T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/477 Esas - 2021/203
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/477 Esas
KARAR NO: 2021/203
BAŞKAN: ...
ÜYE:...
ÜYE:...
KATİP:...
DAVACILAR : 1-...
2- ...
3-...
4- ...
5- ...
6- ...
VEKİLLERİ: ....
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVA: Anonim Şirket Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 28/08/2018
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/01/2022
Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/09/2021 tarihli 2018/357 esas 2021/347 karar sayılı gönderme kararı ile mahkememize gönderilen anonim şirket genel kurul kararının iptali talepli davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri..., ..., ...,...,... ve...'ın dava dışı ...'ın mirasçıları olup,...'ın davalı ... nezdindeki 300 pay karşılığı 30.000,00 TL sermaye payı oranında müvekkillerine intikal ettiğini, akabinde dava dışı...'ın davalı şirket nezdindeki 4.285,72 TL karşılığı 42,86 payını müvekkili ... ve...a devrettiğini, anonim şirketler hisse devrinin Ticaret Sicil Gazetesi nezdinde tescil ve ilanı zorunlu kılınmadığından işbu pay devrinin davalı şirket tarafından tescil ve ilan edilmediğini, pay devri akabinde gerçekleştirilen 10/08/2016 tarihli genel kurul toplantısında şirket sermayesinin 2.400.000,00 TL'sinden 10.020.000,00 TL'sine çıkarılmasına karar verilmiş olup, bu doğrultuda şirket ana sözleşmesinin altıncı maddesi gereği pay edildiğini, ancak 10/08/2016 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısından önce 03/08/2016 tarihinde dava dışı ...'ın şirket nezdindeki payının tamamını davacılar ... ve ...'a devrettiğinden Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan pay oranlarının hatalı olduğunu, 01/06/20128 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü genel kurul toplantısı ile müvekkilleri...ve ...ile dava dışı... ve ...ın sermaye ödeme taahhütlerini yerine getirmediği ve bu tutumlarının şirketin zararına neden olacak mahiyette bulunduğundan bahisle ortaklıktan çıkarılmalarına karar verildiğini, kararın TTK.nda düzenlenen usule uyulmaksızın hukuka aykırı olarak alınmış olması ve dahi müvekkillerinin şirket nezdindeki bedelleri ödenmiş paylardan da yoksun bırakılmış olması nedeni ile batıl olduğunu, olağanüstü genel kurul için usule uygun çağrı yapılmamış olduğunu ve dahi toplantıya müvekkili ...adına vekaleten katılım sağlayan...'nin toplantıya katılımının ve oy kullanmasının engellendiğini, bu nedenlerle davacı müvekkillerine ait şirket paylarının üçüncü kişilere devrinin telafisi güç zararlara sebebiyet vereceğinden Türk Ticaret Kanunu'nun 449. maddesi tahtında dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verilmesini, talebi değerlendirilene kadar hak kaybı yaşanmaması adına müvekkillerinin davalı...’ndeki paylarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkillerinin ortaklıktan çıkarılmalarına ilişkin 01/06/2018 tarihli Genel Kurul Kararının Türk Ticaret Kanununun 447. Maddesi tahtında bulunan butlan nedeni ile batıl olduğunun tespitini, müvekkilerinin hali hazırda şirket ortağı olduklarının tespitini, her bir müvekkilinin ortaklık payının gerçek pay oranları dikkate alınarak pay defterine işlenmesini ve bu hususun ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilanını, işbu talebinin şirket hisselerinin iyiniyetli üçüncü kişilere devredilmiş olması veya sait herhangi bir nedenle kabulü mümkün olmadığı taktirde müvekkillerin ortaklık paylarının gerçek pay oranları dikkate alınarak ortaklıktan çıkarıldıkları 01/06/2018 tarihi itibariyle gerçek değerlerinin tespitini, işbu tespitin yapılması akabinde 6100 sayılı HMK’nın 107. Maddesi tahtında artırım dilekçesi sunma ve dahi fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 100 TL’nin 01/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde 01/06/2018 tarihli genel kurul kararının Türk Ticaret Kanunun 446. Maddesi tahtında iptali ile müvekkillerinin halihazırda şirket ortağı olduklarının tespitini, her bir müvekkilinin ortaklık payının gerçek pay oranları dikkate alınarak pay defterine işlenmesini ve işbu hususun ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilanını, işbu talebinin şirket hisselerinin iyiniyetli üçüncü kişilere devredilmiş olması veya sair herhangi bir nedenle kabulü mümkün olmadığı taktirde müvekkillerin ortaklık paylarının gerçek pay oranları dikkate alınarak ortaklıktan çıkarıldıkları 01/06/2018 tarihi itibariyle gerçek değerlerinin tespitini, işbu tespitin yapılması akabinde 6100 sayılı HMK’nın 107. Maddesi tahtında artırım dilekçesi sunma ve dahi fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 100 TL’nin 01/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Miras bırakan ...’ın şirket sermaye borcunun bir kısmını yerine getirmediği gibi vefatından sonra yasal mirasçılarının iştirak halinde sorumlu olmalarına rağmen hem sermaye koyma borcunu tamamlamadıklarını hem de sermaye artırımlarında üzerlerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, bu nedenle taraflara iadeli taahhütlü posta yoluyla anılan sermaye koyma yükümlülüğüne dair borç ihtar edildiğini anca yine sorumluluklarını yerine getirmediklerini, bu nedenle müvekkili şirketin usulüne uygun şekilde ıskat edeceklerini ihtar ettiğini ve işlemlere başladıklarını, usulüne uygun şekilde olağanüstü genel kurula çağırılan diğer pay sahiplerinin genel kurula katılmadıklarını, işbu dava ile birlikte şirket paylarının devrine ilişkin konulan tedbir kararının kaldırılmasını,davanın esastan reddini talep etmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi 13/11/2019 tarihli raporunda; sermaye ödemesine ilişkin olarak ...’ın şirket hisselerini 03/08/2016 tarihinde devir etmek suretiyle yönetim kuruluna başvuruda bulunduğunu, şirket yönetiminin bu hisse devrine ilişkin işlemi şirketin ortaklar pay defterine işlendiğini ve...’ın şirket ortaklığından ayrıldığını, bu devir işlemi neticesinde sermaye borcuna ilişkin olarak sorumluluğun devir alan şahıslara ait olduğunu, ödenen sermaye miktarı göz önüne alındığında ödenen miktarlar kadar pay sahiplikleri olup ödenmeyen sermayeler nispetince ortaklık paylarının düşülmesi veyahut uygulanacak gecikme bedelleri ile birlikte tahsil etmek suretiyle ortaklarının devamı gerektiğini rapor etmiştir.
Dava, davacıların, davalı anonim şirket ortaklığından ıskat edilmelerine ilişkin 01/06/2018 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısının (2) nolu kararının yoklukla malül olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Tek borç ilkesi uyarınca anonim ortaklıklarda pay sahibinin borcu, taahhüt ettiği payların karşılıklarının ödenmesinden ibarettir. Bu ilke, hem nakdi, hem de ayni sermaye taahhütleri için geçerlidir. Sermaye koyma borcunun yerine getirilmemesi halinde, 6762 sayılı TTK 407.maddesi uyarınca, bu borcun icra takibi yoluyla tahsili mümkün olduğu gibi, bunun yerine ortağın ortaklıktan ıskatı yoluna da başvurulabilecektir.
Dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK. 482. maddesi gereğince;
1)Sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür.
(2)Ayrıca, yönetim kurulu, mütemerrit pay sahibini, iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakmaya ve söz konusu payı satıp yerine başkasını almaya ve kendisine verilmiş pay senedi varsa, bunları iptal etmeye yetkilidir. İptal edilen pay senetleri ele geçirilemiyorsa iptal kararı 35 inci maddede yazılı gazetede ve ayrıca esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan olunur.
Iskat usulünün düzenlendiği 6102 Sayılı TTK. 483. maddesi gereğince;
(1)Kanunun 482'nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının uygulanabilmesi için, yönetim kurulu tarafından, mütemerrit pay sahibine, 35'inci maddede yazılı gazete ile esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan yoluyla şirketin internet sitesinde de yayımlanacak bir mesajla ihtarda bulunulur. Bu ihtarda, mütemerrit pay sahibinin temerrüde konu olan tutarı bir ay içinde ödemesi, aksi halde, ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı ve sözleşme cezasının isteneceği belirtilir.
(2)Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerine bu davet ve ihtar, ilan yerine, iadeli taahhütlü mektupla ve internet sitesi mesajı ile yapılır. Bir aylık süre, mektubun alındığı tarihten başlar.
(3)Mütemerrit pay sahibi, yeni pay sahibinin ödemelerinden açık kalan tutar için şirkete karşı sorumludur.
(4)501'inci madde hükmü saklıdır.
Yasal düzenlemelerden de anlaşıldığı gibi anonim şirketlerde mütemerrit pay sahibi hakkında ıskat prosedürünü uygulamaya ve ıskat kararını almaya şirket yönetim kurulu yetkilidir. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD 2020/302 Esas 2020/787 Karar) (Yargıtay 11. HD 2015/12168 Esas 2016/9107 K)
Pay sahibinin Anonim Şirketten ıskat edilebilmesi için mutlaka yetkili organ tarafından bu yönde bir kararın alınmış olması gerekir. (Eriş Ticaret şirketleri, s. 2378; Okçuoğlu, Yavuz, Yargıtay Kararları ve Karşı Oylarım, Ankara 1991, s. 246 vd.). Türk Ticaret Kanununda düzenlenen ıskat hükümleri emredici niteliktedir. Eğer yetkili organ tarafından alınmış bir ıskat kararı yoksa pay sahibine ödeme için çağrı ve ihtarda bulunulması, pay sahibine ödeme için süre verilmesi ve pay sahibinin bu süre içerisinde ödeme yapmaması ıskat sonucunu doğurmaz. Bir ıskat kararından bahsedebilmek için her şeyden önce kanuna ve esas sözleşmeye uygun şekilde alınmış bir yönetim kurulu kararına ihtiyaç vardır. Eğer ıskat kararı somut olayda olduğu gibi yönetim kurulu yerine genel kurulca alınmışsa ıskat kararı yok hükmündedir.
Açıklanan gerekçelerle davalı Sakarya Hal İşletmeciliği İnşaat Ticaret A. Ş. 'nin davacıların ıskatına yönelik 01/06/2018 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısının (2) nolu kararının yoklukla malül olduğunun tespiti ile iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜNE,
2-Sakarya...A. Ş. 'nin 01/06/2018 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısının (2) nolu kararının yoklukla malül olduğunun tespiti ile iptaline,
3-Alınması icap eden 80,70 TL harçtan peşin olarak yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 44,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 5.100,00 TL maktu avukatlık ücret-i vekaletinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan tebligat müzekkere posta gideri ve bilirkişi gideri 2.350,50 TL ile ilk masraf olan peşin harç 35,90TL, başvuru harcı 35,90 TL, vekalet harcı 5,20 TL olmak üzere toplam 2.427,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Dair; davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/12/2021
Başkan ...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı