T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/666 Esas - 2021/136
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/666 Esas
KARAR NO: 2021/136
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP:...
DAVACILAR : 1-...
2- ...
3-...
4- ...
VEKİLİ: ...
DAVALI :-Hasımsız
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/10/2021
KARAR TARİHİ: 24/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 25/10/2021 tarihinde açtığı davasında ; Müvekkili...in ( şahıs firması) ticari faaliyetlerini ...adresinde faaliyet göstermekte olduğunun, müvekkil şirketlerin ticari defter, fatura vb Dijital ortamda saklanan evrak ve belgelerin ana "server" larına mail yolu ile kripto virüs yolu ile erişim kimliğini bilmedikleri şahıslar tarafından engellenmiş olduğunu, müvekkilllerin bu yaşadıkları dijital saldırı neticesi dişital ortamda saklanan verilere ulaşamamakta olduklarını, kimliği belirsiz kişilerin müvekkillerden yüklü miktarda paralar talep etmiş olduklarını, müvekkillerin dijital her türlü işlemi yaparak evrak ve belgelerini kurtarmak için çalışmalar yapmış iseler de, bu güne kadar bu şifrelerin kırılmasının mümkün olmadığını, bu konuda Sakarya Emniyeti Siber Suçlarla Mücade Şube Müdürlüğü'ne gerekli şikayetlerde yetkili şirket müdürünün şikayette bulunduğunu, aşağıda ayrıntısını verdikleri ticari belgeler zayi olmuştur. Buna göre ;... Tc: ... 01.01.2019 - 25.03.2020 tarihleri aralığında ki Emin Piliç Üretim Sanayi Ve Ticaret Ltd.şti. Vergi No: ... 01.01.2020 -30.09.2021 tarihleri aralığında ki ...Şirketi Vergi No: ... 01.01.2020 - 30.09.2021 Çelik Gıda İthalat İhr.san.ve Tic.ltd.şti. Vergi No: ... 01.01.2016 - 30.09.2021 tarih aralığında ki bilgisayarlarda kayıtlı olan ve dijital olarak saklanan Yevmiye Defteri ,Defteri Kebir , Yevmiye Beratları , Kebir Beratları defter raporları zayi olduğunu, tüm bu nedenlerle yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemenize başvurulması zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle; zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 24/11/2021 tarihli dilekçesinde ise talebinin : ... yönünden 2020 ocak şubat ve mart aylarına, diğer talep eden şirketler yönünden ise 01.01.2020 -30.06.2021 tarihleri aralığındaki e-ticari defterlere ilişkin olduğunu belirterek talebini daraltmıştır.
Mahkememizin 27/10/2021 havale tarihli tensip zabtı (6) nolu ara kararı gereği; "Elektronik Defter Genel Tebliğ 4.4.1. 'e maddesi uyarınca e defter dosyalarını ve bunlara ilişkin beraat dosyalarının ikincil kopyalarının Genel İdaresi Başkanlığı bilgi sistemlerinde ya da başkanlıktan izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilip edilmediği hususun davacılar vekilinden sorulmasına, bu konunun Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ayrıca müzekkere ile sorulmasına" , dair ara karar oluşturulmuş olup, bu hususta davacı vekili ...'e ve Ankara Gelir İdaresi Başkanlığı'na müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekili ...27/10/2021 tarihli müzekkereye ilişkin 01/11/2021 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle; "Söz konusu edilen kayıtların ikincil nüshalarının Gelirler İdaresi Başkanlığı'nda bulunmakta olduğunu, (...2020 Ocak- Şubat- Mart, Emin Piliç Üretim Sanayi ve Ticaret limited Şirketi Vergi No... 2020 yılı tüm ayları, 2021 Ocak- Şubat- Mart-Nisan-Mayıs- Mayıs- Haziran, Ep Eminpiliç PAzarlama Sanayi ve Ticaret limited şirketi Vergi Kimlik No: ...yılı tüm ayları, 2021 Ocak- Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran, Çelik Gıda İthalat İhr. San ve tic. Ltd. Şti. Vergi Kimlik No:...2020 Yılı tüm ayları 2021 Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs- Haziran) müvekkiler tarafından... Şti'ne verilerin kurtarılması için başvuruda bulunulduğunu, şirket tarafından yapılan çalışmalar neticesinde verilen kurtarılamaz olduğu konusunda raporun düzenlenmiş olduğunu, mahkemece talep edilmesi halinde rapor aslınını sunulabileceğinin, mahkemece Gelirler İdaresinde bulunan ikincil suretlerin alınması için şirket mali müşavirine yahut yetkilisine elden takip yetkisi verilmesini talep ettiklerini, zira bu kayıtların alınması halinde şirketin cari hesap ve işlemlerin müvekkiller tarafından düzenlenebileceğinin, bu sebeple ikincil kayıtların alınması için müzekkere yazılmasını, ve elden takip yetkisi verilmesini talep ederiz," şeklinde beyan dilekçesi sunmuştur.
Mahkememizce Ankara Gelir İdaresi Başkanlığı'na; belirtilen tarihlere ilişkin ikincil e - defter kayıtların gönderilmesi için 02/11/2021 havale tarihli müzekkerenin yazıldığı anlaşılmış olup, müzekkere cevabında; "Davacı ...'in 2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart dönemlerine ait e - defter beratlarının sisteme yüklendiği ancak bu dönemlere ait e - defter ikincil kopyalarının sisteme aktarılmadığı, diğer davacılar yönünden ise 2020 yılı tüm ayları ve 2021 Ocak - Şubat - Mart- Nisan- Mayıs - Haziran ayları e - defter ikincil kopyalarının sisteme aktarıldığı, ikincil kopyaların CD ortamında şifreli olarak gönderildiği", şeklinde yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (e-defter kayıtları ve beratlarının) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
Talebin dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi ile 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7. maddesinin 1 nolu bendidir.
TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin, bir taraftan defterlerin korunması için gereken dikkat ve özeni göstermiş olması, diğer taraftan ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olması zorunludur.
Yukarıda zikredilen Tebliğin "Diğer Hususlar" başlıklı 7. maddenin 1. bendi "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.
Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacılar vekilince dilekçe ekinde sunulan... tarafından düzenlenen Gelir İdaresi Başkanlığına hitaben yazılan yazıda davacıların 10/10/2021 tarihli talebine konu e-defter dosyalarında AxxCrypt olarak bilinen Crypto Locker virüsünün oluştuğu ve dosyaların kurtarılamadığı belirtilmiştir.
Davacıların e-defter kayıtlarının zarar gördüğünü 10/10/2020 tarihinde öğrendikleri ve davanın 15 günlük hak düşürücü yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ...'in ticari e-defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekliliğine uymadığı, ilgili tebliğde belirtildiği üzere e-defter ikincil kopyalarının Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde saklanması yükümlülüğüne uymadığı, bu haliyle davacı ...açısından zayi belgesi verilmesi koşulunun gerçekleşmediği değerlendirilmekle davacı ...in talebinin reddine karar verilmiştir.
Diğer davacı şirketlerin ise 2020 yılı tüm ayları ve 2021 Ocak - Şubat - Mart- Nisan- Mayıs - Haziran ayları e - defter ikincil kopyalarının Gelir İdaresi Başkanlığının sistemine aktarıldığı, ikincil kopyaların Başkanlıktan temin edilebildiği, bu davacıların Elektronik Defter Genel Tebliği ile belirlenen yükümlülüklerine uygun davrandıkları ve bu haliyle kendileri açısından zayi belgesi verilmesinin koşullarının oluştuğu anlaşılmış ve taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı ...'in zayi belgesi verilmesi talebinin REDDİNE,
2-Davacı ... Şirketinin (Vergi No:...) zayi belgesi verilmesi talebinin KABULÜNE, davacı şirkete ait 2020 Yılı Tüm Ayları, 2021 Ocak -Şubat - Mart- Nisan -Mayıs- Haziran ayları elektronik yevmiye defteri, defteri kebir, yevmiye beratları, kebir beratları defter raporlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
3-Davacı ... Şirketi'nin (Vergi No:v) zayi belgesi verilmesi talebinin KABULÜNE, davacı şirkete ait 2020 Yılı Tüm Ayları, 2021 Ocak -Şubat - Mart- Nisan -Mayıs- Haziran ayları elektronik Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Yevmiye Beratları, Kebir Beratları defter raporlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
4-Davacı...Şirketi'nin (Vergi No: ...) zayi belgesi verilmesi talebinin KABULÜNE, davacı şirkete ait 2020 Yılı Tüm Ayları, 2021 Ocak -Şubat - Mart- Nisan -Mayıs- Haziran ayları elektronik Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Yevmiye Beratları, Kebir Beratları defter raporlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
5-Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan gelen elektronik defter ikincil kopyaları içeririr CD şifresinin mahkeme başkanı tarafından (Ab92574@adalet.gov.tr) elektronik posta aracılığı ile istenmesine, CD nin bir örneğinin ve alınacak şifrenin davacı vekiline tutanak ile teslimine,
6-Harç peşin alınmış olmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
7-Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında harcanan kısmın mahsubu ile kalan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/11/2021
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı