T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/638 Esas - 2025/568
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/638 Esas
KARAR NO : 2025/568
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : 2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : 3- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/10/2021
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/09/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:
Davacı vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 20/10/2021 havale tarihli dava dilekçesi ile özetle; Davacı ... yaya olarak karşıdan karşıya geçmek isterken, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu ağır şekilde yaralandığını; ... plakalı sigortasız aracın sürücüsü dava dışı ... kaza sonrası tutulan 15.10.2020 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında; 2918 sayılı KTK’nın 52/1-b “Aracın hızını, teknik özelliğini görüş, yol, ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak” maddesi gereği kusurlu olduğu tespit edildiğini; Kaza soruşturma makamlarına ve kolluğa intikal ettiğini, Sakarya 1.Asliye Ceza Mahkemesinde 2021/287 E. Sayılı dosya ile Kamu Davası açıldığını, Ceza dosyasında tarafların kusur durumlarının tespiti için 16.04.2021 tarihinde alınan bilirkişi raporunda ... plakalı sigortasız aracın sürücüsü dava dışı ... 2918 sayılı KTK’nın 52/a-b bentleri ile ilgili kuralları ihlal ettiğinden kazada tali kusurlu olduğu tespit edilmiş olduğunu; her ne kadar ilgili tutanakta ve bilirkişi raporunda Davacıya da kusur izafe edilse de olayın oluşumunda yaya olan Davacının hiçbir kusurunun olmadığını; davacı bu kaza sebebiyle tedavi sürecinde 4 ay süre ile çalışamadığını, kaza sonrasında özellikle kollarında yaşamış olduğu güç kaybına bağlı olarak eski işini yapamaz hale geldiğini; meydana gelen kazada ARACIN SİGORTASININ OLMADIĞInı belirterek maddi tazminatın tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 12/11/2021 havale tarihli cevap dilekçesi ile özetle; Dava konusu kazanın oluşumunda davacı tarafın tam kusurlu olduğunu ,tavacı tarafta iddia olunan maluliyetin olmadığını , dava konusu talebin teminat kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar:
Dava: sigortası olmayan aracın davacı yayaya çarpması sonucu meydana gelen kazada, davacının yaralanması sonucu uğradığı iddia olunan sürekli ve geçici iş gücü kaybı nedeni ile oluşan maddi zararın davalı Güvence Hesabından tazmini talebine ilişkindir.
Davaya konu ... plaka sayılı aracın ... polisinin olmadığı ve güvence hesabı tarafından bir ödeme yapılmadığı husuları ihtilaf konusu değildir.
Uyuşmazlık; meydana gelen kazadaki dava dışı sürücünün ve davacı yayanın kusur oranları, davacının maluliyet oranı, davacının sürekli ve geçici iş gücü kaybı nedeni ile oluşan maddi tazminat zararlarının varlığı ve miktarları ile bu zararın teminat kapsamında olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:
Sakarya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/287 Esas sayılı dosyası Uyap sisteminden dosyamız arasına alınmış incelenmiştir,
Davalı Güvence Hesabından kazaya ilişkin kayıtlar, Sakarya Kasaplar Esnaf Odasından aylık kazanca ilişkin kayıtlar, Noterler birliğinden kazaya ilişkin malik bilgileri celp edilmiş, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusura ilişkin rapor dosya arasına alınmıştır.
Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Kocaeli Sağlık Bilimleri Üniversitesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesinden, istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 2.İhtisas Kurulu'nun 11/12/2023 tarihli raporunda " ...geçici iş göremezlik süresinin 4 ay , %8 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, ..." belirtilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesinin 28/07/2022 tarihli kusur raporunda, "..Sürücü ... %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Yaya ... %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu..." tespit edilmiştir.
Dava konusu hakkında rapor tanzimi için dosya bilirkişi ... tevdi edilmiş, bilirkişi kök rapor ve ek raporunu sunmuş;
Bilirkişi 23/05/2024 tarihli kök raporunda, "...15.10.2020 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında, dava dışı sürücünün %25 kusuru ve davacının %8,00 oranındaki maluliyetine göre davacının maddi zararının, iş bu raporun tanzim tarihi itibari ile 185.031,45 TL olarak hesaplandığına ilişkin..." olarak hesaplandığını belirtere raporunu mahkememize ibraz etmiştir.
Bilirkişi 08/03/2025 tarihli ek raporunda, "...15.10.2020 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında, dava dışı sürücünün %25 kusuru ve davacının %8,00 oranındaki maluliyetine göre davacının maddi zararının, iş bu raporun tanzimi tarihi itibari ile 239.558,02 TL olarak hesaplandığına ilişkin..." olarak hesaplandığını belirtere raporunu mahkememize ibraz etmiştir.
Davacı vekili dava değerini arttırmış ve harcı tamamlamıştır. Ayrıca davacı taraf davasını belirli hale getirdikten sonra ıslah harcını sunmuş ve harcını yatırmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:
6098 sayılı TBK.nun 49. Maddesinde, "kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği",
6098 sayılı TBK.nun 54 maddesinde " Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar."
2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu belirtilmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesinde " Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek" zorunluluğu olduğu belirtilmiştir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14/b maddesinde "rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla" Güvence Hesabı oluşturulacağı, öngörülmüştür.
2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başlar. Somut olayda, davalı sigortaya dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 31/08/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı ... şirketinin temerrüd tarihinin 13/09/2023 tarihi olduğu ve davaya konu araç hususi nitelikte araç olduğundan yasal faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
6100 sayılı HMK’nın 107. Maddesinde ”(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. (2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/19844 Esas, 2019/8286 Karar sayılı ilamında "...Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK'nın 107.maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca davasını HMK'nın 176. ve devamı maddelerine göre bir kezde ıslah edebilir..."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/6957 Esas, 2024/8396 Karar sayılı ilamında "...Haksız fiile dayalı tazminat taleplerinde, gerçek zararın belirlenmesi bakımından karar tarihine en yakın tarihlerdeki ölçütlerin kullanılması gerekmektedir. Asgari ücret kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece re’sen gözönünde tutulması zorunludur...."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/19134 Esas, 2023/13323 Karar sayılı ilamında "... sigortalı aracın kamyonet ancak kullanım amacının yük nakli - hususi olduğu nazara alınarak yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline hükmedildiği,...."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/5552 Esas, 2024/9584 Karar sayılı ilamında "... Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir..."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/25348 Esas, 2024/46 Karar sayılı ilamında "... geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı giderleri ve tedavi giderlerinin poliçe kapsamında olmasına, faiz başlangıcının belirlenmesinde hata bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun..." olduğu belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:
Yukarıdaki anılı yasa maddeleri ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Öncelikle 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlarda yer alan geçici iş göremezlik zararının tedavi gideri mahiyetinde olup olmadığı ve 2918 sayılı Yasanın amacının da böyle olup olmadığının tartışılması gerekir. 2918 sayılı yasanın 98. maddesinde geçici iş göremezlik giderlerinin tedavi dahilinde bulunduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Mahiyeti itibariyle de belirli süre çalışamamanın karşılığı olan bu tazminatın tedavi ile bir bağı bulunmamaktadır. Ayrıca Anayasa Mahkemesi, 2019/40 Esas numaralı, 2020/40 Karar numaralı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile, "Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi, İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin, b) Kanun’un 92. Maddesinin (i) Bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.”ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine" karar vermiştir. Bu sebeple sürücü ve işleten yanında ... şirketlerinin de halen bu tazminat kaleminden sorumlulukları devam ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesinin 28/07/2022 tarihli kusur raporu ile de sabit olduğu üzere dava dışı sürücünün meydana gelen kazada %25 oranında, davacı yaya ... %75 oranında kusurlu olduğu;
Yukarıdaki anılı yasa maddeleri gereği Güvence Hesabı mali sorumluluk sigortasının yüklediği sorumluluk ilkelerine göre oluşan zarardan, sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu;
ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 11/12/2023 tarihli raporda, davacının maluliyet oranı, Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik dikkate alındığında;davacının tüm vücut engellilik oranının %8 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği;
Yargıtay 17. H.D. nin uygulamaları doğrultusunda (bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle) denetime elverişli 08/03/2025 tarihli ek rapora göre 239.558,02.-TL olarak hesaplandığı;
2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, Güvence Hesabının tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başladığı; Somut olayda, davalı kuruma dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 01/06/2021 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı ... şirketinin temerrüd tarihinin 11/06/2021 tarihi olduğu ve davaya konu araç, kullanım amacı hususi olup ticari araç olmadığından, temerrüt faizi olarak yasal faize hükmedilmesi gerektiği,
Tüm bu nedenlerden ötürü, hesaplanan 2.512,31.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 237.045,71.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 239.558,02.-TL maddi tazminat alacağının, temerrüt tarihi olan 11/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Güvence Hesabının poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
2.512,31.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 237.045,71.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 239.558,02.-TL maddi tazminat alacağının temerrüt tarihi olan 11/06/2021 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 16.364,21-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.150,30-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.213,91-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 38.329,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.091,00-TL Tamamlama Harcı, 5.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 6.239,40-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.949,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk sarf ücreti olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,
6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
7-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı Güvence Hesabı vekili ve ihbar olunan ... vekilinin vekilinin yüzünde, ihbar olunan ... vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır