T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/237 Esas - 2022/264
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/237 Esas
KARAR NO: 2022/264
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : -
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/09/2021
KARAR TARİHİ: 20/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... tarafından ticari ilişkilerinde görülen lüzum üzerine ...'ne Aras Kargo aracılığı ile ... tarihinde ... takip nolu kargo ileadet çek gönderildiğini, işbu çeklerin kaybolduğu bilgisinin kargo şirketi tarafından müvekkili şirkete bildirildiğini, açıklanan nedenlerle dava konusu Keşidecisi ... olan Lehdarı ... olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 09/12/2021 keşide tarihli, Pamukova keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 30.000 TL bedelli Ziraat Bankası ............... Şubesinin TR ... numaralı hesabından, Keşidecisi ... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan ... keşide tarihli, İzmit keşide yerli olarak düzenlenen ...çek numaralı 40.000 TL bedelli Halk Bank İ.........Şubesinin TR ... numaralı hesabından, Keşidecisi ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ...firmasında bulunan 30/11/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ...çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası Gölcük/Kocaeli Şubesinin TR ... ... numaralı hesabından, Keşidecisi ... olan ... olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 30/11/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası Gölcük/Kocaeli Şubesinin TR ...numaralı hesabından, Keşidecisi ... olan Lehdarının ... olduğu fakat müvekkile ciro edilen ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan ...keşide tarihli, Sakarya keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 20.000 TL bedelli Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. .......... Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çeklerin, icra konusu yapılmaması, protesto ettirilmemesi, karşılıksızdır işlemine tabi tutulması,ciro edilmemesi, tahsile verilmemesi için üzerine ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı konulmasını, çeklerin kargo firmasının dağıtımında iken kaybolmak suretiyle zayi olduğundan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 14/09/2021 tarihli tensip ara kararı gereği davacı vekilinin tedbir talebinin çek bedelinin %15'i teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiş, davacı vekili tarafından teminat yatırıldığı ve dava konusu çeklere ödeme yasağı konulması için bankalara müzekkere yazıldığı anlaşıldı.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine ilanların yapılması için müzekkere yazıldığı anlaşıldı.
Davacı vekilinin 19/11/2021 tarihli talep dilekçesi ile dava konusu -Keşidecisi ... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 30/11/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası..............Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çek hakkında müvekkilinin sehven tarafına fotokopisini gönderdiğini belirttiğini, sadece işbu çek hakkında iptal taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlgili Bankalardan dava konusu çekler ile ilgili tüm kayıtların gönderilmesi için müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
İptali istenen çeklerle ilgili yasal ilanlar yapılmıştır.
Davacı vekili sunmuş olduğu 19.11.2021 tarihli beyan dilekçesinde ve 20/01/2022 tarihli duruşmada "Keşidecisi ...olan ... olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan ...keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası ...........Şubesinin ...numaralı hesabından keşide edilen" çek yönünden sehven davaya konu edilmesi sebebiyle feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.Kıymetli evrak ile ilgili yasal düzenlemelerin yer aldığı TTK.'nun 818/(1)-s maddesine göre, poliçe ile ilgili yasal düzenlemelerden iptal hakkındaki 757 ila 763. maddelerle, 764. maddenin 1. fıkrası" çekler hakkında da uygulanacaktır. Atıf yapılan bu maddelere göre ise; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeye ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir". şeklinde bir düzenleme yer almaktadır.
TTK.nun 762. maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa yasal ilan yapılmış olup, ayrıca iptali istenen çeklerin ilgili bankalara ibraz edilmediği hususu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya mevcudu incelendiğinde; Dava, çek iptali istemine ilişkindir.Kıymetli evrak ile ilgili yasal düzenlemelerin yer aldığı TTK.'nun 818/(1)-s maddesine göre, poliçe ile ilgili yasal düzenlemelerden iptal hakkındaki 757 ila 763. maddelerle, 764. maddenin 1. fıkrası" çekler hakkında da uygulanacaktır. Atıf yapılan bu maddelere göre ise; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeye ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir". şeklinde bir düzenleme yer almaktadır.
TTK.nun 762. maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa yasal ilan yapılmış olup, ilk ilan tarihi olan 30.09.2021 tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürede mahkememize başvuru olmadığı, ayrıca iptali istenen çekin ilgili bankaya ibraz edilmediği hususu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya mevcudu incelendiğinde; mahkememizce TTK.nun ilgili maddeleri gereğince Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez yasal ilanın yapılmış olduğu, ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık yasal bekleme süresinin geçtiği, mahkememize bu konuda herhangi bir itirazın ve başvurunun ise yapılmadığı, dosyaya sunulan çek fotokopileri ve ilanlara rağmen mahkememize bir başvurunun da olmaması nazara alındığında davacının son yetkili hamil olduğu çeklerin hamilin elinden rızası dışında çıktığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle;
" -Keşidecisi ... olan ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 09/12/2021 keşide tarihli, Pamukova keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 30.000 TL bedelli Ziraat Bankası Pamukova Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çek,
-Keşidecisi .... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ...firmasında bulunan 10/12/2021 keşide tarihli, İzmit keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 40.000 TL bedelli Halk Bank İzmit E-5 Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çek,
-Keşidecisi ... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 30/11/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası Gölcük/Kocaeli Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çek,
-Keşidecisi ...olan Lehdarının ...olduğu fakat müvekkile ciro edilen ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 04/12/2021 keşide tarihli, Sakarya keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 20.000 TL bedelli Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. Adapazarı/Çarşı Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çek" yönünden haklı görülen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili sunmuş olduğu 19.11.2021 tarihli beyan dilekçesinde ve 20/01/2022 tarihli duruşmada "Keşidecisi ... olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan ... keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası Gölcük/Kocaeli Şubesinin TR ...numaralı hesabından keşide edilen" çek yönünden sehven davaya konu edilmesi sebebiyle feragat ettiklerini beyan etmiştir.
6100 sayılı HMK'nın ferageti düzenleyen 307.vd.maddelerine göre; Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragatin hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Feragat, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Feragat, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.
Davacı 20.01.2021 tarihli duruşmadaki beyanı ile "...30/12/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen 0056365 çek numaralı 10.000 TL bedelli..." çek yönünden davadan feragat ettiğini beyan etmiş olup iş bu sebeple HMK'nun 311. Maddesi uyarınca bu çek yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde feragat edilen çek yönünden üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın "Keşidecisi ... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan Urgancıoğlu ...i firmasında bulunan 30/12/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası Gölcük/Kocaeli Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen" çek yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,
Feragat edilen çek yönünden üzerine konulan ödeme yasağının karar kesinleştiğinde kaldırılmasına,
2-Açılan davanın diğer çekler yönünden KABULÜ ile;
-Keşidecisi ... olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan v firmasında bulunan 09/12/2021 keşide tarihli, Pamukova keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 30.000 TL bedelli Ziraat Bankası ..............Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çekin,
-Keşidecisi ...olan Lehdarı ... olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ... firmasında bulunan 10/12/2021 keşide tarihli, İzmit keşide yerli olarak düzenlenen ...çek numaralı 40.000 TL bedelli Halk Bank İzmit E-5 Şubesinin TR ...
-Keşidecisi ...olan Lehdarı ...olan ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ...firmasında bulunan 30/11/2021 keşide tarihli, Gölcük keşide yerli olarak düzenlenen ...çek numaralı 10.000 TL bedelli Ziraat Bankası ............. Şubesinin TRv numaralı hesabından keşide edilen çekin,
-Keşidecisi ...olan Lehdarının ... olduğu fakat müvekkile ciro edilen ve böylelikle yetkili hamil konumunda olan ...firmasında bulunan 04/12/2021 keşide tarihli, Sakarya keşide yerli olarak düzenlenen ... çek numaralı 20.000 TL bedelli Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. A.............. Şubesinin TR ... numaralı hesabından keşide edilen çeklerin iptaline,
3-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmarığına
4-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayarak arta kalan kısmın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Kararın Hüküm Fıkrasının Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına,
7-Dosya kesinleştiğinde ve talep halinde teminatın ilgilisine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, davacı tarafa tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/01/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı