiz ve atık olarak nitelendirilen kaynaklardan temin edildiği, bu şekilde temin edilen atık kömürlerin firmanızca kalori değerinin yükseltilerek santrallere satışının gerçekleştirildiği, ancak herhangi bir kurum ya da şahsa ait olmayıp tamamı atık alanlardan toplanmak suretiyle temin edilen söz konusu kömürlerin belgelendirilememesi nedeniyle yapılan satışların tamamının kâr olarak göründüğü belirtilerek, bu şekilde atık alanlardan toplanan söz konusu kömürlerin ne şekilde belgelendirileceği ve değerleneceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 258 inci maddesinde, değerlemenin, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespiti olduğu,
- 262 nci maddesinde, maliyet bedelinin, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade ettiği,
- 274 üncü maddesinde, emtianın, maliyet bedeliyle değerleneceği,
- 275 inci maddesinde, imal edilen emtianın (tam ve yarı mamul mallar) maliyet bedelinin;
1. Mamulün vücuda getirilmesinde sarf olunan iptidai ve ham maddelerin bedeli,
2. Mamule isabet eden işçilik,
3. Genel imal giderlerinden mamule düşen hisse,
4. Genel idare giderlerinden mamule düşen hisse (Bu hissenin mamulün maliyetine katılması ihtiyaridir.),
5. Ambalajlı olarak piyasaya arz edilmesi zaruri olan mamullerde ambalaj malzemesinin bedeli
unsurlarını ihtiva edeceği, mükelleflerin, imal ettikleri emtianın maliyet bedellerini yukarıdaki unsurları ihtiva etmek şartıyla diledikleri usulde tâyin edebilecekleri
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, firmanız tarafından emtia olarak kullanılmak üzere, sahipsiz ve atık olarak nitelendirilen kaynaklardan toplanmak suretiyle temin edilen atık kömürlerin yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde, maliyet bedeli ile kayıtlara alınması gerekmekte olup, kalori değeri yükseltilmek suretiyle satışa konu edilen kömürlerin de maliyet bedelinin Kanunun 275 inci maddesinde belirtilen unsurlar dikkate alınarak belirlenmesi icap etmektedir. Bu belirlemede karşılığında bir bedel ödemediğiniz unsurların, maliyet bedelinin içerisine dahil edilmesinin mümkün olmadığı tabiidir.
Diğer taraftan, Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir." hükmü mevcut olup, 229 - 242 nci maddelerinde ise belgelendirmeye ait hükümlere yer verilmiştir.
Dolayısıyla, firmanız tarafından emtia olarak kullanılmak üzere, sahipsiz ve atık olarak nitelendirilen kaynaklardan personeliniz aracılığıyla toplanan atık kömürlerin emtia olarak işletme kayıtlarına alınmasında, satılan (satın alınan) bir madde veya materyalden söz edilemeyeceğinden, gider pusulası veya fatura düzenlenmesi mümkün bulunmamakta olup, bu neviden kıymetlerin işletmenize dahil edilmesi esnasında düzenlenen ve ispat edici niteliği bulunan belgelerin (kantar fişi vb.) muhafaza ve gerektiğinde ibraz edilmesi gerekmektedir.
Ancak, muvazaa olarak değerlendirilebilecek bir durumun tespiti halinde Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümleri çerçevesinde işlem tesis edileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.