T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/841 Esas - 2021/164
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/841 Esas
KARAR NO: 2021/164
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR:1- ...
2- ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : 2- ...
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların tarafı olduğu iş ortaklığı olan ... . - ... . iş ortaklığı ile davalı arasında taşıma/komisyon sözleşmesi imzalandığını, davalının sözleşmeyi feshettiğini, taraflarında ... . Adına aynı taleplerle davalı aleyhine Sakarya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası açıldığından işbu dava ile ilgili dosyanın birleştirilmesini, davacıya kar paylarının eksik ödendiğini ya da hiç ödenmediğini, davalının haksız rekabet ederek açtığı şubeler sebebiyle de o yerlerdeki iş ortaklığının açmış olduğu şubelerin kar oranını oldukça düşürdüğünü, sözleşmenin başlangıç tarihinden 16.06.2021 tarihine kadar yaşadığı kar kaybı, tesis bedelleri ile davacıya ödenmesi gereken kar bedeli; kısacası davacının kar mahrumiyetine ilişkin şimdilik 10.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesini, davalının sözleşmeye aykırı tutumları ve haksız rekabeti sebebiyle davacıların uğradığı zarar bedeline ilişkin şimdilik 10.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, sözleşmenin davalının haksız ve eylemli feshi nedeniyle sözleşmenin 10. Maddesi uyarınca cezai şart bedeline ilişkin olarak şimdilik 10.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin davalının kendisine ait olan kooperatife ait Sakarya VİB markasının davacıya kullanıldırılması usul ve esasları çerçevesinde yapıldığını, davacı iş ortaklığı İstanbul-Artvin-Bursa Artvin arasında kendi araçları ile bilinir ve tanınır hale gelen Sakarya VİB markası adı altında taşımacılık yapacaklarını, davalının başka bir taahhüdünün bulunmadığını, davacının sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmediğini, davanın reddini talep etmiştir.
Davacılar vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle;cevap dilekçesini kabul etmediklerini, sözleşmede komisyon yüzdesinin yazmadığı ancak tarafların ticari defterlerinde parasal giriş-çıkış, komisyon ödemelerinin görüleceğini, davalının haksız rekabet yaparak sebepsiz zenginleştiğini , cevaba cevap dilekçelerinin kabulünü talep etmiştir.
Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/09/2021 tarih 2021/238 Esas, 2021/314 Karar sayılı dosyası verilen gönderme kararı ile mahkememize tevdii edildiğinden, mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler değerlendirilecek olursa; 6100 sayılı yasanın 114.maddesi; “ (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.” hükmünde olup, aynı yasanın 115.maddesi ise; “ (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.”hükmündedir.
Türk Borçlar Kanunu’nun adi ortaklığı düzenleyen 620 vd. Maddelerine göre adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa, adi ortaklık sayılır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2020/4110 esas, 2021/4829 karar kayılı ilamında belirtildiği üzere; adi ortaklığın tüzel kişiliğinin bulunmadığı, davanın adi ortaklığı oluşturan tüm kişiler tarafından birlikte açılması gerektiği, dava açıldıktan sonra muvafakat yoluyla taraf teşkilinin sağlanmasının mümkün olmadığı, davacının tek başına dava açma yetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla ortaklardan biri tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin gerektiği belirtilmiştir.
Somut olayda; Davacı tarafın davalı ile imzalanan 20.07.2020 tarihli sözleşmeye dayanarak tazminat talebinde bulunarak eldeki davayı açtığı, davacı tarafın tazminata esas olarak dayandığı 20.07.2020 tarihli sözleşmede, taraflardan birinin dosyamız davalısının olduğu, sözleşmenin diğer tarafının ise dosyamız davacıları şirketler ile dava dışı Akyıldız Seyahat Petrol İnşaat Turizm taşımacılık Ltd. Şti’nin oluşturduğu iş ortaklığının oluşturduğu, 6098 sayılı TBK’nın 620.maddesi gereği anılan iş ortaklığının adi ortaklık niteliğinde olduğu ve az yukarıda açıklanan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2020/4110 esas, 2021/4829 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; adi ortaklığın tüzel kişiliğinin bulunmadığı, davanın adi ortaklığı oluşturan tüm kişiler tarafından birlikte açılması gerektiği, dava açıldıktan sonra muvafakat yoluyla taraf teşkilinin sağlanmasının mümkün olmadığı, davacının tek başına dava açma yetkisinin bulunmadığı, davanın adi ortaklık adına açılmamış olası da nazara alındığında anılan nedenlerle ortaklardan biri veya birkaçı tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin gerektiği, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-d ve 115/2 gereği davanın usulden reddinin gerektiği, dava şartlarının her aşamada mahkemece re’sen göz önüne alınabileceği, davanın niteliği gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu ve HMK’nın320/1.maddesi gereği dosya üzerinden karar verilebileceği de anlaşılarak, davanın 6100 sayılı HMK’nın 114/1-d ve 115/2 gereği davacının aktif dava ehliyetinin olmaması nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 453,03-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 6.maddesi uyarınca, dosya ön inceleme aşamasında karara çıktığından 2.550,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.13/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır