T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/564 Esas - 2022/1282
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/564 Esas
KARAR NO: 2022/1282
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLİ: Av...
DAVALILAR ....
VEKİLİ: Av...
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 07/10/2021
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kullandığı .... plakalı araç 06/11/2020 tarihinde seyir halinde iken .... plakalı araç malikinin .... .... sürücüsüne .... .... olduğu kamyonun arkadan çarparak davacının orta refüjü aşarak diğer bölünmüş yolda kaza yapmasına neden olduğunu, davacının .... plakalı araç ile karşı şeritte ki .... plakalı araçta kullanılmaz hale geldiğini,.... plakalı araç sürücüsü kaza mahallinden kaçtığını, kaza tespit tutanağı diğer iki araç ile tanzim edildiğini, daha sonra görüntülerden kazaya sebebiyet veren araç kolluk güçlerince olaydan daha sonra tespit edildiğini, Sakarya cumhuriyet savcılığı'nın ..../.... hazırlık nosu ile dava açıldığı ve davanın halen derdest olduğunu, .... 1.Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliği'nin ..../.... D.İş dosyası ile tespit yapıldığı ve bilirkişi raporu alındığını, arabulucuya başvurulmuş ve görüşülerek anlaşmaya varılamadığını ayrıca davalı tüzel kişiliğe de bu konuda başvurulduğunu mahkeme kararı sonrası ödeme yapılacağının bildirildiğini tüm bu nedenlerle, Sigorta şirketi için sigorta limitleri içinde kalmak aydıyla manevi tazminat hariç kaza tarihinden itibaren 82.000 TL'nın davalı tüzel kişilikten faiziyle tahsiline, diğer davalılar için 82.000TL maddi tazminat 18.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 100.00 TL(fazlaya ilişkin taleple saklı kalmak kaydı ile kaza tarihi itibariyle yasal fazini).... plakalı araç üzerine tedbir konulmasını, arabuluculuk ve hasar tespiti ile ilgili masrafların davalılardan tahsiline yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını taleple dava etmiştir.
Davalı .... Sigorta vekili cevap dilekçesinde : öncelikle davacının kısmi dava açmış olması sebebiyle hukuki yararının bulunmadığını, davalı şirketin ancak azami teminat ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olabileceğini, talep edilen tazminat bedelinin çok fahiş olduğunu, öncelikle kasko bedelinin ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiğini, davalı şirketin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile sorumlu olabileceğini, bu sebeple açılan davanın haksız başvuru nedeniyle reddine, kısmi dava açmakta hukuki menfaat bulunmadığından reddine karar verilmesini taleple etmiştir.
Davalılar .... .... ve .... .... vekili cevap dilekçesinde; Davalıların 06/11/2020 tarihli kazaya karışmadıklarını, davalıların söz konusu trafik kazasıyla herhangi bir ilgileri olmadığını, HMk m.6 uyarınca genel yetkili mahkeme davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını davalıların yerleşim yerinin .... mahkemeleri olduğunu,.... plaka sayılı araç sahibinin .... ...., ilgili araç sürücünün ise .... .... olduğunu, .... marka T kabin araç ile İzmit Derince limanına hammadde taşımakta nakliyat işiyle uğraştıklarını, 06/11/2020 tarihinde araç sürücüsü .... .... iş dolayısıyla sürekli kullandığı gidiş geliş güzergahından ilgili araç ile geçtiğini, geçtiği güzergâh üzerinde bir trafik kazası gerçekleştiğini, Trafik kamera kayıtlarında kazaya karışan aracın görüntü itibariyle davalılara ait araca benzediği tespit edildiğini, bu konuda jandarmaya ifade verildiğini, öncelikle davanın husumet yokluğundan reddini talep etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile bilirlikte Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının ..../.... sayılı soruşturma dosyasını,sigorta poliçe evraklarını,.... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ..../.... D.iş tespit dosyasını , arabuluculuk belgelerini davalı sigorta şirketi ile yapılan yazışmaları dosyaya ibraz etmiştir.
Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden Savcılığın ..../.... sayılı dosyası celp edilmiş , kaza görüntülerinin CD 'si dosya arasına alınmış, dava konusu....plakalı araç malik bilgileri noterler birliğinden celp edilmiş,.... plakalı aracın .... .... ,.... Plakalı aracın; .... ....adına kayıtlı olduğu anlaşılmış, .... Sigorta AŞ den dava konusu araçların 06/11/2020 tarihli hasarına ilişkin trafik sigorta poliçesi ve hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce dosya Bilirkişi Makine Yüksek Mühendisi ....... 'a tevdii edilmiş bilirkişi mahkememize ibraz etmiş olduğu rapor ve ek raporu ile ".... ....plakalı araç sürücüsü .... .... 'ın olayda %100 oranında kusuru olduğu,.... plakalı araç sürücüsü .... .... 'in olayda kusurunun olmadığı,.... plakalı araç Sürücüsü .... .... nin olayda kusurunun olmadığı,.... plakalı aracın 06.01.2021 tarihinde trafikten çekilme işleminin (pert-total olarak değerlendirildiği) ve hurda olarak satışının geçekleştirildiği, dosyaya sunulan son belgede aracın Sakarya 2. Noterliği aracılığıyla yapılan Satış Sözleşmesinde .... .... tarafından .... .... ’a 30.000,00 TL (Otuzbin Türk Lirası) karşılığında Trafikyen Çekmeli olarak (hurda) satışının yapıldığı , .... plakalı araçta meydana gelen hasarının tespiti için güncel kasko değeri esas alınmalı, www.gib.gov.tr adresinden güncel kasko piyasa rayiç değerinin 113.372,00 TL olduğu tespit edildiği, .... plakalı araçta meydana gelen net hasarın aracın kasko değerinden sovtaj değerinin çıkarılmasıyla hesaplanabileceği ve buna göre meydan gelen net hasarın 113.372,00 TL-30.000,00 = 83.372,00 TL (Seksen üç bin Üçyüz yetmiş iki lira) olduğu ...." yönünde görüşünü Mahkememize bildirmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
1-Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (6098 sayılı yasanın 49/1.maddesi) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. (6098 sayılı yasanın 50.maddesi)
2- Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. (6098 sayılı yasanın 56.maddesi)
3- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Aynı yasanın 91/1.maddesine göre İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
4-Tam hasarlı kabul edilen aracın kimin uhdesinde bırakılacağı hususunda tercih hakkı araç sahibine aittir. Araç sahibi, hasarlı aracın kendisinde kalmasını istemediği sürece, sigortacı sovtaj değerinin indirilmesini isteyemez. Ancak araç sahibininde hasarlı aracı trafikten çekme belgesiyle, takyidatlardan âri şekilde sigortacıya teslim etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Edimler karşılıklı olup, bir taraf edimini yerine getirmedikçe karşı taraftan edimini yerine getirmesini bekleyemez. (Benzer yönde Yargıtay 17 HD 2019/3689 esas 2020/7933 karar)
5-2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1.maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
Somut olayda;
6- Davacı vekilin, davacı asilin kullandığı ....plakalı araç 06/11/2020 tarihinde seyir halinde iken .... ....’ün maliki, .... ....’ın sürücüsü olduğu .... plakalı araç ile arkadan çarparak müvekkilimi orta refüjü aşarak diğer bölünmüş yolda kaza yapmasına neden olduğunu iddia etmiş, davalı taraf kendilerinin böyle bir kazaya karışmadıklarını savunmuşlardır. Dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile tamamlandığı, dava şartının yerine getirilmiş olduğu, yine davacının dava açmadan önce sigorta şirketine de başvurusunun bulunduğu anlaşılarak esasa geçilmiştir.
7- Dosyaya alınan Sakarya Cumhuriyet Savcılığı'nın ..../.... sayılı soruşturma dosyası ve bu dosya içindeki görüntü CD’leri, kazanın meydana gelip gelmediği, kazaya sebebiyet veren aracın davalıya ait araç olup olmadığının tespiti,kusur oranlarının belirlenmesi ve davacının talep ettiği maddi tazminat miktarının tespiti amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından dosyaya 27.03.2022 tarihli rapor sunulmuştur.
8-Dosya kapsamına göre; CD’lerin bilirkişi tarafından ve soruşturmada kolluk tarafından incelenmesinde 06.11.2020 tarihinde ve olay saatinde .... plakalı araca benzer başka bir aracın olay mahallinde bulunmadığı, kaza tarihinde davacıya ait .... plakalı aracın seyir halindeyken, davalı .... .... sevk ve idaresindeki....plakalı aracın davacının aracına takip mesafesine riayet etmeksizin arkadan çarparak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, bu şekilde davalı sürücü Mustafa Kazan’ın olayın oluşumunda 2918 sayılı yasanın 56/c ve 52-b maddeleri gereği asli ve tam kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araçların bir kusurunun bulunmadığı, bildirilmiştir. Anılan tespitlerin Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının ..../.... sayılı soruşturma dosyasındaki tespitlerle uyumlu olduğu, yine anılan soruşturma dosyasındaki beyanlara göre olay günü aracı davalı Mustafa Kazan’ın kullandığının sabit olduğu, kaza tarihindeki aracın PTS görüntülerine göre sol ön kısmında boya kalkması olduğu ve olayın oluşumuyla anılan boya kalkmasının uyumlu olduğu da nazara alındığında bilirkişi raporundaki tespitlerin yerinde olduğu ve kusur yönünden hükme esas alınabileceği anlaşılmış, buna göre olayın oluşumunda davalı sürücü Mustafa Kazan’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacının bir kusurunun bulunmadığı, Mustafa Kazan’ın 6098 sayılı yasanın 49 vd. maddelerince bu eyleminden sorumlu olduğu, yine kaza tarihinde.... plakalı araç maliki olan davalı Burhan Gürbüz’ün 2918 sayılı yasanın 85.maddesi uyarınca sürücünün kusurundan sorumlu olduğu, yine davalı sigorta şirketinin de 2918 sayılı yasanın 91 vd maddelerince ortaya çıkan zararda sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
9- Dosyaya sunulan 27.03.2022 tarihli raporda, aracın pert-total işlemine tabi tutulup tutulmayacağı yönünde bir değerlendirme yapılmaması, aracın değerinin ekspertiz raporuna göre belirlenmesi hususları göz önüne alındığında bu yönüyle yerleşik yargı içtihatlarına uygun olmadığı, yerleşik yargı uygulamalarına göre kazaya karışan aracın onarım masraflarının, aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ya da taşıtın onarım kabul etmez bir hale gelmesi halinde taşıtın tam hasara uğramış sayılacağı ve sorumluların gerçek zararı karşılamakla yükümlü olacağı, bu durumda bilirkişiden alınacak raporda, öncelikle araçtaki hasarın ve aracın kaza tarihindeki 2. el değerinin somut veriler ile tespit edildikten sonra aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, şayet aracın pert olduğu sonucuna varılırsa aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi gerektiğinden, ilk raporda bu hususta bir değerlendirme de yapılmadığından bu hususta ek rapor alınması gerekmiş ve dosya sovtaj bedeli tespit edildikten sonra yeniden aynı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
10-Dosyaya sunulan 16.06.2022 tarihli ek rapor ve dosya kapsamına göre; aracın kaza tarihindeki rayiç 2.el değerinin 113.372,00 TL olduğu, meydana gelen kaza nedeniyle dosyaya sunulan değişen parçaların uyumlu olduğu, değişen parçalar ve kaza niteliği nazara alındığında tamirin ekonomik olmayacağı, davacının aracının pert-total işlemine tabi tutulmasının uygun olduğu, davacının olaydan kısa bir süre sonra aracını hurda olarak dava dışı .... .... isimli kişiye 30.000,00 TL’ye sattığı, bu şekilde sovtajın davacıda kaldığı, sovtajın davacıda kalması nedeniyle sovtaj bedelinin araç bedelinden mahsubunun gerektiği, buna göre aracın kaza tarihindeki değeri olan 113.372,00 TL’den sovtaj bedeli olan 30.000,00 TL’nin mahsubuyla davacının maddi zararının 83.372,00 TL olduğu anlaşılmış, davalıların 8 numaralı paragrafta detaylandırılan kusurlu eylemleri nedeniyle ortaya çıkan bu zarardan sorumlu oldukları, zarar ile kusurlu eylem arasında uygun illiyet bağının da bulunduğu anlaşılmış, maddi tazminattan davalıların müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
11-Haksız fiillerde alacağın haksız fiil tarihinde muaccel olacağı ve 6098 sayılı TBK’nın 117.maddesi uyarınca haksız fiil tarihinde temerrütün gerçekleşeceği anlaşıldığından, davalılar, .... .... ve .... .... yönünden faiz kaza tarihi olan 06.11.2020 tarihinden itibaren başlatılmıştır. Sigorta şirketi yönünden ise, kargo takip numarası üzerinden PTT’nin sitesi üzerinden yapılan sorgulamada, davacının başvuru evraklarının davalıya 04.01.2021 tarihinde teslim edildiği,tebliği izleyen 8 iş gününün sona erdiği tarih olan 15.01.2021 tarihinde temerrütün oluştuğu anlaşılmış ve bu davalı yönünden faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır.
12-Her ne kadar davacı taraf manevi tazminat isteminde bulunmuş ise de, kaza nedeniyle davacıda cismani bir zararın oluşmadığı, dolayısıyla 6098 sayılı yasanın 56.maddesindeki şartların somut olayda oluşmadığı anlaşılarak manevi tazminat yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
13- Her ne kadar mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de; olayın Sakarya ili sınırları içerisinde gerçekleştiği, bu durumda haksız fiilin Sakarya ili sınırlarında gerçekleştiği, 6100 sayılı HMK’nın 16.maddesi nazara alındığında mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılarak, mahkememizin yetkisine yapılan itiraz yerinde görülmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının maddi tazminat istemi yönünden talebinin KABULÜ ile; 82.000,00 TL maddi tazminatın davalı .... Sigorta A.Ş yönünden 15/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ve poliçe limitleri dahilinde olmak üzere diğer davalılar yönünden 06/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına,
2-Davacı tarafın manevi tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 5.601,42-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.707,75-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.893,67-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 11.460,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Manevi tazminat yönünden davalılar .... .... ve .... .... kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T 10/4.maddesine göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar .... .... ve .... .... verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 1.707,75-TL Peşin Harç, olmak üzere toplam 1.767,05TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan; 964,10-TL( bilirkişi ,Tebligat, Posta diğeri )masrafının kabul red oranı dikkate alınarak 790,56-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalılar vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek yada aynı sürede başka yer Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/07/2022
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı