T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/470 Esas - 2022/1532
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/470 Esas
KARAR NO: 2022/1532 Karar
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ:...
DAVALI : 1-...
VEKİLLERİ: ...
DAVALILAR : 2- ...
3- ...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2021
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... plaka sayılı, ... model otomobil cinsi aracı ile 19/09/2019 tarihinde Prof. Dr. ... istikametinden Yazlık Kavşağına giriş yaparak... Caddesine sağ şeritten geçiş yaptığı esnada Davalı ... idaresinde olan ... plaka sayılı, BMC Markalı Pro ...x...Euro model 2021 model çekici aracın şerit ihlali yaptığını, bunun sonucunda davacıya ait araca sol tarafından çarptığını, ve davacıya ait aracı altına alarak yaklaşık 20-30 metre sürüklediğini, davalı ....... idaresindeki aracın kavşağa yüksek hızla girdiğini, sinyal vermeden şerit değiştirdiğini, kazanın davalı V...kusuruyla gerçekleştiğini, ...plaka sayılı aracın diğer davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulup ... sayılı hasar dosyasının açıldığını, açılan hasar dosyasında yapılan inceleme sonucunda iki tarafında %50 kusurlu bulunduğunu, kazanın akabinde taraflarınca delil tespiti talepli dava ikame edildiğini, Sakarya ...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile kaza anına ilişkin mobese kayıtlarına ulaşıldığını, tüm bu sebeplerle davacının davalılardan maddi tazminat talebinin bulunduğunu, davaya konu trafik kazası sebebiyle davacıya ait araçta oluşan maddi hasar ve değer kaybı nedeniyle şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminat talebinde bulunduklarını beyan ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen 19/09/2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen... plakalı aracın davalı sigorta şirketine 13/11/2018-13/11/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalıların kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına 36.000.00,-TL ile sınırlı olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini beyan ve talep etmiştir.
Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin cevabı yazısı ile; ... numaralı hasar dosyası,...numaralı poliçe mahkememiz dosya arasına alınmış olup, ilgili tazminat için herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin cevabı yazısı ile;... numaralı hasar dosyası için davalı sigorta şirketine 10/02/2020 tarihinde başvuru yapıldığı bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 10/10/2022 tarihli dilekçesinde özetle; maddi tazminat taleplerini 21.259,30-TL olarak arttırarak toplam da 41.259,30-TL maddi tazminat taleplerinin kaza tarihi (19/09/2019) itibariyle faiziyle davalılardan alınarak davacıya ödemesini ve değer kaybı taleplerini 8.500,00-TL olarak arttırarak toplam da 13.500,00-TL değer kaybı taleplerinin kaza tarihi (19/09/2019) itibariyle faiziyle davalılardan alınarak davacıya ödemesini talep etmiştir.
26/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;... plaka sayılı ticari çekici sürücüsü...’ın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...’ün kazanın meydana gelmesinde kusur ve kabahatinin olmadığı,... plakalı araçta meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça, işçilik bedelinin ve değer kaybı olarak toplamda 5.595,47 EURO ve 19.204,00-TL olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 13.500,00-TL olduğu... plaka sayılı ticari çekici sürücüsü ...’a düzen tazminat miktarının 5.595,47 EURO ve 19.204,00-TL olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Olaya İlişkin Yasal Düzenlemeler ve Yargı İçtihatları Değerlendirilecek Olursa;
1-Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür. (TBK madde 49, 50, 51)
2-2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
3-Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa;
4-19.09.2019 tarihinde, dosya içinde bulunan 13.11.2018 tanzim tarihli sigorta poliçesine göre davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan, diğer davalı ...Ltd. Şti’nin kaza tarihinde maliki olduğu, davalı ....... sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile davacı sevk ve idaresindeki... plakalı aracın kaza yaptıkları, kazaya ilişkin 19.09.2019 tarihli kaza tespit tutanağının düzenlendiği, yine kazaya ilişkin kamera görüntülerinin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
5-Mahkememizce öncelikle taraf teşkili üzerinde durulmuş, davalı ... Ltd. Şti’ye çıkarılan davetiyenin bila ikmal iade ediliği, tebligat üzerine binanın yıkıldığının yazıldığı, ticaret sicil müdürlüğündeki adresin de aynı adres olduğu, dolayısıyla Tebligat Kanununun 35.maddesinin uygulanamadığı anlaşılmıştır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2014/24153 esas 2015/847 karar sayılı ilamına konu olan benzer bir olayda; “...davalı şirketin, Ticaret Sicil Memurluğundan, adresi ve yetkili mümessillerinin isimleri sorularak, Tebligat Kanununu 12, 13 ve gerektiğinde 35’inci maddesi hükümleri gözetilerek gıyabi hüküm yöntemince tebliğ edilerek, tescilli adres bulunamadığı takdirde ise, anılan Kanunun 28 ve devamı maddelerinde düzenlenen ilanen tebligat yoluyla tebliğ edilmesini müteakip,...” şeklinde değerlendirme yapıldığı, buna göre tebligatın Tebligat Kanunun 12.maddesi gereği temsilcisine öncelikle yapılmasının gerektiği anlaşılmış, şirket temsilcisi olan ...’ın tespit edilen adresine tebligat yapılarak, taraf teşkili bu şekilde sağlanmıştır.
6-Taraflarca bildirilen deliller, Sakarya .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... Dİş dosyası hasar dosyası ve tarafların sundukları görüntüler dosyaya celp edilmiş ve dosya bilirkişi heyetine gönderilmiştir.
7-20.06.2022 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre;19.09.2019 tarihinde davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plaka sayılı aracı ile...bulunan dönel kavşakta, Çevre Yolu istikametinden ... Caddesi istikametine saol şerit üzerinde seyir halinde iken dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde şerit değiştirip sağa dönüş yapmak istediği esnada, sağındaki şeritte aynı istikamette seyir halinde olan davacı sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı hususi otomobilin sol yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği, olayda ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...’ın 2918 sayılı yasanın 53/1-a,b maddeleri ile aynı yasanın 84/f maddelerini ihlal ettiği, davacı sürücünün kusurlu bir hareketinin bulunmadığı, dolayısıyla davalı sürücü ...’ın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ilgili raporun bu kısmının, dosya içerisinde bulunan kazaya ait görüntüler ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen belgeler ile uyumlu olduğu, bu kısmının hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.
8-Yine yukarıda anılan raporda ve dosyaya sunulan Sakarya ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...Dİş dosyasındaki delil tespitinden alınan 09.11.2019 tarihli rapora göre; davacının aracının olay nedeniyle hasar gördüğü, hasar gören parçaların ve bedellerinin tek tek dökümlerinin yapıldığı, buna göre davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen hasar bedelinin 5.595,47 EURO olduğu, işçilik bedelinin 5.704,00 TL olduğu bildirilmiştir. Dosyamızdan alınan 20.06.2022 tarihli raporda hasar miktarının TL karşılığı hesaplanırken güncel kur verilerinin kullanıldığı, ancak gerçek zararın hesabında kaza tarihindeki kur verilerinin kullanılmasının gerektiği, ancak ilgili yanlışlığın mahkememizce de giderilebileceği anlaşılarak ek rapor alınmasına gerek görülmemiş, UYAP sisteminden kaza tarihi olan 19.09.2019 tarihindeki EURO/TL kuru sorgulanmış, EURO/TL efektif satış verilerinin 6,2955 TL olduğu anlaşılmış, 5.595,47x6,2955=35.226,28 TL olduğu anlaşılarak, davacının aracında kaza tarihinde meydana gelen hasarın 35.226,28 TL olduğu anlaşılmış, işçilik bedelinin ise raporlardaki gibi 5.704,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
9-Sakarya BAM 3. HD 2021/189 esas 2021/951 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı iptal kararından sonra değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Dosyaya sunulan Sakarya.... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Dİş dosyasındaki delil tespitinden alınan 09.11.2019 tarihli raporda bu verilere uygun hesap yapılmadığı, bu nedenle değer düşüklüğü hesabının hükme esas alınamayacağı, dosyamıza sunulan 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının aracının kaza tarihindeki rayiç değerinin 223.657,00 TL olduğu, kazalı haldeki değerinin ise 210.237,00 TL olduğu, buna göre değer kaybının 13.420,00 TL olduğunun bildirildiği anlaşılmış, ilgili hesabın az yukarıda belirtilen ilkelere uygun olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar raporun devamında aracın kilometresi baz alınarak hasar miktarı üzerinde değişiklik yapılmış ise de, aracın rayiç değeri belirlenirken kilometresinin hesaba katıldığı, daha sonra bulunan sonuca yeniden kilometre baz alınarak mükerrer değerlendirme yapılmasının yerinde olmadığı anlaşılarak değer düşüklüğü olarak 13.420,00 TL hükme esas alınmıştır.
10-Davalı sigorta şirketinin sigortalı sürücüsünün eyleminden 2918 sayılı yasanın 91vd maddelerine göre ZMMS sigortacısı olması nedeniyle sorumlu olduğu,dosyaya sunulan poliçeye göre, kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortacı olduğu, maddi hasarlı kazadan dolayı sorumluluğunun 36.000,00 TL olduğu, davalı sürücü ...ın kusurlu eylemi nedeniyle 6098 sayılı yasanın 49 vd maddelerine göre zarardan sorumlu olduğu, diğer davalı malikin ise 2918 sayılı yasanın 85.maddesine göre sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
11- Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının 19.09.2022 tarihinde meydana gelen kazada, kusurlu bir eyleminin bulunmadığı, davalı sürücü...’ın %100 oranında kusurlu olduğu ve bu eyleminden,6098 sayılı yasanın 49 vd maddeleri gereği sorumlu olduğu, sigortacı olan olan davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.’nin 2918 sayılı yasanın 91 vd maddeleri gereği ve malik olan diğer davalı ... Ltd. Şti’nin 2918 sayılı yasanın 85.maddesi gereği ortaya çıkan zarardan birlikte sorumlu oldukları, davacının 35.555,30 TL tamir masrafı, 5.704,00 TL işçilik masrafı ve 13.420,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam zararının 54.679,30 TL olduğu, davacının toplam talebinin ise 54.759,30 olduğu, hasar dosyasındaki evraklara ve dosyadaki diğer belgelere göre davalılar tarafından bir ödeme de yapılmadığı anlaşılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, davalı sigorta şirketinin poliçeden doğan sorumluluğunun 36.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılarak, davalı sigortacının bu bedele kadar sorumlu olduğuna karar vermek gerekmiştir.
12- Sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda olduklarından, başvuru tarihi olan 10.02.2020 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası 21.02.2020 tarihinde temerrüt gerçekleşeceğinden, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten itibaren faiz işletmek gerekmiş, diğer davalılar yönünden ise 6098 sayılı TBK’nın 117.maddesi gereği kaza tarihi olan 19.09.2019 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
35.555,30-TL tamir masrafı 5.704,00-TL işçilik masrafı ve 13.420,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 54.679,30-TL tazminatın (davalı ... A.Ş. Yönünden poliçe limiti olan 36.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, alacağı davalı ...A.Ş. Yönünden 21/02/2020 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 10/09/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 3.735,14-TL harçtan peşin olarak alınan peşin harç 426,94 TL ve 508,24-TL ıslah(tamamlama) harcı olmak üzere toplam 935,18-TL düşüldükten sonra bakiye 2.799,96-TL harcın (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 1.513,98 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 426,94-TL peşin harç, 508,24-TL ıslah(tamamlama) harcı ve 8,50-TL vekalet harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 2.029,30-TL(Tebligat, bilirkişi ücreti, müzekkere vs) yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.360,00-TL 'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı ...A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım sebebiyle A.A.Ü.T göre hesaplanan 90,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleşmesi ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ve davalıların yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/12/2022
Katip...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı